محسن حائری‌زاده، مدیر مجموعه «خونه خنده» و تهیه‌کننده برنامه‌های طنز «هاشم و باشم»، خواستار بازبینی دوباره نمایش با حضور همه اعضای شورای صدور پروانه شد وتاکید کرد: گروه همواره برای اصلاح موارد اعلام شده آمادگی داشته و پیش تر نیز اصلاحات موردنظر نماینده دادستانی را اعمال کرده است.او معتقد است توقف اجرای یک اثر هنری علاوه بر پیامدهای اقتصادی و شغلی ،بر نشاط اجتماعی، ارتباط مستمر با مخاطبان و اعتماد آنان به فعالیت های فرهنگی تاثیر می گذارد.
انتشار ویدئویی از بازیگران نمایش «هاشم و باشم» در اعتراض به توقف اجرا در یزد، واکنش‌هایی را در پی داشت. بازیگران در این ویدئو از اجرا نشدن نمایشی سخن گفتند که به گفته آنان مجوز داشته و پس از بازبینی روی صحنه رفته است؛ آنان همچنین توقف اجرا را ضربه‌ای به فعالیت گروه و معیشت اعضای آن دانستند.
در مقابل، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد پیش‌تر اعلام کرده بود مجوز نمایش تا ۱۲ مهر اعتبار داشته و پس از درخواست تمدید، اثر برای بررسی به شورای بازبینی ارجاع شده است. به گفته او، شورا با توجه به اعتراض‌هایی درباره محتوای نمایش با تمدید اجرا موافقت نکرده است.
محسن حائری‌زاده، مدیر مجموعه «خونه خنده» و تهیه‌کننده برنامه‌های طنز «هاشم و باشم»، در گفت‌وگوی اختصاصی با گروه رسانه ای «بشارت نو» گفت: «ما نقد را می پذیریم و از اصلاح آثارمان استقبال می کنیم، اما معتقدیم مسیر ارتقای کیفیت هنر از گفت و گو و اصلاح می گذرد، نه از تعطیلی و حذف آن.»
درخواست بازبینی با حضور همه اعضای شورا
حائری‌زاده با اشاره به نزدیک به دو دهه فعالیت خود در عرصه تئاتر اظهار کرد: پس از تجربه سبک‌های مختلف نمایشی، توجه به نیاز جامعه به نشاط و حال خوب، گروه را به تولید آثار کمدی سوق داد. به گفته او، مجموعه «هاشم و باشم» نزدیک به ۱۵ سال است فعالیت می‌کند و تاکنون ۱۵ سری از آن تولید شده است.
او درباره روند دریافت مجوز اجرای اخیر گفت: آثار گروه در سال‌های گذشته پس از بررسی فیلم نمایش از سوی مسئولان اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و اعمال اصلاحات، مجوز اجرا دریافت می‌کردند. اجرای اخیر نیز ابتدا این روند را طی کرده و با مجوز قانونی روی صحنه رفته بود امادر ادامه موضوع بازبینی مجدد مطرح شد.
وی افزود: پیش از بازبینی شورا، مواردی برای اصلاح از سوی نهاد قضایی برای اصلاح به گروه اعلام شد که تمامی آن‌ها را بدون مخالفت اعمال کردیم. با این حال، پس از مشاهده نسخه اصلاح‌شده، گزارشی شامل ۹ بند ازسوی اداره ارشاد به گروه ارائه شد و در نهایت مجوز اجرا تمدید نشد.
مدیر «خونه خنده» با اشاره به این روندگفت: پرسش ما این است که وقتی گروه در تمام مراحل همکاری کرده و اصلاحات خواسته شده را انجام داده است، چرا نباید برای رفع ایرادهای احتمالی بعدی نیز فرصت اصلاح و بازبینی مجدد وجود داشته باشد؟
حائری زاده با اعتراض به بخشی از برداشت‌های مطرح‌شده در گزارش، خواستار بازبینی دوباره نمایش با حضور همه اعضای شورا شد و افزود: به نظر می رسد برخی ایرادها ناشی از برداشت‌های متفاوت از جمله برداشت های سیاسی ازبعضی دیالوگ‌ها باشد، در حالی که از نگاه ما این گفت و گو ها بازتابی از زبان و صحبت های روزمره مردم بوده و هرگز با هدف اهانت یا تمسخر بیان نشده اند.
او تأکید : انتظار داریم یک اثر نمایشی در کلیت خود و با توجه به موقعیت داستانی، شخصیت ها و ژانر آن بررسی شود. جدا کردن یک دیالوگ از بستر نمایش ممکن است معنایی متفاوت از آنچه روی صحنه اتفاق می افتد ایجاد کند.
مرز میان طنز، هزل و ابتذال
حائری‌زاده در پاسخ به انتقادهایی درباره ادبیات و محتوای نمایش‌های کمدی گفت: «باید میان زبان عامیانه، طنز، هزل و ابتذال تفاوت قائل شد. در تاریخ ادبیات و هنر ایران، طنز و هزل همواره از شیوه‌های بیان هنرمندان بوده‌اند و نمی‌توان هر دیالوگ صریح یا هر شوخی عامیانه‌ای را لزوماً مصداق ابتذال دانست.»
وی افزود: «کمدی مردمی با زبان مردم ارتباط مستقیم دارد و بخشی از جذابیت آن نیز از همین نزدیکی به زندگی روزمره شکل می‌گیرد. البته این موضوع به معنای نادیده گرفتن مرزهای اخلاقی و فرهنگی نیست؛ بلکه معتقدیم قضاوت درباره یک اثر باید با شناخت زبان، ساختار و ویژگی‌های ژانر آن صورت گیرد.»
تهیه‌کننده «هاشم و باشم» با تأکید بر اینکه هیچ اثر هنری را بی‌نیاز از نقد نمی‌داند، اظهار کرد: «ما هرگز ادعا نکرده‌ایم آثارمان بی‌نقص هستند.
ممکن است در بخشی از یک نمایش، شوخی یا دیالوگی نیازمند اصلاح باشد و طبیعتاً مسئولیت آن را می‌پذیریم؛ اما وجود ایراد در بخشی از یک اثر، نباید بدون بررسی امکان اصلاح، به حذف تمام آن منجر شود.»
او ادامه داد: «اینکه گفته شود می‌توان مردم را با شیوه‌های دیگری نیز خنداند، سخن درستی است؛ اما کمدی تنها یک شکل و یک زبان ندارد. همان‌طور که در سینما و تئاتر جهان گونه‌های مختلف کمدی وجود دارد، کمدی عامه‌پسند نیز دارای ویژگی‌ها و مخاطبان خاص خود است و باید با معیارهای متناسب با همان گونه هنری ارزیابی شود.»
نشاط اجتماعی؛ نیازی فراتر از سرگرمی
مدیر مجموعه «خونه خنده» با اشاره به شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه گفت: «در روزگاری که بسیاری از خانواده‌ها با فشارهای اقتصادی و دغدغه‌های روزمره روبه‌رو هستند، فراهم کردن فرصتی برای تفریح خانوادگی و تجربه لحظاتی شاد، یک نیاز اجتماعی است. نشاط اجتماعی موضوعی تجملی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت.»
حائری‌زاده افزود: «ما معتقدیم هنر کمدی در کنار رسالت سرگرم‌کنندگی، می‌تواند به کاهش فشارهای روانی روزمره و ایجاد فرصتی برای کنار هم بودن خانواده‌ها کمک کند. استقبال مخاطبان نیز نشان می‌دهد چنین فضاهایی مورد نیاز جامعه است.»
وی در عین حال تأکید کرد: «البته استقبال مردم به معنای مصونیت یک اثر از نقد نیست. همان‌قدر که برای نظر کارشناسان و مسئولان احترام قائلیم، معتقدیم نیاز و استقبال مخاطبان نیز باید در تصمیم‌گیری‌های فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.»
توقف اجرا و پیامدهای شغلی
تهیه‌کننده «هاشم و باشم» با اشاره به دشواری‌های اقتصادی فعالیت‌های هنری گفت: در ۱۰ ماه گذشته، به دلایلی از جمله شرایط ناشی از جنگ، اختلال اینترنت و تعطیلی اجراها در برخی مناسبت‌ها، مجموعه در مجموع حدود سه ماه امکان فعالیت داشته است.
به گفته او، حدود ۳۰ نفر به‌طور مستقیم در مجموعه مشغول به کارند و نزدیک به ۴۰ نفر نیز به شکل غیرمستقیم با فعالیت‌های آن ارتباط دارند.
حائری‌زاده افزود: «توقف فعالیت یک مجموعه فرهنگی صرفاً به معنای تعطیلی یک نمایش نیست؛ بلکه بر معیشت ده‌ها خانواده، فعالیت کسب‌وکارهای وابسته و استمرار یک جریان فرهنگی اثر می‌گذارد.»
او با اشاره به تداوم هزینه‌های حقوق، بیمه و نگهداری مجموعه و تعدیل تعدادی از کارکنان در ماه‌های گذشته گفت: «فعالیت بخش‌هایی مانند کافه، رستوران و سایر خدمات مجموعه به حضور تماشاگران وابسته است و توقف اجرا، زنجیره‌ای از فعالیت‌های اقتصادی و فرهنگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.»
وی تأکید کرد: «نگرانی ما صرفاً زیان مالی نیست؛ مسئله، حفظ یک مجموعه فرهنگی، امنیت شغلی کارکنان و تداوم ارتباطی است که طی سال‌ها میان گروه و مخاطبان شکل گرفته است.»
«هاشم و باشم»؛ ظرفیتی برای گردشگری یزد
حائری‌زاده ظرفیت مخاطبان سالانه مجموعه را در صورت فعالیت مستمر، دست‌کم ۲۰۰ هزار نفر برآورد کرد و گفت تماشاگرانی از شهرهایی مانند شیراز، کرمان، اصفهان، نائین، سیرجان و رفسنجان نیز برای دیدن نمایش به یزد سفر می‌کنند.
او افزود: «برخی خانواده‌های یزدی مهمانان خود را به تماشای هاشم و باشم می‌برند و تعدادی از مراکز اقامتی نیز این مجموعه را به مسافران معرفی می‌کنند. این موضوع نشان می‌دهد که یک فعالیت نمایشی می‌تواند علاوه بر کارکرد فرهنگی و هنری، به یکی از جاذبه‌های گردشگری و تفریحی شهر نیز تبدیل شود.»
به گفته مدیر «خونه خنده»، فضای نمایشگاهی، کافه، رستوران، بازی‌های خانوادگی و برنامه‌های ویژه کودکان و مدارس، بخش‌های دیگری از فعالیت‌های این مجموعه را تشکیل می‌دهند.
حائری‌زاده با اشاره به برخورداری مجموعه از مجوز میراث فرهنگی، خواستار توجه بیشتر به ظرفیت آن در برنامه‌های گردشگری استان و تسهیل روند دریافت مجوز تماشاخانه شد.
او همچنین اظهار کرد ساخت و تجهیز این فضا با سرمایه شخصی انجام شده و گروه برای ایجاد مجموعه و فعالیت‌های آن، وام یا کمک مالی دولتی دریافت نکرده است.
درخواست گفت‌وگو و رسیدن به نتیجه عملی
مدیر «خونه خنده» از همراهی و پیگیری مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرماندار و برخی مسئولان استان قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد این پیگیری‌ها به نتیجه‌ای عملی برای ادامه فعالیت نمایش منجر شود.
او خواستار برگزاری جلسه‌ای با حضور اعضای شورای صدور پروانه و مسئولان مربوط شد تا ضمن بررسی دقیق موارد مطرح‌شده، امکان اصلاح و بازبینی مجدد اثر فراهم شود.
حائری‌زاده در پایان گفت: «ما نه خودمان را فراتر از نقد می‌دانیم و نه انتظار داریم آثارمان بدون نظارت اجرا شوند. خواسته ما روشن است؛ نقدها شنیده شود، ایرادها به‌صورت مشخص اعلام شود و فرصت اصلاح و بازبینی مجدد فراهم باشد.»
وی تأکید کرد: «معتقدم هنر برای رشد به نقد نیاز دارد، اما نقد زمانی سازنده است که راه اصلاح را باز بگذارد.
نقد را می‌پذیریم، اصلاح می‌کنیم، اما باور داریم تعطیلی و حذف، راه ارتقای کیفیت هنر نیست.»
یزدانه: گروه رسانه ای بشارت نو(پایگاه خبری یزدانه و روزنامه بشارت یزد) آماده انتشار پاسخ اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد و نظرات و توضیحات مقامات و دست اندرکاران مربوطه است.
