محمدعلی وزیری
اگر هوشمندی بازرگانان یزدی و احساس استراتژیک نیاز به ارتباطات نبود حتی جایگاه سوق الجیشی یزد به داد این شهر نمی رسید و همه تلاشهای مردمان ساکنان این شهر در درون حصار های بلندی از کویر خشکیده وکوه های تفتیده محصور می ماند.
نه تنها یزد بلکه همه تمدنها اول آب را برای ادامه حیات انتخاب کردند سپس راه ارتباط با دیگران برای ادامه بقابا طعم رونق و رفاه را پیش گرفتند.
عنوان مقاله تلمیح به کتابی است که به زندگی سراسر خیر وارزشمند خاندان اصیل مرتاض به محوریت عالیجناب دکتر مرتاض (که عمرش به عزت وسلامت درازباد) می پردازد گرچه بیانگر تاریخ و ضرورت تجارت داخلی و خارجی یزد می باشد.
صدور کالاهای کشاورزی وصنعتی یزد آن روز که محدود به نساجی و چند قلم کالا مانند حنا، رنگ مو، انغوزه و….می شد راه ورود کالا و انسان‌های فرهمند مورخ و تجارت پیشه را نیز را به یزدباز کرد تا نفسی بکشد شهر؛ هنر؛ تاریخ و تمدن و خصایل نیکوی مردمانش را به ایران وجهان معرفی کند ضمن حفظ سنت و فرهنگ؛ خود رابه روز کند مهمتر از آن؛ برند؛ صداقت؛ تدین سخت کوشی و خوشنامی یزد و یزدی بودن که یک اصل بی رکن و شرط بی بدیل در تجارت و مراودات است را در اذهان آن روز؛ ثبت جهانی نماید.
از نشان دادن راه بوشهر و بنادر خلیج فارس و عمان جهت آمد و شد صادرات و واردات به هند تا پیدایش طبقه جدیدی از یزدی ها که به بمبئی ها یا بمبیی بالا در یزد و تفت از نمونه های قابل ذکر است. این گروه از یزدی ها برای کار و تجارت راهی غربت می شدند و پول کالا صنعت و نوآوری ها وارد می کردند و نکته ژرف اینکه راوی فرهنگ‌ها و اختراعات نیز بودند.
امروز نیز اقدام نشست تجار صنعتگران با کشورهای آسیایی و آفریقایی تداوم راه پیشینیان و یک ضرورت برای بقا رونق و رفاه وتبادلات فرهنگی وتبلیغ در منطقه کویری است.
زدودن این تصور که تجارت خارجی یعنی ارتباط با اروپا وآمریکا می توانند راه های نو وفرصت‌های بکری را فراروی مان قرار دهد.
همچنین یادآور می شود نقش تبلیغی “تجار سیاح” یا “سیاحان تاجر” درانتقال فرهنگ و تبلیغ رایگان؛ برندیزد و فرهنگ آن؛ نیز نباید در زرق و برق پول و مبادلات رنگ ببازد. حضور کارشناسان فرهنگی و گردشگری در کنار کارشناسان اقتصادی؛ بهره‌گیری از قدرت رسانه و تبلیغ و اطلاع رسانی بس مهم می نماید.
