استاندار یزد با تاکید بر ساخت آینده استان با دانش، هوش مصنوعی و سرمایه انسانی:
- محمدرضا بابایی: در کنار پروژه‌های بزرگ زیرساختی که در استان در حال پیگیری است، توسعه علم، فناوری و دانش برایمان از مهم‌ترین پروژه‌هایی است که باید در یزد به نتیجه برسد. امروز تقریباً همه فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و خدماتی با دانش، فناوری و هوش مصنوعی پیوند خورده‌اند و اگر از این روند فاصله بگیریم، بخشی از ظرفیت‌های آینده استان را از دست خواهیم داد
نشست شورای نوفاد استان یزد، این بار به ترسیم بخشی از نقشه تازه توسعه استان اختصاص داشت؛ نقشه‌ای که در آن قرار است وزن اقتصاد دانش‌بنیان، فناوری، هوش مصنوعی و سرمایه انسانی افزایش یابد و یزد به‌تدریج از الگویی که طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از توسعه آن بر صنایع آب‌بر، آلاینده و متکی بر منابع استوار بوده، فاصله بگیرد.
به گزارش یزدانه، در این نشست که به ریاست استاندار یزد و با حضور مدیران ارشد استان، مسئولان دانشگاه یزد، پارک علم و فناوری و دستگاه‌های اجرایی برگزار شد، ابتدا ابعاد اجرایی و فنی طرح «یزدانش» و شهرک علم و فناوری تشریح شد؛ سپس استاندار یزد با صراحت بر ضرورت «تغییر ریل توسعه» استان تأکید کرد.
در ادامه نیز موضوع شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزی در حوزه فناوری، پانزدهمین دوره مسابقات ابتکارات و نوآوری دانش‌آموزی و سازوکارهای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و پروژه «یزدانش» مورد بررسی قرار گرفت و در پایان، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه در حوزه تأمین مالی منعقد و از پوستر پانزدهمین دوره مسابقات ابتکارات و نوآوری دانش‌آموزی رونمایی شد.
«یزدانش»؛ از یک ایده توسعه‌ای تا پروژه‌ای برای تغییر اقتصاد استان
محسن ابراهیمی، نماینده دانشگاه یزد، در ابتدای این نشست با تشریح مبانی شکل‌گیری «یزدانش» گفت: نگاه دانشگاه این است که دانشگاه دیگر نمی‌تواند صرفاً یک نهاد آموزشی باشد و باید در کنار آموزش و پژوهش، به یکی از حلقه‌های اصلی توسعه فناوری، نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان استان تبدیل شود.
وی با اشاره به اسناد توسعه‌ای استان، «یزدانش» را بخشی از مسیر تحقق اهداف «یزد پایدار» دانست و گفت: اگر ریل توسعه استان، به‌ویژه در محورهای مستعد توسعه، بر مبنای اقتصاد دانش‌بنیان قرار گیرد، می‌توان بخشی از چالش‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و حتی مسئله مهاجرت نخبگان را مدیریت کرد.
ابراهیمی افزود: در همین چارچوب، پهنه علم و فناوری استان تعریف و پس از طی فرآیندهای برنامه‌ریزی، شهرک فناوری به‌عنوان یکی از اجزای عملیاتی این پهنه در اراضی دانشگاه یزد پیش‌بینی شده است.
۱۷۰ هکتار برای پیوند دانش، فناوری، ثروت و زندگی
نماینده دانشگاه یزد با بیان اینکه این شهرک در حدود ۱۷۰ هکتار طراحی شده است، در ارائه پاورپوینت در نشست توضیح داد: برای این مجموعه چهار لایه عملکردی، پنج خوشه فعالیتی و مجموعه‌ای از عناصر تخصصی پیش‌بینی شده و در طراحی آن، نمونه‌های موفق داخلی و خارجی مورد مطالعه قرار گرفته است.
به گفته وی، لایه نخست به «تولید دانش» اختصاص دارد و پژوهشکده‌ها، مراکز مطالعاتی، مجموعه‌های مرتبط با هوش مصنوعی، آزمایشگاه‌ها، کتابخانه و منابع علمی را دربرمی‌گیرد.
لایه دوم با هدف «تبدیل دانش به فناوری» طراحی شده و مجموعه‌هایی همچون برج نوآوری و فناوری، مراکز فناوری‌های نرم و صنایع خلاق، مراکز نوآوری سلامت و فعالیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در آن پیش‌بینی شده است.
در لایه سوم، تمرکز بر «تبدیل فناوری به ثروت» خواهد بود و استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز رشد و تجاری‌سازی، مجتمع‌های کارگاهی و تولید فناورانه در این بخش دنبال می‌شود.
لایه چهارم نیز به «زیست‌بوم انسانی» اختصاص دارد؛ بخشی که فضاهای سلامت و تندرستی، خدمات رفاهی، بوستان‌ها و فضاهای همایشی و اجتماعی را شامل می‌شود.
ابراهیمی تأکید کرد: هدف، ساخت یک شهرک تحقیقاتی صرف نیست؛ بلکه قرار است مجموعه‌ای یکپارچه شکل بگیرد که در آن تولید دانش، تبدیل دانش به فناوری، خلق ثروت و زیست انسانی در کنار یکدیگر قرار گیرند.
نماینده دانشگاه یزد همچنین مدل اداره این طرح را مبتنی بر همکاری چهار بخش دانشگاه، پارک علم و فناوری، صنعت و دولت تشریح کرد.
وی گفت: دانشگاه یزد بستر علمی و پژوهشی را فراهم می‌کند، پارک علم و فناوری نقش توسعه‌دهنده اکوسیستم فناوری را خواهد داشت، صنایع با استقرار مراکز تحقیق و توسعه وارد میدان می‌شوند و دولت و نهادهای حاکمیتی نیز باید نقش سیاست‌گذار، تسهیل‌گر و مشوق را ایفا کنند.
به گفته ابراهیمی، هدف نهایی این مدل، ایجاد هم‌افزایی میان دانشگاه، صنعت، فناوری و دولت برای حرکت به سمت توسعه پایدار و دانش‌محور است.
هدف نهایی؛ تغییر اقتصاد یزد از «منبع‌محور» به «دانش‌محور»
ابراهیمی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مورد انتظار از اجرای این طرح را افزایش توان استان برای حفظ و جذب نخبگان دانست و گفت: جلوگیری از مهاجرت نخبگان، بازگرداندن نیروهای متخصص یزدی، توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و افزایش سهم خدمات و فناوری در اقتصاد استان، از اهداف اصلی این پروژه است.
وی تصریح کرد: آنچه در نهایت دنبال می‌شود، تغییر مسیر توسعه استان از «اقتصاد منبع‌محور» به «اقتصاد دانش‌بنیان و دانش‌محور» است.
«یزدانش» باید از کاغذ به زمین برسد
نماینده دانشگاه یزد همچنین از تدوین نقشه راه اجرایی برای شهرک خبر داد و گفت: علاوه بر معماری مفهومی، مسیر جذب سرمایه‌گذار نیز طراحی شده و از شناسایی فرصت و تدوین بسته سرمایه‌گذاری تا مذاکره، ارزیابی سرمایه‌گذار و ورود به مرحله بهره‌برداری برای آن چارچوب مشخص شده است.
وی افزود: برنامه این است که پس از تثبیت ساختار راهبری، تکمیل طرح جامع و مشخص شدن نیازهای زیرساختی، بسته‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری برای چند پروژه پیشران آماده شود.
ابراهیمی گفت: هدف‌گذاری این است که با تکمیل فراخوان‌ها و قراردادهای مشارکت، دست‌کم دو پروژه بزرگ این پهنه تا پایان سال وارد مرحله عملیاتی شوند.
تغییر ریل توسعه استان به سمت اقتصاد دانش‌بنیان
پس از ارائه گزارش دانشگاه یزد، استاندار یزد با تأکید بر اینکه برخورداری از سرمایه انسانی یکی از برجسته‌ترین مزیت‌های استان است، گفت: یزد از ظرفیت انسانی بسیار بالایی برخوردار است، اما این ظرفیت باید در سیاست‌گذاری و مسیر توسعه استان به اندازه واقعی خود دیده شود.
محمدرضا بابایی به عنوان رییس جلسه با اشاره به پروژه‌های بزرگ عمرانی و زیرساختی در حال اجرای استان افزود: در کنار همه این پروژه‌ها، توسعه علم و فناوری برای من از مهم‌ترین موضوعات استان است؛ چراکه آینده توسعه دیگر نمی‌تواند بدون پیوند با دانش، فناوری و هوش مصنوعی تعریف شود.
یزد به «آزادراه علم و فناوری» نیاز دارد
استاندار یزد با استفاده از تعبیر «آزادراه علم و فناوری» گفت: همان‌طور که برای توسعه زیرساخت‌های فیزیکی برنامه‌ریزی می‌کنیم، باید برای توسعه دانش و فناوری نیز یک مسیر سریع، روشن و جدی ایجاد شود.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای طراحی «یزدانش» اظهار کرد: ظرف مدت کوتاهی چارچوب کار شکل گرفته و اکنون باید دانشگاه، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، پارک علم و فناوری و سایر مجموعه‌های مرتبط در یک حرکت هماهنگ، پروژه را به سمت اجرا پیش ببرند.
استاندار همچنین خواستار آغاز جدی رایزنی با صنایع بزرگ و سرمایه‌گذاران شد و تأکید کرد: طرح‌های بزرگ با فکر بزرگ آغاز می‌شوند، اما نباید در مرحله فکر و برنامه متوقف بمانند.
یزد باید از صنایع آب‌بر و آلاینده فاصله بگیرد
یکی از صریح‌ترین بخش‌های سخنان استاندار یزد به نقد الگوی توسعه صنعتی استان اختصاص داشت.
وی با اشاره به محدودیت منابع آب و افزایش چالش‌های زیست‌محیطی تأکید کرد: یزد نمی‌تواند همچنان بر توسعه صنایع سخت، آب‌بر و آلاینده تکیه داشته باشد و باید مسیر خود را به سمت اقتصاد دانش‌بنیان و فعالیت‌هایی با ارزش افزوده بالاتر تغییر دهد.
استاندار یزد گفت: نباید صرفاً به ایجاد چند صنعت و افزایش تعداد مشاغل بدون توجه به کیفیت، منابع مصرفی و پیامدهای زیست‌محیطی آن افتخار کرد.
وی افزود: استانی که از یک سو با محدودیت جدی آب روبه‌روست و از سوی دیگر سرمایه انسانی غنی در اختیار دارد، باید مدل متفاوتی از توسعه را انتخاب کند؛ مدلی که دانش، خدمات پیشرفته، فناوری و خلاقیت در آن سهم بیشتری داشته باشد.
سرمایه اصلی یزد کارخانه نیست؛ «انسان» است
استاندار یزد با تأکید بر جایگاه سرمایه انسانی در آینده استان اظهار کرد: یزد همواره به برخورداری از نیروهای متخصص، فرهیخته و توانمند شناخته شده و همین ظرفیت باید در مرکز سیاست‌گذاری توسعه قرار گیرد.
وی تأکید کرد: نیروهای تحصیل‌کرده و نخبه نباید در حاشیه توسعه استان قرار گیرند؛ بلکه باید زمینه‌ای فراهم شود تا از دانش و توان آنها برای خلق ثروت و ارزش استفاده شود.
مهاجرت نخبگان را باید معکوس کنیم
استاندار یزد یکی دیگر از ضرورت‌های توسعه دانش‌بنیان را جلوگیری از مهاجرت نیروهای متخصص و فراهم کردن زمینه بازگشت آنان دانست.
وی گفت: بسیاری از نیروهای برجسته یزدی امروز در دیگر نقاط کشور یا خارج از ایران فعالیت می‌کنند و باید شرایطی فراهم شود که مسیر مهاجرت نخبگان معکوس شود.
استاندار هدف‌گذاری استان را فراتر از ایجاد چند شرکت یا پروژه فناورانه دانست و اظهار کرد: یزد باید به یکی از محورهای فعالیت دانش‌بنیان و هوش مصنوعی کشور تبدیل شود.
یزد؛ ظرفیت پنهان در هوش مصنوعی و امنیت سایبری
استاندار یزد در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت متخصصان یزدی در حوزه فناوری و امنیت سایبری اشاره کرد و گفت: نیروهایی در استان فعالیت می‌کنند که توان تخصصی آنان در سطح ملی مورد استفاده قرار گرفته است.
وی این حوزه را نمونه‌ای روشن از ظرفیت اقتصاد دانش‌بنیان دانست و افزود: چنین فعالیت‌هایی بدون ایجاد آلایندگی و مصرف گسترده منابع، می‌توانند ارزش افزوده بالایی ایجاد و نیروهای متخصص و تحصیل‌کرده را وارد بازار کار کنند.
استاندار تأکید کرد که ظرفیت‌های کمتر شناخته‌شده استان در حوزه نرم‌افزار، فناوری‌های نو، امنیت سایبری و هوش مصنوعی باید شناسایی و حمایت شوند.
استاندار به دانشگاه و پارک: «منیت‌ها را کنار بگذارید»
استاندار یزد در ادامه، دانشگاه، پارک علم و فناوری و مجموعه‌های مرتبط را به همکاری نزدیک‌تر فراخواند و نسبت به نگاه‌های بخشی و سازمانی هشدار داد.
وی تأکید کرد: مهم نیست یک موفقیت به نام کدام دستگاه یا مجموعه ثبت شود؛ مهم این است که حاصل کار به توسعه یزد کمک کند.
استاندار خواستار کنار گذاشتن «منیت‌ها» و تقویت هم‌افزایی میان مجموعه‌های علمی، اجرایی و اقتصادی شد و گفت: دانشگاه، پارک، دولت، صنایع و نخبگان باید در کنار یکدیگر برای یک هدف مشترک کار کنند.
آینده یزد؛ دانش‌محور، بهره‌ور و مبتنی بر هوش مصنوعی
استاندار یزد در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: آینده استان باید بر پایه «یزد دانش‌محور، یزد بهره‌ور و یزد مبتنی بر هوش مصنوعی» تعریف شود.
وی افزود: دنیا با سرعت زیادی در حوزه دانش و فناوری در حال حرکت است و یزد نباید از این جریان عقب بماند.
به گفته استاندار، علم و دانش باید به وجه غالب تصمیم‌گیری‌ها و فعالیت‌های توسعه‌ای استان تبدیل شود و «یزدانش» می‌تواند یکی از بسترهای مهم تحقق این تحول باشد.
حلقه بعدی اقتصاد دانش‌بنیان؛ کشف استعداد از مدرسه
در بخش دیگری از نشست، سید امین درخشان، دبیر اجرایی پانزدهمین دوره مسابقات ابتکارات و نوآوری دانش‌آموزی، با تأکید بر اینکه توسعه فناوری از انسان‌های خلاق آغاز می‌شود، گفت: نقطه شروع توسعه علمی و فناوری، صرفاً آزمایشگاه، زیرساخت یا شرکت دانش‌بنیان نیست؛ نقطه آغاز، شناسایی و پرورش انسان‌های خلاق است.
وی با اشاره به سابقه این رقابت‌ها گفت: مسابقات از سال ۱۳۸۹ با حدود ۱۰۰ دانش‌آموز در یزد آغاز شد و در دوره چهاردهم به حدود ۱۰ هزار دانش‌آموز از سراسر کشور رسید؛ دوره‌ای که یزد میزبان مرحله ملی آن بود.
درخشان افزود: این مسیر با همکاری و حمایت آموزش و پرورش، مرکز خلاقیت شهرداری، اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، صندوق پژوهش و فناوری، اتاق بازرگانی و دیگر مجموعه‌های همراه ادامه یافته است.
دانش‌آموزان وارد میدان فناوری می‌شوند
دبیر اجرایی مسابقات گفت: در پانزدهمین دوره، رشته‌ها و حوزه‌هایی همچون هوش مصنوعی، رباتیک، برنامه‌نویسی، بازی های فکری و مهارتی و ایده پردازی و حل مسئله مورد توجه قرار گرفته‌اند.
وی تأکید کرد: هدف این نیست که دانش‌آموز صرفاً در یک مسابقه شرکت کند؛ بلکه باید فرهنگی ایجاد شود که دانش‌آموزان در کنار آموزش رسمی، با خلاقیت، فناوری، کار تیمی و حل مسائل واقعی نیز آشنا شوند.
امضا تفاهم‌نامه سه‌جانبه و رونمایی از پوستر مسابقات دانش آموزی
در ادامه نشست،فقیه خراسانی، معاون پارک علم و فناوری یزد در گفتگو با خبرنگار یزدانه، با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور، دسترسی به منابع مالی است، گفت: پارک علم و فناوری تلاش کرده با مجموعه‌های دولتی و خصوصی فعال در این حوزه ارتباط و همکاری برقرار کند.
وی مرکز خدمات سرمایه‌گذاری استان را یکی از ظرفیت‌های مؤثر در این زمینه دانست و افزود: در همین راستا تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان دانشگاه یزد، پارک علم و فناوری یزد و مرکز خدمات سرمایه‌گذاری استان منعقد شده است.
به گفته معاون پارک علم و فناوری یزد، هدف از این تفاهم‌نامه استفاده از ظرفیت مرکز خدمات سرمایه‌گذاری برای کمک به تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور و همچنین پشتیبانی مالی از پروژه «یزدانش» است.
این تفاهم‌نامه می‌تواند حلقه اتصال میان پروژه‌های فناورانه، شرکت‌های دانش‌بنیان، سرمایه‌گذاران و منابع مالی را تقویت کند و بخشی از موانع ورود ایده‌های فناورانه به مرحله اجرا و تجاری‌سازی را کاهش دهد.
در پایان نشست شورای نوفاد، تفاهم‌نامه سه‌جانبه همکاری در حوزه تأمین مالی به امضا رسید. همچنین از پوستر پانزدهمین دوره مسابقات ابتکارات و نوآوری دانش‌آموزی رونمایی شد.
این نشست با حضور اکرم فداکار، مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان یزد؛ محمدعلی شاه‌حسینی، معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری یزد؛ سیدحیدر میرفخرالدینی، رئیس دانشگاه یزد؛ مجید شخصی‌نیا، رئیس پارک علم و فناوری یزد؛ مدیرکل آموزش و پرورش استان یزد؛ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد و جمعی از مدیران، مسئولان استانی و اعضای پارک علم و فناوری برگزار شد.
