بررسی مأموریت و جایگاه روابط بین‌الملل شهرداری در گفتگو با «مسئول امور بین الملل شهرداری یزد»:
· محمدجواد عاشق طوس: برای شهری همچون یزد که از میراث تاریخی و فرهنگی ارزشمند، ظرفیت‌های گردشگری و صنایع‌دستی و توانمندی‌های اقتصادی برخوردار است، روابط بین‌الملل می‌تواند فرصتی برای تقویت جایگاه شهر در عرصه جهانی و معرفی ظرفیت‌های آن به مخاطبان خارجی باشد. با این حال، ارزیابی عملکرد این حوزه صرفاً با تعداد تفاهم‌نامه‌ها، دیدارهای رسمی یا ارتباط با شهرهای خواهرخوانده امکان‌پذیر نیست، بلکه میزان تحقق برنامه‌ها، استمرار همکاری‌ها و نتایج عملی آنها در حوزه‌هایی مانند گردشگری، تبادل دانش، معرفی ظرفیت‌های شهری و ایجاد فرصت‌های جدید برای شهروندان نیز اهمیت دارد
· روابط بین‌الملل شهرداری یزد در سال‌های اخیر مسیر پرنوسانی را طی کرده است؛ از یک سو اقدامات ساختاری مهمی مانند عضویت رسمی در مجمع شهرداران آسیایی (AMF)، میزبانی ACD و تشکیل کمیته دیپلماسی شهری انجام شده، و از سوی دیگر برخی از تفاهم‌نامه‌های خواهرخواندگی همچنان روی کاغذ باقی مانده‌اند
· عملیاتی‌سازی تفاهم‌نامه‌های خواهرخواندگی به ویژه با شهرهای کشورهای منطقه و همسایه، نهایی‌سازی خواهرخواندگی‌های جدید با شهرهایی از اندونزی، مالزی، عمان، هند و چین، و تقویت همکاری در حوزه شهر هوشمند از اولویت‌های فعلی است
بشارت یزد، علی کریم پور ملکی/ روابط بین‌الملل شهرداری یکی از حوزه‌های ارتباطی و راهبردی مدیریت شهری است که می‌تواند زمینه تعامل شهر با شهرداری‌ها، نهادها، سازمان‌ها و شبکه‌های تخصصی بین‌المللی را فراهم کند. این حوزه، علاوه بر پیگیری روابط با شهرهای خواهرخوانده، می‌تواند در معرفی ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و گردشگری شهر، توسعه همکاری‌های تخصصی میان شهرها، تبادل تجربیات مدیریت شهری، گسترش ارتباطات فرهنگی و ایجاد زمینه‌های همکاری اقتصادی و سرمایه‌گذاری در چارچوب اختیارات شهرداری نقش‌آفرین باشد.
برای شهری همچون یزد که از میراث تاریخی و فرهنگی ارزشمند، ظرفیت‌های گردشگری و صنایع‌دستی و توانمندی‌های اقتصادی برخوردار است، روابط بین‌الملل می‌تواند فرصتی برای تقویت جایگاه شهر در عرصه جهانی و معرفی ظرفیت‌های آن به مخاطبان خارجی باشد. با این حال، ارزیابی عملکرد این حوزه صرفاً با تعداد تفاهم‌نامه‌ها، دیدارهای رسمی یا ارتباط با شهرهای خواهرخوانده امکان‌پذیر نیست، بلکه میزان تحقق برنامه‌ها، استمرار همکاری‌ها و نتایج عملی آنها در حوزه‌هایی مانند گردشگری، تبادل دانش، معرفی ظرفیت‌های شهری و ایجاد فرصت‌های جدید برای شهروندان نیز اهمیت دارد.
از این منظر، بررسی مأموریت‌ها، عملکرد، چالش‌ها و برنامه‌های آینده روابط بین‌الملل شهرداری یزد می‌تواند به شناخت دقیق‌تر ظرفیت‌های دیپلماسی شهری و ارزیابی میزان بهره‌گیری مدیریت شهری از فرصت‌های همکاری بین‌المللی کمک کند بشارت یزد به همین منظور گفتگویی با محمدجواد عاشق طوس، مسئول امور بین الملل شهرداری یزد انجام داده که در ادامه می خوانیم:
مأموریت و عملکرد کلی روابط بین‌الملل شهرداری یزد
محمدجواد عاشق طوس گفت: روابط بین‌الملل شهرداری یزد در سال‌های اخیر مسیر پرنوسانی را طی کرده است؛ از یک سو اقدامات ساختاری مهمی مانند عضویت رسمی در مجمع شهرداران آسیایی (AMF)، میزبانی ACD و تشکیل کمیته دیپلماسی شهری انجام شده، و از سوی دیگر برخی از تفاهم‌نامه‌های خواهرخواندگی همچنان روی کاغذ باقی مانده‌اند.
وی در خصوص مأموریت و عملکرد کلی روابط بین‌الملل شهرداری یزد بیان داشت: مأموریت‌ها و اقدامات اخیر مدیریت ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری یزد مأموریت توسعه دیپلماسی شهری، تبادل دانش و تجربیات مدیریت شهری، و معرفی ظرفیت‌های میراث جهانی یزد را دنبال می‌کند. مهم‌ترین اقدامات شامل عضویت رسمی در مجمع شهرداران آسیایی، راه اندازی موزه تشریفات و بین الملل، پیگیری عضویت در شبکه شهرهای خلاق یونسکو، میزبانی و پایتخت سازمان گفتگوی شهرهای آسیایی، عضويت در لیگ شهرهای تاریخی و سازمان جهانی شهرهای میراث جهانی و نیز تشکیل کمیته روابط بین‌الملل و دیپلماسی شهری در شورای شهر با حضور نمایندگانی از وزارت خارجه، اتاق بازرگانی و دانشگاه است .
مسئول امور بین الملل شهرداری یزد پیرامون نتایج عملی و آمار گفت: عضویت رسمی در سازمان های بین‌المللی یک دستاورد قابل ارزیابی است که دسترسی به شبکه‌های تخصصی و جلسات کمیته‌های بین‌المللی را فراهم می‌کند . همچنین شهرداری یزد در چهارمین نمایشگاه جامع مدیریت شهری کشور به عنوان «شهرداری برتر در زمینه شهرداری الکترونیک» شناخته شد که نشان‌دهنده توانمندی فنی قابل ارائه در عرصه بین‌المللی است. کمااینکه در مسابقه جهانی شهر هوشمند سئول نیز حائز رتبه برتر و نیز منتخب جایزه جهانی خشت طلایی تهران نیز شد.
دیپلماسی شهری و شهرهای خواهرخوانده
وی در ادامه بیان داشت: یزد در حال حاضر با ۹ شهر جهان خواهرخوانده است و تفاهم با ۴ شهر دیگر در دست اجرا قرار دارد. زمینه‌های اصلی همکاری شامل فناوری، گردشگری، انرژی‌های تجدیدپذیر، شهر هوشمند و حوزه نرم‌افزاری و فرهنگی است . دستاورد ملموس، آغاز مراودات علمی و دانشگاهی با برخی شهرها پیش از نهایی شدن تفاهم‌نامه‌ها است؛ به‌ویژه همکاری‌های علمی با دانشگاه یزد و علوم پزشکی در چارچوب روابط با شهرهای اندونزی و مالزی . با این حال، برخی شهرداران خواهرخوانده مانند یاسبرین مجارستان خواستار «اجرایی شدن بندهای روی کاغذ مانده» شده‌اند .
عاشق طوس افزود: تاکنون روابط بیشتر در سطح دیدار هیئت‌ها و امضای تفاهم‌نامه مانده است. شهردار یزد بر «عملیاتی شدن» تفاهم‌نامه‌ها تأکید کرده و طرف های مقابل نیز ظرفیت های همکاری را نسبتا شناسایی کرده اند، اما پروژه های مشترک و اجرایی تر با نتایج ملموس منوط به تغییر شرایط و بهبود وضعیت خواهد بود.
تدوین کتاب تخصصی خواهرخوانده‌های داخلی و خارجی یزد
مسئول امور بین الملل شهرداری یزد پیرامون اقدامات انجام شده برای برای معرفی ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی و گردشگری یزد گفت: تدوین کتاب تخصصی خواهرخوانده‌های داخلی و خارجی یزد به دو زبان فارسی و انگلیسی، همراه با محتوای چندرسانه‌ای و ویدئوهای تخصصی برای هر شهر، از جمله اقدامات شاخص است . این کتاب اطلاعات جامعی از موقعیت جغرافیایی، ظرفیت‌های علمی، گردشگری، تجاری و فرهنگی هر شهر ارائه می‌دهد و برای فعالان اقتصادی و گردشگری قابل استفاده است .
وی افزود: کمیته روابط بین‌الملل شورای شهر با حضور نمایندگانی از اتاق بازرگانی و بخش خصوصی تشکیل شده و کارگروه‌های تخصصی برای بهره‌گیری از ظرفیت دیپلماسی شهری در حوزه اقتصادی فعال شده است . با این حال، برنامه مدون و زمان‌بندی‌شده مشخصی برای ایجاد فرصت همکاری مستقیم برای سرمایه‌گذاران به سیاست های وزارتخانه و شرایط دیپلماسی وابسته است.
عضویت رسمی در مجمع شهرداران آسیایی (AMF)
مسئول امور بین الملل شهرداری یزد بیان داشت: عضویت رسمی در مجمع شهرداران آسیایی (AMF) مهم‌ترین شبکه تخصصی است که یزد به آن پیوسته و شعار آن «آسیا برای شهروندان، همکاری برای زندگی بهتر» است. مزایای عضویت شامل مشارکت در شبکه‌های تخصصی، جلسات و کمیته‌های فنی، و تعامل با سایر سازمان‌های بین‌المللی عنوان شده است. همچنین طرح هوشمندسازی شهرداری یزد در مرحله نیمه‌نهایی رقابت شهرداری‌ها در کره جنوبی پذیرفته شده که نشان‌دهنده ظرفیت حضور در عرصه‌های تخصصی بین‌المللی است .
ضرورت اجرای بندهای مغفول‌مانده تفاهم‌نامه های خواهرخواندگی
عاشق طوس درباره چالش‌ها و ارزیابی عملکرد امور بین الملل شهرداری یزد بیان داشت: فاصله میان «تفاهم‌نامه» و «اجرا» مهم‌ترین چالش است. شهرداران شهرهای خواهرخوانده مستقیماً خواستار اجرای بندهای مغفول‌مانده تفاهم‌نامه ها هستند. این وضعیت نشان می‌دهد که ساختار پیگیری و اجرای تعهدات بین‌المللی نیازمند تقویت است. اقدام اصلاحی در این زمینه، تشکیل دبیرخانه دائمی شهرهای خواهرخوانده در شهرداری یزد است .
وی در ادامه افزود: شهرداری الکترونیک و سامانه‌های هوشمند خدمات شهری، دستاوردی است که شهروندان به‌طور مستقیم با آن در تعامل هستند و در نمایشگاه‌های ملی نیز به عنوان برتر شناخته شده است . در نمایشگاه اخیر گردشگری ، غرفه ای به سفارت کره جنوبی اختصاص داشت و سفیر شخصا در این رویداد حضور داشتند که چنین اقداماتی، عموم شهروندان را با ظرفیت های‌بالقوه ی دیپلماسی شهری آشنا می کند.
عملیاتی‌سازی تفاهم‌نامه‌های خواهرخواندگی یزد
مسئول امور بین الملل شهرداری یزد پیرامون اولویت‌های سال آینده این نهاد گفت: عملیاتی‌سازی تفاهم‌نامه‌های خواهرخواندگی به ویژه با شهرهای کشورهای منطقه و همسایه، نهایی‌سازی خواهرخواندگی‌های جدید با شهرهایی از اندونزی، مالزی، عمان، هند و چین، و تقویت همکاری در حوزه شهر هوشمند از اولویت‌های فعلی است. تعهد مشخص، راه‌اندازی و فعال‌سازی «دبیرخانه دائمی شهرهای خواهرخوانده» در شهرداری یزد است. این دبیرخانه می‌تواند نقطه ارزیابی برای شهروندان باشد: اگر این ساختار در بازه زمانی مشخص (مثلاً شش ماه تا یک سال) تشکیل شود و گزارش پیشرفت همکاری‌ها را منتشر کند، می‌توان عملکرد را سنجید.
نمایشگاه‌ها بستر ارتباط با فعالان گردشگری را فراهم می‌کنند
عاشق طوس درباره نمایشگاه و ظرفیت‌های شهرداری یزد در آن بیان داشت: شهرداری یزد در نمایشگاه‌ها معمولاً دستاوردهای حوزه فاوا، ارتباطات، مدیریت سرمایه گذاری و مرکز خلاقیت و نوآوری را ارائه می‌کند. از جمله دستاوردهای شاخص مرکز خلاقیت، قطعه دانش‌بنیان تجهیزات هیدرولیکی آتش‌نشانی است که پیشتر در انحصار شرکت‌های اروپایی بود .
وی افزود: سامانه‌های جامع تحلیلی پارک‌ها و فضای سبز، سیستم‌های کنترل مکانیزه مبتنی بر GIS، نرم‌افزار جامع پسماند و مدیریت درآمد، و راهکارهای انرژی‌های تجدیدپذیر مطابق با اقلیم یزد از جمله ظرفیت‌هایی هستند که در اسناد فنی شهرداری وجود دارند اما کمتر به عموم معرفی شده‌اند .نمایشگاه‌ها بستر ارتباط با فعالان گردشگری و بخش خصوصی را فراهم می‌کنند. بازدیدکنندگان می‌توانند از نزدیک با بخش های تخصصی و‌زیرمجموعه های فنی شهرداری ارتباط بگیرند و با اقدامات آنها آشنا شوند .پیشتر برنامه مشخصی برای پیگیری پیشنهادهای مردمی پس از نمایشگاه در دست نبود؛ اما اکنون این شکاف قابل توجه در چرخه ارتباطات با روش های جدید از جمله معرفی سامانه یزد من و نیز سامانه ی دانش شهرداری تا حد زیادی برطرف شده است.
عضویت یزد در مجمع شهرداران آسیایی، ظرفیت کلیدی که مردم باید بدانند
عاشق طوس با تاکید بر اینکه «مهم‌ترین ظرفیتی که کمتر به آن پرداخته شده، عضویت رسمی یزد در مجمع شهرداران آسیایی (AMF) است» بیان داشت: این عضویت یزد را به شبکه‌ای متصل می‌کند که شامل بیش از ۱۰۰ شهر آسیایی است و دسترسی به دانش فنی، تجربیات مدیریت شهری و فرصت‌های همکاری در حوزه‌هایی مانند محیط‌زیست، حمل‌ونقل و حفاظت از بافت تاریخی را فراهم می‌کند. اگر این ظرفیت به‌درستی فعال شود، می‌تواند به حل مسائل شهری یزد کمک کند؛ اما تاکنون بهره‌گیری عملی از آن برای شهروندان ملموس نبوده است.
