صالح مستوفیان/ بیست و دو بار تعرض به تاسیسات خط انتقالی آب یزد که هربار با انتقادات گسترده رسانه ای نسبت به عملکرد مدیران استان و نهادهای حاکمیت در حراست از این شاهرگ حیاتی همراه بوده؛ باعث شد تا استاندار یزد به همراه معاونین و مسئولان حوزه آب استان شامگاه شنبه پاسخگوی اصحاب رسانه یزد باشند. نشستی که از کثرت اهالی رسانه حاضر در آن می شد به اهمیت موضوع آب در استان و تاثیر روانی گسترده تخریب خط انتقالی بر مردم یزد پی برد.
«ناتوانی دولت و نهادهای انتظامی و امنیتی در مقابله با تخریب های خط انتقالی و چرایی تکرار این اتفاق»، «شائبه اختصاص بخشی از سهمیه آب انتقالی یزد به مردم اصفهان»، «شائبه بی توجهی و انصراف مسئولان استان از خط انتقالی شماره 2 آب به یزد»، «کیفیت پایین آب شرب و احتمال بروز بیماری های گوارشی خصوصا در کودکان بواسطه آن»، «انفعال مسئولان استان در قبال انتقال آب از دریای عمان به یزد»، «نقش موسسه کوثر و یا پیشگامان کویر در طرح انتقال آب دریای عمان به یزد» و «ضرورت پیوست فرهنگی میان مردم یزد و اصفهان بر سر موضوع آب» از جمله مهمترین سوالات و دغدغه های مطرح شده توسط خبرنگاران در این نشست خبری بود.
تکرار پی در پی این پرسش که "چرا کاری در برابر تعرض ها به خط انتقالی انجام نمی شود؟" استاندار یزد را وادار کرد تا کم جانب احتیاط در بیان جزئیات کنار نهد و در دفاع از عملکرد مدیریت استان در خصوص تعرض ها روایت پیگیری های صورت گرفته تا عالی ترین سطوح نظام را برای خبرنگاران یزدی بیان کند هرچند از آنها خواست تا برخی از مطالب گفته شده را به دلایل امنیتی منتشر نکنند. محمود زمانی قمی زونکنی از نامه نگاری های صورت گرفته میان استاندار یزد و مقامات کشوری پیرامون تخریب خط انتقالی را مقابل چشم خبرنگاران گشود که نشان می داد در یکسال گذشته برابر چند سال قبل از آن نامه نگاری صورت گرفته است.
تثبیت حقوق آب انتقالی به یزد
استاندار یزد با تشریح شکایت یک سازمان مردم نهاد اصفهانی در دیوان عدالت اداری برای ابطال تخصیص آب شرب از کوهرنگ به یزد که در آستانه صدور رای موافق نیز بوده است، بیان داشت: اگر این شکایت به تایید دیوان عدالت اداری می رسید، آب انتقالی به یزد به طور کامل قطع می شد اما با پیگیری هایی که در سطح کلان نظام صورت گرفت، از این به بعد هیچ مرجع و نهادی در کشور نمی تواند تخصیص آب به یزد از سرچشمه های زاینده رود را باطل کند.
قطره ای از آب انتقالی به دیگران داده نخواهد شد
زمانی قمی در پاسخ به این پرسش که "معاون استاندار اصفهان پس از تعرض اخیر به خط انتقالی خبر از تخصیص 10 میلیون مترمکعب آب یزد به مردم شرق اصفهان داده بود" گفت: این خبر به هیچ وجه صحت ندارد و حتی اگر چنین درخواستی هم از طرف کسی صورت بگیرد اجازه نخواهیم داد حتی یک قطره از آب انتقالی به یزد به جای دیگری تخصیص داده شود. معاون استاندار اصفهان هم اگر چنین سخنانی بر زبان آورده غیرمسئولانه و خلاف واقع سخن گفته و باید حرف های خود را تصحیح کند.
استاندار یزد با اشاره به اینکه سد زاینده رود در 50 سال گذشته هیچگاه به اندازه انتهای سال 96 و ابتدای سال 97 با کمبود ذخیره آب روبرو نبوده، اظهار داشت: به علت بحرانی شدن منابع آب در سرچشمه زاینده رود، با تصمیم سه استان یزد، اصفهان و چهارمحال و بختیاری قرار شد اولویت تامین آب شرب مردم 3 استان باشد و بر همین اساس از سهیمه آب هر سه استان کاسته شد. در پاسخ به کسانی که مدام از کاهش سهمیه آب یزد انتقاد می کنند باید گفت آبی دیگر به میزان گذشته وجود ندارد که بخواهیم بر سر تصاحب حداکثر میزان آب تخصیصی به خط انتقالی دعوا کنیم.
کوتاهی مسئولان اصفهان در قبال خط آب انتقالی به یزد
زمانی قمی با بیان اینکه تعرض ها به خط انتقالی عوامل مختلفی دارد و تا زمانی که برطرف نشود؛ نمی توان تضمین کرد تعرض دیگری صورت نمی گیرد، به تشریح جزئیات اقدامات صورت گرفته توسط وی و سایر مسئولان استان در تعرض بیست و دوم پرداخت و گفت: قطعاً مسئولان استان چهار محال و بختیاری هیج دخالتی در این تعرضات ندارند، همانطور که نمیتوان گفت مسئولان اصفهان نیز در این حوادث نقشی داشتهاند ولی پس از تعرض بیست و دوم، به هیچ عنوان نمیتوان پذیرفت که این حوادث پی در پی در یک نقطه اتفاق میافتد و مسئولان اصفهان به وظایف خود در این مورد عمل میکنند.
استاندار یزد با اشاره به اینکه کشاورزان اصفهانی در سالهای اخیر خسارات زیادی را به خاطر خشکسالی محتمل شده اند، ابراز امیدواری کرد شرکت های فولادی اصفهان که سهم بسیاری از آب این استان دارند، بخشی از خسارتهای کشاورزان را جبران کنند.
حضور تیم حفاظتی جدید در مسیر خط انتقالی
زمانی قمی از تامین برخی از هزینه های نیروی انتظامی استان اصفهان برای حفاظت از خط انتقالی خبر داد و بیان داشت: محدوده حفاظتی خط انتقالی پهنه ای به طول 100 کیلومتر را شامل می شود که استقرار نیروهای امنیتی در تمامی این مسیر میسر نیست. با این وجود طبق قراردادی که میان وزارت نیرو و یک شرکت حفاظتی منعقد شده در آینده نزدیک مراقبت ها از خط انتقالی افزایش خواهد یافت.
خط دوم انتقال آب شرب به یزد منتفی نشده است
استاندار یزد در پاسخ به انتقادها نسبت به انصراف استان از خط دوم انتقال آب شرب به یزد با رد این شائبه اظهار داشت: در حال حاضر تنها 6 میلیارد تومان بودجه برای این خط درنظر گرفته شده که صرف نگهداری از کارگاههای عملیاتی طرح شده است. آنچه در خصوص اجرای خط دوم انتقال آب به یزد در دست تغییر است، منبع تامین آب آن است. بر اساس برآوردهای کارشناسی شده منطقه «خرسان» قابلیت بیشتری جهت انتقال آب به یزد نسبت به بهشت آباد دارد و در حال حاضر پیگیر تخصیص آب از منطقه خرسان در وزارت نیرو هستیم.
انتقال آب دریای عمان به یزد نیازمند سرمایه گذار خارجی است
زمانی قمی در خصوص پروژه انتقال آب دریای عمان به یزد جهت مصارف صنعتی و کشاورزی با بیان اینکه این طرح پیش از گران شدن ارز در حدود 20 هزار میلیارد تومان بودجه نیاز داشته و قطعا در حال حاضر این مبلغ افزایش یافته است، گفت: دولت قادر به تامین پول مورد نیاز برای این طرح نیست و به نظر نمی رسد هیچ شرکت خصوصی نیز به تنهایی قادر به انجام آن باشد.
وی در ادامه با بیان اینکه تخصیص آب دریای عمان از وزارت نیرو به شرکت آب منطقه ای استان یزد داده خواهد شد، افزود: در حال حاضر مطالعات اولیه برای انتقال آب دریای عمان به یزد و اخذ تخصیص از وزارت نیرو در دست اقدام است و اجرایی شدن این پروژه منوط به شراکت چند شرکت بزرگ خصوصی داخلی و مشارکت سرمایه گذار خارجی است.
استاندار یزد یکی از اقدامات موثر صورت گرفته در موضوع آب استان را مستند کردن تخصیص 20 میلیون مترمکعب آب از خط انتقال آب خلیج فارس به شرکت چادرملو عنوان کرد و گفت: تمام مجوزهای این خط انتقال از بندر خمیر تا اردکان صادر شده ولی با پیگیریهایی که انجام شد سهمیه مذکور برای استان یزد نیز مستند و تخصیص یافت.
تعرض ها به خط انتقالی باعث هدر رفت ۸۳ هزار مترمکعب آب شد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای یزد با اشاره به تعرض های متعدد به خط انتقالی آب یزد اظهار داشت: این تعرض ها در نهایت 9 میلیارد تومان خسارت به بار آورد و به دنبال این، حدود ۸۳ هزار مترمکعب آب هدر رفت.
محمدمهدی جوادیان زاده با اشاره به شرایط کم آبی حاکم در کل کشور میزان آب انتقالی به یزد را کمتر از حد نرمال اعلام کرد و بیان داشت: مجموع تخصیص استان یزد ۹۸ میلیون مترمکعب بود که این میزان در سال گذشته به دلیل کم آبی به ۶۵ میلیون مترمکعب رسید اما به دلیل کم آبی بیسابقه منبع تامین آب، این میزان نیزدر سال جاری به ۵۳ میلیون مترمکعب رسید.
جوادیان زاده در خصوص کیفیت منابع آبی داخل استان گفت: آب استان یزد کیفیت مناسبی از نظر شیمیایی ندارد، EC آب یزد مرز 2000 رسیده است که این البته با استانداردها مطابق است ولی مطلوبیت خوبی ندارد.
استفاده از آب های ژرف استان، در حاله ای از ابهام
مدیرعامل شرکت آب منطقهای یزد با اشاره به بحث استفاده از آب های ژرف در استان گفت: مطالعات در این زمینه از دو سال پیش بر اساس تفاهم نامه ای میان معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و استانداری یزد آغاز شد و ابتدا قرار بود استان یزد اولویت انجام این مطالعات قرار بگیرد اما از آنجایی که شهرستان «زابل» دارای بیشترین منابع آب ژرف است، قرار شد تا مشخص شدن نتیجه مطالعات زابل، صبر کرده و سپس در یزد اقدام کنیم. با توجه به نتایج به دست آمده از مطالعات آبهای ژرف زابل، حجم و کیفیت آب آنگونه که تصور میشد؛ نبود.اما همچنان موضوع مطالعات آب های ژرف در برنامه های آب منطقه ای قراردارد.
جوادیان زاده در خصوص حفرچاه های غیرمجاز نیز اظهارداشت: علیرغم تمام تلاشی که برای جلوگیری از حفر چاه های غیرمجاز صورت می گیرد، متاسفانه روش های حفر چاه به گونه ای که مامورین دولتی متوجه نشوند؛ بسیار زیاد شده است و از طرفی امکانات نظارتی دولتی کمتر است.
به هیچ وجه اجازه نداده ایم آب میکروبی وارد شبکه توزیع شود
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان یزد نیز با حضور در این نشست خبری در پاسخ به این سوال که «آب چاه های یزد باعث بیماری افراد شده است» گفت: با توجه به نظارت و کنترل دقیقی که در بحث آب وجود دارد؛ تاکنون تحت هیچ شرایطی آبی که آلودگی میکروبی داشته باشد در استان توزیع نشده است.
علی اسلامی در ادامه افزود: با توجه به وجود خشکسالی های پی در پی و مسائل پیش آمده برای خط انتقالی آب، قاعدتا مجبور به استفاده بیشتر از آب چاه شدیم، آبی که در مقایسه با آب انتقالی از کیفیت پایین تری برخوردار است.
اسلامی همچنین در پاسخ به این پیشنهاد که «هنگام قطع شدن آب انتقالی، آب شهری را قطع کنید» اظهار داشت: با قطع شدن آب، آرامش روانی جامعه به هم میریزد و اگر با قطع آب این آرامش بههمریخته را تشدید کنیم، رفتار مدیریتی و مطلوب نیست.
منابع آب "خِرسان" برای انتقال به یزد بهتر است
معاون امور عمرانی استاندار یزد با اشاره به فعالیت های مسئولین استان در خصوص تامین آب گفت: همواره در هر هفته 2 جلسه با موضوع مدیرت مصرف آب و مدیریت تامین آب به صورت دوره ای در ادارات مختلف استان برگزار می شود.
محسن صادقیان در ادامه بیان داشت: بررسی تمام راه های تامین آب به ویژه خطوط انتقال آب همواره در دستورکار قرارداشته و از تمام خطوط نیز بازدید به عمل آمده است تا از نزدیک در جریان کار این شیوه تامین آب قرار بگیریم، بر اساس بررسی های انجام شده منابع آب خِرسان برای انتقال به یزد بهتر از بهشت آباد است و اعتبار این خط باید در بودجه سال 98 تامین شود.
صادقیان ضمن تشریح برنامه های مدیریت مصرف آب و کاهش مصرف در بخش های مختلف گفت: در بخش آبیاری فضای سبز 28 درصد کاهش مصرف داشتیم و همراهی مردم در این راه بسیار خوش حال کننده است.
معاون عمرانی استاندار در خصوص تعرض به خط انتقالی آب یزد و نگهداری از این خط اذعان داشت: برای انتقال آب به یزد چاره ای به جز عبور از سرزمین های استان اصفهان نداشتیم. برای حفظ خط باید به شهرهای در مسیر هم آب داد موضوعی که در خط یک انتقالی پیش بینی نشده بود و قطعا در خطوط جدید انتقال آب به یزد باید مورد توجه قرار بگیرد. نگهداری از خط انتقال آب کار بسیار دشواری است و باید بدانیم که مردم ورزنه نیز هنگام قطع شدن آب انتقالی دچار مشکل می شوند چرا که آب آنها نیز قطع می شود.