یزد در زمینه تفکیک زباله ها و دفع اصولی و اقتصادی آن فاصله زیادی با استانداردها دارد:
- زهره حکیم زاده، رئیس اداره زیست محیطی آب، خاک و پسماند محیط زیست استان در گفتگو با بشارت یزد: به متولیان دفع پسماند در شهرهای استان که ضوابط زیست محیطی را رعایت ننمایند اخطار صادر و مهلتی برای پاکسازی و بهبود وضعیت در نظر گرفته می شود. در این راستا تعدادی از شهرداران به دادگاه معرفی گردیدند که منجر به تعطیلی لندفیل های مربوطه پاکسازی یا انتقال به گودهای همجوار گردیده است. متاسفانه مدیریت پسماندهای عادی در اکثر شهرستان های یزد علیرغم پیگیری های اداره کل محیط زیست، تشکیل کارگروه های استانی و شهرستانی به جد از سوی متولیان مربوطه تحقق نپذیرفته است
- به دلیل فقدان برخی بسترهای لازم در این زمینه عدم فرهنگسازی مناسب توسط شهرداری ها و عدم همکاری مردم و عدم اجرای طرح های جامع مدیریت پسماند عادی و نیز وجود زباله گردها، میزان تفکیک از مبدا پسماندهای عادی در استان بسیار ناچیز است و بیشتر تفکیک و جداسازی ها در محل دفع صورت می گیرد
- فاطمه زارع، عضو شورای شهر یزد: با توجه به هزینه های بالای مدیریت پسماند قطعا مشارکت و آموزش و فرهنگ سازی شهروندان در کاهش تولید پسماند و سپس تفکیک پسماندها در مبدا میتواند در این حوزه تاثیر گذار باشد
صالح مستوفیان، مهدیه مصلایی پور/ مدیرکل حفاظت محیط زیست استان یزد در نشست چندی پیش خود با با شهردار و اعضای شورای اسلامی شهر یزد که به منظور بررسی روند آلودگی شهر یزد برگزار شد با انتقاد از وضعیت مدیریت پسماند در شهرهای مختلف استان گفت: متأسفانه نحوه جمعآوری و دفن زباله در شهرهای اطراف یزد مناسب نیست و این وضعیت حتی به مرکز استان آسیب وارد میکند. از این رو، از شهرداری یزد درخواست کمک برای ساماندهی این وضعیت داریم. حسن اکبری در این باره اظهار کرد: سایت دفن زباله شهر یزد شرایط قابل قبولی دارد، اما متأسفانه ۲۸ سایت زباله دیگر در نقاط مختلف استان از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند و هر یک نسبت به دیگری شرایط بدتری دارد. وی با بیان اینکه ۵۰ درصد زباله تولیدی استان مربوط به شهر یزد است، افزود: خوشبختانه مدیریت پسماند در شهر یزد رضایتبخش است و امیدواریم شهرداریهای دیگر نیز از این الگو پیروی کنند.
بشارت یزد به منظور بررسی آخرین وضعیت سایت های دفع پسماند شهری در استان به گفتگو با زهره حکیم زاده رئیس اداره آب، خاک و پسماند استان یزد و فاطمه زارع عضو شورای شهر یزد گفتگو کرده که در ادامه می خوانیم:
کم توجهی شهرداری ها به دفع زباله در یزد
زهره حکیم زاده، رئیس اداره زیست محیطی آب، خاک و پسماند محیط زیست استان در گفت و گو با بشارت یزد گفت: كليه لندفیل ها یا محل های دفع پسماندهای عادی توسط ادارات کل و شهرستانی مورد پایش قرار گرفته و از لحاظ نحوه دفع رصد می گردند. به متولیانی که ضوابط زیست محیطی را رعایت ننمایند اخطار صادر و مهلتی برای پاکسازی و بهبود وضعیت در نظر گرفته می شود. در این راستا تعدادی از شهرداران به دادگاه معرفی گردیدند که منجر به تعطیلی لندفیل های مربوطه پاکسازی یا انتقال به گودهای همجوار گردیده است. این روال قانونی در خصوص مابقی لندفیل ها که شرایط مناسبی ندارند پس از اتمام مهلت اجرا خواهد شد.
وی افزود: مطالعه و اجرای طرح های جامع مدیریت پسماند های عادی در شهرستان ها مطابق ماده ۴ آیین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماند ها بر عهده شهرداری ها و دهیاری ها قرار داده شده و می تواند نقش بسزایی در بهبود وضعیت پسماندهای عادی استان در زمینه های مختلف تفکیک، حمل و نقل و دفع داشته باشد. مطالعه و اجرای کامل طرح های جامع مدیریت پسماندهای عادی در اکثر شهرستان ها، علیرغم پیگیری های این اداره کل، تشکیل کارگروه های استانی و شهرستانی به جد از سوی متولیان مربوطه تحقق نپذیرفته است که اجرای آن با در نظر گرفتن ارزیابی اثرات زیست محیطی محل های دفن تا حد زیادی می تواند پیامدهای زیست محیطی ناشی از سوء مدیریت را کاهش دهد.
تفکیک از مبدا پسماندهای عادی در استان بسیار ناچیز است
رئیس اداره زیست محیطی آب، خاک و پسماند محیط زیست استان بیان داشت: خوشبختانه در شهرستان یزد علاوه بر مطالعه و اجرای طرح جامع مذکور ارزیابی های مربوطه انجام گردیده است. میزان تخمین پسماندهای عادی استان حدوداً ۶۰۵ تن در روز می باشد. خوشبختانه اکثریت محل های دفن پسماند عادی در مکان هایی با عمق آب زیرزمینی نسبتا مناسب جانمایی شده اند. لیکن عدم رعایت ضوابط زیست محیطی محل های دفن پسماندها و نیز عدم مدیریت اصولی شیرابه ناشی از آنها در طولانی مدت می تواند آب های زیرزمینی و خاک را تحت تاثیر قرار دهد. به دلیل فقدان برخی بسترهای لازم در این زمینه عدم فرهنگسازی مناسب توسط شهرداری ها و عدم همکاری مردم و عدم اجرای طرح های جامع مدیریت پسماند عادی و نیز وجود زباله گردها، میزان تفکیک از مبدا پسماندهای عادی در استان بسیار ناچیز است و بیشتر تفکیک و جداسازی ها در محل دفع صورت می گیرد. به عنوان مثال میزان تفکیک مواد بازیافتی در خط پردازش در محل کارخانه کمپوست شهرستان یزد ۱۲ تن در روز و میزان کود کمپوست تولیدی ۴۵ تن در روز می باشد.
وی افزود: در استان شاهد تبدیل زباله به کود اجرای کمپوست شهری در شهرستان یزد و نیز تبدیل پلاستیک به ترکیبات هیدروکربنی (انرژی) توسط دستگاه پیرولیز واقع در شهرستان میبد هستیم. بدیهی است اجرای طرح های مذکور به دلیل کاهش حجم مواد دفنی، مانع از ورود آنها به منابع خاک گردیده و باعث حفظ و پایداری آنها خواهد گردید.
محل دفن پسماندها
فاطمه زارع، عضو شورای شهر یزد نیز در گفت و گو با بشارت یزد گفت: در خصوص محل دفن پسماندهای عادی شهر یزد با عنایت به قدمت بیش از ۳۰ ساله محل و بررسی و تائید طرح جامع مدیریت پسماند شهرستان يزد در وزارت کشور مکان مورد تائید قرار گرفته است و روزانه در حال حاضر با عنایت به راه اندازی خط پردازش و تولید کود کمپوست در حدود ۳۵ تا ۳۹ درصد پسماندها پس از پردازش به محل دفن انتقال داده میشود. با عنایت به عمق آبهای زیرزمینی در حدود ۱۸۰ متر و همچنین بافت خاک محل بر اساس انجام آزمایشات ژئوتکنیک محل و انجام آزمایشات دوره ای، چاههای اطراف در محدوده هیچگونه تاثیری بر روی آبهای زیرزمینی نداشته است، مدیریت اجرایی پسماندهای عادی مطابق ماده ۷ قانون مدیریت پسماند بر عهده شهرداری ها و دهیاری ها می باشد و در این خصوص، دستگاه ناظر اداره محیط زیست معرفی گردیده است.
وی افزود: طرح تفکیک از مبدا در شهر یزد با راه اندازی منظومه خدمات یکپارچه یزد من، اجرایی و فعالیت بخش خصوص صورت می پذیرد. لذا تبدیل پسماند به انرژی در حوزه لاستیک های فرسوده با در خواست بخش خصوصی از روش پیرولیز در حال بررسی و پس از تایید مراجع ذیربط اجرایی خواهد شد.
راه اندازی کارخانه کمپوست
عضو شورای شهر یزد بیان داشت: با عنایت به راه اندازی کارخانه کمپوست و تولید کود از بخش آلی پسماندهای تولیدی شهروندان بخش فسادپذیر که تولید شیرابه مینماید به محل دفن انتقال داده نشده و تاثیرات کمتری بر خاک خواهد داشت، لذا شهرداری یزد با اعتباری بالغ بر ۷۰ میلیارد ریال در ۲ سال گذشته با احداث لندفیل بهداشتی مهندسی پسماندهای مراکز درمانی با لایه های ژئوممبران و ژئو تکستایل نسبت به دفن بهداشتی اقدام مینماید. با عنایت به نوع خاک یزد قطعا کود کمپوست می تواند تاثیر مثبتی در غنی سازی خاک با توجه به آنالیز های کود تولیدی داشته باشد.
ضرورت آموزش و فرهنگ سازی شهروندان
وی افزود: با عنایت به هزینه های بالای مدیریت پسماند قطعا مشارکت و آموزش و فرهنگ سازی شهروندان در کاهش تولید پسماند و سپس تفکیک پسماندها در مبدا میتواند در این حوزه تاثیر گذار باشد. در شهر یزد با توجه به راه اندازی کارخانه چیزی در حدود ۷۰ درصد پسماندها مدیریت میشود و بخش آلی به کود و بخش قابل بازیافت نیز به صنایع تبدیلی انتقال داده میشود، در این راستا بازیافت نایلون ها و همچنین لاستیکهای فرسوده و سرشاخه های حاصل از هرس درختان نیز در مجموعه صورت می پذیرد که همه موارد در راستای حفظ محیط زیست می باشد.
زارع گفت: با توجه به ضرورت مدیریت پسماندهای خانگی به خصوص پسماندهای لاستیک و پلیمری و مصوبات کارگروه مدیریت پسماند استان یزد در خصوص بهره گیری شهرداری های استان از روش های نوین مدیریت پسماند به خصوص روش پیرولیز و نظرات اداره کل حفاظت محیط زیست استان در این باره و اقدامات صورت گرفته در این راستا با حضور اعضا مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به درخواست بخش خصوصی در خصوص فعالیت در این حوزه در شهرداری یزد و راه اندازی خط ۲۰ تنی جهت مدیریت لاستیکهای فرسوده و همچنین پلاستیکها در حال بررسی و طی فرآیند های اداری می باشد، سیستم مذکور باعث جلوگیری از دفن پسماندها و بازگشت سرمایه و تولید سوخت می گردد. در خصوص بازیافت سرشاخه های حاصل از هرس درختان، با همکاری بخش خصوص در سال گذشته در حدود ۵۰۰ تن به چیپس چوب تبدیل و جهت استفاده از صنایع تبدیلی مثل نئوپان سازی استفاده میگردد.
