به گزارش بشارت یزد، «محمد کمال زاده» افزود: آنچه از ظرفیت تولید فولاد تاکنون محقق شده، به بهره برداری رسیدن تولید 39 میلیون تن بوده و مجوز 16میلیون تن نیز داده شده است که اگر این مورد محقق شود می توان به ظرفیت 55 میلیون تن تولید فولاد در کشور دست یابیم.
تامین سنگ آهن، مهم ترین چالش صنعت فولاد
وی به لزوم برنامه ریزی دقیق در حوزه صنعت به طور کل و صنعت فولاد به صورت خاص اشاره گرد و گفت: در صنعت فولاد لازم است برنامه ریزی ها از ابتدای زنجیره تولید یعنی معادن در نظر گرفته شود اما متاسفانه اکنون در صنعت فولاد عدم توازن در بحث برنامه ریزی وجود دارد که این عدم توازن در زنجیره باعث ایجاد چالش در این حوزه می شود.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران ذخیره های معدنی و تامین سنگ آهن را یکی از مهم ترین چالش های صنعت فولاد دانست و ادامه داد: به نظر می رسد دو چالش می تواند حوزه فولاد را با خطر مواجه کند؛ یک در بحث ذخیره های معدنی است که اکتشاف جدیدی در این زمینه انجام نگرفته و اکنون یکی از دشواری های صنعت فولاد تامین سنگ آهن است هرچند ذخایر معدنی تا 4 سال دیگر با مشکل جدی رو به رو نخواهد شد.
کمال زاده با اشاره به حوزه اکتشاف نیز به چالش هایی از جمله افزایش عمق ذخایر به 150 متر و هزینه سرسام آور استفاده از روش های سنتی در اکتشاف و لزوم استفاده از روش های نوین در این حوزه، تصریح کرد: منابع معدنی اکتشاف شده ای که اکنون در دست استخراج داریم، بیش از یک میلیارد تن بوده و ذخایر پیش بینی نیز به 5 میلیارد تن در کشور رسیده است و بالغ بر 3 میلیارد تن از آن پروانه اکتشاف و بالغ بر یک میلیارد تن ظرفیت برداشت در سنوات آتی دارد در حالیکه برای تولید 55 میلیون تن فولاد به حداقل 170 میلیون تن سنگ آهن با عیار متوسط کشور نیاز است.
تامین انرژی، معضل جدی صنایع فولادی کشور
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران دومین چالش جدی و اصلی ترین چالش فعلی کلیه صنایع را بحث تامین انرژی خواند و مطرح کرد: حوزه انرژی معضل جدی پیشروی تولید در صنعت فولاد است. اکنون ناترازی برق در صنایع وجود دارد که ناشی از عدم برنامه برنامه ریزی در این حوزه است به طوریکه ناترازی کنونی می تواند با سرمایه گذاری در صنعت برق و رشد 12 درصدی در صنعت نیروگاهی به تراز انرژی 5 سال پیش بازگردد.
کمال زاده با بیان اینکه حتی اگر شرکت های فولادی در تولید برق و احداث نیروگاه مشارکت کنند مشکل تامین گاز باقی خواهد ماند و اگر این صنعت به حوزه پالایشگاهی نیز وارد شود، چالش های تصفیه و انتقال همچنان پابرجا می ماند، متذکر شد: چالش های جدی در حوزه انرژی در صنعت فولاد وجود دارد که رفع آن ها باید مورد توجه قرار گیرد زیرا این چالش ها رشد این صنعت در کشور را کند می کند. اکنون حجم سرمایه گذاری که دولت باید در حوزه زیرساختی انجام دهد به عهده خود صنعت گذاشته شده است.
25 درصد ظرفیت تولید فولاد کشور خالی مانده است
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران عدم توازن در برنامه توسعه را علت فعالیت صنعت فولاد با 70درصد ظرفیت خود دانست و عنوان کرد: برای تولید هر پلنت یک میلیون تنی فولاد نیاز به 220 میلیون یورو سرمایه گذاری است که بر اساس این اعداد اکنون 25 درصد از ظرفیت تولید فولاد در کشور خالی مانده است که این خود بدین معناست که 2/2 میلیارد دلار سرمایه گذاری صورت گرفته که به دلیل عدم توازن در حوزه برنامه ریزی در توسعه صنعت فولاد مغفول مانده است.
وی با بیان اینکه سرمایه گذاری در حوزه معدن با ریسک سیستماتیک همراه است، عنوان داشت: بزرگترین مشکلی که در حوزه معادن و تامین خوراک وجود دارد، عدم ثبات در حوزه معدن است که سرمایه گذاری در آن حوزه را مخاطره آمیز کرده است. با نگاهی به نوسانات بازار سنگ آهن می توان دید که سرمایه گذاری های بزرگ و کلان در حوزه معدن مخاطره آمیز است و سرمایه گذاران نیز راغب نیستند سرمایه خود را به جای حوزه تولید فولاد به حوزه معدن وارد کنند زیرا حوزه تولید فولاد با وجود ریسک پذیر بودن اما به تولید منتج می شود و می تواند توجیه اقتصادی داشته باشد اما به نظر می رسد سرمایه گذاری در حوزه معدن با توجه به فناوری های اکتشاف، استخراج و نمونه گیری سنتی و هزینه های بالا آن، توجیه اقتصادی ندارد.
رتبه دهم ایران در تولید فولاد در جهان
کمال زاده ایران را دهمین تولید کننده صنعت فولاد در جهان خواند و افزود: هرچند که عدد تولید فولاد در کشور نسبت به چین و هند عدد بالایی نیست اما رتبه دهم را در جهان داشته و طرح هایی که در حال حاضر در صنعت فولاد ایران اجرا می شود از لحاظ ثبات اقتصادی در سطح دنیا رقابت پذیر است.
به گفته مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران؛ اکنون طرح های چند میلیون تنی در کشور را در دستور کار داریم، در حوزه آهن اسفنجی حرکت های خوبی انجام شده و نزدیک به 15 میلیون تن پروژه اسفنجی در کشور در حال انجام است، در حوزه گندله سازی ظرفیت مازاد بر تولید اسفنجی داریم که اگر بخش های جدید نیز دراین حوزه آغاز بکار کنند از نظر گندله مشکلی نخواهیم داشت.
کمال زاده افزود: کارخانه های کنستانتره نیز ظرفیت های بالایی در ایران دارند، ظرفیت برداشت از معادن نیز تا 4 سال آینده قابل قبول است، همچنین در حوزه انرژی شرکت های فولادی وارد سرمایه گذاری شده اند و در حال حاضر شرکت های فولادی، معدنی و صنایع انرژی بر 15 هزار مگاوات تامین برق از طریق نیروگاه را در دستور کار دارند و خوشبختانه در حوزه پالایش و استخراج گاز اقدامات خوبی به وسیله دولت انجام شده و محدوده های استخراجی خوبی را در اختیار شرکت های فولادی و معدنی قرار داده است.
صادرات فولاد علیرغم تحریم ها
وی با اشاره به اینکه اگر تولید را در حوزه فولاد نیز افزایش دهیم، ظرفیت مصرفی کشور به اندازه تولید نخواهد بود، سرانه مصرف فولاد در جهان به ازای هر نفر را 300 کیلوگرم عنوان کرد و گفت: این میزان به ازای هر فرد در ایران 267 کیلوگرم قبل از همه گیری ویروس کرونا بود که اکنون به 130 کیلوگرم رسیده است که این مهم ناشی از عدم رشد اقتصادی کشور است و اگر این رشد در کشور صورت گیرد امکان تحقق 267 کیلو به ازای هر نفر وجود خواهد داشت. اکنون اما مازاد تولید باید صادر شود که صادرات نیز با چالش های جدی از جمله انتقال ارز، محدود بودن بازار فروش و غیره رو به رو است اما با این وجود شرکت های فولادی ایرانی وضعیت خوبی در صادرات فولاد به ویژه شمش فولادی دارند.
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران تصریح کرد: موضوع دیگری که در حوزه فولاد و صنایع معدنی وجود دارد بحث سرمایه گذاری های کلان ریالی است؛ زمانی که نرخ دلار به 50 هزار تومان می رسد عدد ریالی پروژه ها عدد بزرگی می شود و از آنجایی که قدرت سرمایه گذار به اندازه افزایش نرخ ارز، افزایش پیدا نکرده، تامین مالی پروژه های فولادی را با مشکل مواجه می کند برای نمونه یک پروژه فولادی که با دلار 3 هزار تومان، 600 میلیارد هزینه داشت اکنون به 12 هزار میلیارد سرمایه نیاز دارد و تامین مالی این پروژه ها را دشوار ساخته است.
چشم انداز صنعت فولاد ایران روشن است
وی با بیان اینکه نرخ تامین در بازار سرمایه نرخ بالایی است به عدم ثبات اقتصادی کشور و جهش های نرخ ارزی اشاره کرد و گفت: در حال حاضر عدد تامین سرمایه نسبت به قبل 2 برابر شده است و این بحث ها مخاطره آمیز است.
کمال زاده گفت: سرمایه گذاری در عرصه صنعت فولاد فرصت ها و تهدید های خاص خود را دارد و کفه ترازو برای فرصت و تهدید سرمایه گذاری باهم برابر است؛ از یک طرف در کشور انرژی ارزان است، از طرف دیگر هزینه نیروی انسانی ما به نسبت کشورهای دیگر عدد قابل توجهی است هرچند با موازنه این مسائل، چشم انداز صنعت فولاد و معدن با تمام چالش های موجود، چشم اندازی روشن و قابل اتکا است و اگر برنامه ریزی خوبی در این عرصه با توجه به تولید کالاهایی با ارزش افزوده صورت گیرد، می توان فولاد و سایر صنایع فلزی را به بستری مطمئن برای سرمایه گذاری و صنعتی جایگزین برای صنعت پتروشیمی و نفت تبدیل کرد و این مهم نیاز به برنامه ریزی دقیق دارد.
جذب سرمایه گذاری خارجی با ایجاد بازارچه های مرزی تولید فولاد
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران با اشاره به لزوم سرمايه گذاري مشترك خارج از مرزها جهت توسعه اقتصاد كشور، بيان داشت: وقتي از سرمايه خارجي صحبت مي شود لزوما بدين معنا نيست كه سرمايه ها را به داخل كشور بياوريم، بدين معناست است كه براي نمونه زماني كه در بحث انرژي در كشور ناترازي وجود دارد بتوانيم از انرژي كشورهايي كه ناترازي در حوزه انرژي ندارند استفاده كنيم. مثلا یک بازارچه مرزی تولید فولاد با همکاری کشور افغانستان در حوزه سنگ آهن و ترکمنستان در حوزه انرژی گاز تاسیس کنیم، با این اقدام می توانیم به یکی از هاب های تولید فولاد در جهان تبدیل شویم.
وي اين مدل سرمايه گذاري را باعث جهش بزرگي در بحث اقتصادي كشور دانست و گفت: در اين راستا توليد فولاد مي تواند در كشور و فراوري فولادهاي خاص در كشوري كه چالش هاي ايران را ندارد صورت گيرد تا ريسك انرژي، ارز، تجارت و صادرات كاهش يابد، عوايد اين نوع سرمايه گذاري به نفع كشور خواهد بود.
کمال زاده افزود: اگر اين نگاه به اقتصاد و توليد فولاد وجود داشته باشد يعني توليد فولاد با همكاري كشورهاي مختلف اين صنعت انجام گيرد، مي تواند به راحتي جايگزين صنعت نفت و جلوگيري از اتكاي كشور به نفت و پتروشيمي گردد.
وي شرکت فولاد آلیاژی ايران را در صنعت فولاد صاحب سبك و تكنيك خواند و ادامه داد: در شرکت فولاد آلياژي ایران اكنون صاحب دانش فني بوده به طوريكه ٤٤٣ گريد فولاد خاص در این شرکت توليد مي شود، بنابراين توانايي داريم اين دانش را به ساير كشورها صادر كنيم، اين دانش بسيار ارزشمند است و مي توان با اشتراك با ساير كشورها و انجام توليد اشتراكي براي كشور ارزش افزوده ايجاد كرد.
به گفته وي؛ نوع نگاه به اقتصاد و توليد مي تواند موجب توسعه يا نابودي يك صنعت شود، بر اين اساس لازم است تا برنامه ريزي و سياستگذاري درستي در حوزه صنعت به ويژه صنعت فولاد صورت گيرد زيرا آينده صنعت فولاد و كاني هاي فلزي و معدني روشن و قابل توجه بوده و اميد است با درايت و برنامه ريزي درست روزي شاهد اختصاص يافتن بخش عمده توليد ناخالص به صنايع باشيم.
يارانه اي بودن صنعت برق انگيزه سرمايه گذاري را از بين برده است
مدیرعامل شرکت فولاد آلیاژی ایران مهم ترين چالش اكنون صنعت فولاد را بحث انرژي و تامين برق و گاز دانست و تصريح كرد: بحث يارانه اي بودن صنعت برق در كشور انگيزه سرمايه گذاري در اين صنعت را از بين برده است و نتايج آن نيز در شرايط كنوني كشور مشهود است، اين درحالي است كه ايران بزرگترين ذخاير گاز را دارد اما اكنون در تامين اين انرژي دچار مشكل است. اين عدم تراز در بحث انرژي باعث كاهش توان توليد مي شود و توقع از دولت اين است كه به جاي سرمايه گذاري به سياست گذاري بپردازد، دولت بايد با سياست گذاري درست بستر را براي بخش خصوصي فراهم كند زيرا اگر بخواهيم ثبات اقتصادي را در كشور تجربه كنيم راهي جز كاستن نقش دولت در اقتصاد و دادن اختيارات به بخش خصوصي نداريم.
وي دخالت هاي بيجا و ثبات در قوانين را در توسعه صنعت و حوزه توليد مهم عنوان كرد و ادامه داد: جلوگيري از بخشنامه هاي متعدد و ايجاد ثبات در فعاليت اقتصادي اهميت ويژه دارد كه بايد آن را در نظر داشت.
«واسطه گري» آفت جدي جامعه و صنعت است
کمال زاده همچنين همه گيري واسطه گري در كشور را آفت جدي جامعه و صنعت خواند و متذكر شد: در حال حاضر پول هاي سرگردان از صنعت به جاي سرمايه گذاري در حوزه زيرساخت به حوزه واسطه گري رفته كه اين خود مشكلاتي را ايجاد كرده است، اين موضوع به دليل است كه ايجاد تورم در داخل كشور، منابع سرگردان مالي را از آن جهت كه ايجاد ارزش افزوده و توليد به اندازه تورم كشور نيست به سمت واسطه گري رفته و كالاي سرمايه اي خريده مي شود و اين موضوع باعث تضعيف حوزه توليد و اقتصاد كشور مي شود و از طرف ديگر جوانان نيز به جاي كسب تخصص در بخش توليد و صنعت به واسطه گري روي آورده اند.
وی با بیان اینکه بخش خصوصی، بخش پولداری است، علت عدم سرمایه گذاری این بخش را ریسک زیاد سرمایه گذاری در کشور عنوان کرد و ثبات در یک جامعه را حائز اهمیت دانست و گفت: دولت باید از حوزه سرمايه گذاري خارج شود و وظيفه نظارت را بر عهده بگيرد، هزينه هاي كشور نیز از ماليات تامین شود و شركت هاي سرمايه گذاري و بخش خصوصي باید وظيفه سرمايه گذاري را داشته باشند.
٤٠ درصد انرژي برق در بخش انتقال هدر مي رود
کمال زاده با اشاره مجدد به چالش برانگیز بودن حوزه انرژی در کشور، اظهار کرد: در حوزه انرژي دو قسمت وجود دارد؛ يك سرمايه گذاري در جهت ايجاد انرژي و دو سرمايه گذاري در جهت بهره وري انرژي است.
به گفته وی؛ اکنون ٤٠ درصد انرژي برق در بخش انتقال هدر مي رود، زيرا مکان یابی مناسبی برای نیروگاه ها انجام نگرفته بنابراین 40 درصد انرژی برق تولیدی کشور در مسیر انتقال هدر می رود.
وی در نهایت به عدم بهره وری در حوزه فولاد نیز اشاره و خاطرنشان کرد: در حوزه فولاد هم در بخش هايي امكان اين كه خود صنعت مصرف انرژي را كاهش دهد وجود دارد اما به دليل ارزان بودن انرژي بهره وري را در حوزه انرژي لحاظ نمي كنند برای مثال در حوزه انتخاب تكنولوژي به همين صورت است كه صاحبان صنايع در انتخاب ماشين الات و دستگاه ها بهره وري انرژي را در نظر نمی گیرند در حالی که می تواند با صرفه جويي بخش خانوار و صنعت ٨ درصد مصرف برق را کاهش داد.
