مدير كل بهزيستي استان يزد از اجراي طرح غربالگري تشخيص و مداخله در اختلال طيف اُتيسم براي كودكان دو تا پنج ساله يزدي خبر داد.
به گزارش ايسنا «جليل عفتي» ضمن اعلام اين خبر تصريح كرد: اختلال طيف اتيسم به مجموعهاي از اختلالات رشدي گفته ميشود كه مهارتهاي كلامي و غيركلامي ارتباطي و تعامل اجتماعي را به طور معنا داري تحت تاثير قرار ميدهد.
وي آمارهاي جهاني شيوع يك درصدي اين اختلال را در كودكان دو تا پنج ساله و به همين ميزان در سنين بيشتر نشان ميدهد، اظهار كرد: بر همين اساس نيز ميتوان پيشبيني كرد كه در كشورمان 70 هزار و در استان يزد قريب يكهزار و 500 كودك دچار اتيسم باشند.
وي در مورد اين بيماري اظهار كرد: بسياري از افراد جامعه اُتيسم را به عنوان بيشفعالي ميشناسند و گاهاً نيز كودكان مبتلا به اين اختلال را تحت عنوان شيطنت و بازيگوشي مورد بازخواست و تنبيه قرار ميدهند ولي اين اختلال داراي طيفها و شدتهاي مختلفي است به نحوي كه ميتواند از اختلال كلامي شروع شود و در موارد شديد به اختلال در رفتارهاي اجتماعي و ارتباطي و برخي مشكلات جسماني ختم شود.
عفتي افزود: كودكان دچار اوتيسم بازيهاي گروهي انجام نميدهند، به شيوه خاص خود بازي ميكنند، ارتباط چشمي ندارند و نسبت به برخي محركها مانند نور، صدا و غيره به شدت واكنش نشان ميدهند و در صورت عدم توانبخشي در انجام مهارتهاي فردي و اجتماعي دچار اختلال و مشكل ميشوند.
مدير كل بهزيستي استان با بيان اين كه شناسايي اختلال اُتيسم تست مشخصي ندارد، تشخيص اين بيماري معمولاً براساس رفتارهاي فرد و برخي علائم خاص شناسايي ميشود به نحوي كه در برخي مراكز براي تشخيص بيماري، كودك براي چند روز در يك محيط بازي مورد مطالعه رفتاري قرار ميگيرد كه البته چنين مراكزي به صورت محدود در تهران وجود دارد.
برخي علايم اُتيسم
وي برخي علائم هشداردهنده اين بيماري نيز اشاره و تصريح كرد: واكنش نشان ندادن و عدم برگشت به جهت صداي مادر، عدم واكنش نسبت به نام خود، فقدان قان و قون و واكنش به محركهاي شادي آفرين يا غمناك، فقدان لبخند اجتماعي و ايجاد ارتباط چشمي با ديگران متناسب با سن خود و اختلال در سيكل خواب از علائم هشداردهنده در يك سالگي كودكان و مواردي مانند ادا نكردن كلمات تك كلمهاي تا 16 ماهگي و با دو كلمهاي تا دو سالگي، عدم شركت در بازيهاي گروهي، اختلال در ارتباط چشمي و كلامي و غير كلامي، رفتارهاي غيرمعمول به اجسام دوارني و اختلال در مهارت دوستيابي نيز علائم هشداردهد در دو سالگي است.
عفتي در ادامه از مهمترين علل موثر در بروز اين بيماري را عوامل ژنيتيكي، عوامل هورموني و مسمويت با سرب در محيط زندگي ذكر كرد و گفت: متاسفانه اين بيماري و اختلال در جامعه روند افزايشي دارد و نياز است كه در مورد عوامل پيشگيري و بروز آن مطالعات منسجي صورت گيرد.
وي در ادامه به اجراي برنامه غربالگري تشخيص و مداخله در اختلال طيف اُتيسم در كودكان دو تا پنج سال استان اشاره و تصريح كرد: با توجه به نقش مهم خانوادهها در غربالگري و انجام مداخلات كودكان داراي اُتيسم، مبناي تشخيص ما پرسشنامههاي 10 سئوالي است كه در صورت مثبت بودن پاسخ سه سئوال يا بيشتر، چنين تلقي ميشود كه از نظر خانواده كودكشان در معرض اُتيسم است كه در صورت چنين اتفاقي خانواده، مورد مطالعه دقيقتري از سوي كارشناسان مربوطه قرار ميگيرد.
وي در همين رابطه يادآور شد: پرسشنامههاي مذكور نيز از طريق مهدهاي كودك، مراكز بهداشت و ديگر مراكزي كه بيشترين ارتباط را با كودكان و خانوادههايشان دارند در اختيار خانوادهها قرار ميگيرد.
اين مسئول در ادامه خاطرنشان كرد: در صورت تشخيص بيماري در كودك، آموزش نحوه برخورد با كودكان به خانوادهها ارائه و برنامههاي توانبخشي براي بازگشت انها به اجتماع صورت خواهد گرفت البته در موارد خيلي شديد نيز ممكن است كه كودك به مراكز تخصصيتر ارجاع شود كه هماكنون استان يزد داراي سه مركز (2 مركز در يزد و يك مركز در اردكان و ميبد) است.
وي با اشاره به اين كه بهزيستي افزايش اين مراكز را دنبال ميكند، متذكر شد: البته مبناي كار بهزيستي مركز درماني نيست بلكه محور خانواده درماني را دنبال ميكنيم.
اُتيسم درمان خاصي ندارد
به گفتهي وي، درمان اتيسم هيچ داروي خاصي ندارد و متاسفانه برخي از پزشكان در هنگام مراجعه خانوادهها به دليل نداشتن فرصت كافي براي ارزيابي بيمار و و گفتوگو با والدين، دست به دارو ميشوند و با تجويز داروهايي براي كاهش فعاليتهاي مغزي كودك، باعث شدت پيدا كردن بيماري ميشوند.
عفتي در بخش ديگري از سخنانش به دو رويداد مهم اتفاق افتاده در بهزيستي استان نيز اشاره كرد و گفت: افزايش پديده طلاق در كشور و روند رو به رشد آن در استان به نحوي كه هم اكنون به ازاي تقريباً شش ازدواج يك طلاق در يزد روي ميدهد، بيانگر ضعف مهارتهاي زندگي در افراد جامعه به رغم ارتقاي مهارتهاي علمي و تحصيلي است.
وي ادامه داد: در همين راستا و به دنبال تفاهمنامه سه جانبه بهزيستي با دادگستري و سازمان ثبت اسناد، مقرر است كه از اين پس ازدواج و صدور سند ازدواج در استان منوط گذراندن دورههاي آموزشهاي مهارتهاي زندگي و ازدواج به مدت 16 تا 20 اعت و دريافت گواهي ازدواج شود.
عفتي خاطرنشان كرد: در همين راستا نيز كارگاه كشوري با همين مضمون در استان برگزار خواهد شد و همزمان با ميلاد با بركت حضرت فاطمه زهرا(س) و روز زن در تاريخ 29 اسفندماه اين طرح آغاز رسمي ميشود.
دادگاههاي درمان مدار براي درمان اعتياد در يزد
وي يكي ديگر از رويدادهايي كه بهزيستي در استان دنبال ميكند را ايجاد دادگاههاي درمان مدار براي درمان اعتياد ذكر كرد و گفت: برهمين اساس افراد معتاد با حكم قاضي از طريق كارشناسان مربوطه غربالگري و نوع درمان آنها مشخص و به مدت شش ماه تحت درمان قرا ميگيرند.
مدير كل بهزيستي استان در پايان با بيان اين كه اين مجموعه تلفيقي از امكانات دادگستري و امكانات درماني استف اظهار كرد: اجراي اين طرح در برخي كشورهاي دنيا بازگشت به اعتياد را تا 5/3 رصد نيز كاهش داده است و اميدواريم كه اين برنامه در كشور ما نيز موفق عمل كند.
