یادداشت تحلیلی مدیر دفتر بازار برق شرکت توزیع نیروی برق استان پیرامون راهکارهای رفع ناترازی برق:
- محمد میرشمس: پیشبینی میشود برای پیک تابستان سال آینده (1404) ۲۴ هزار مگاوات کسری برق داشته باشیم؛ این در حالی است که سوخت نیروگاههای کشور معادل ۳۱۵ تا ۳۲۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی در روز است که به طور میانگین روزانه ۳۰۵ تا ۳۰۸ میلیون مترمکعب گاز طبیعی و مابقی از نفت کوره، گازوئیل و مازوت تأمین میشود که سوختهای مایع مصرفی نیروگاهها ارزش صادراتی بیش از 9میلیارد دلار در سال دارند که می توان با سرمایه گذاری حداقل 2میلیارد دلاری در بخش انرژهای تجدید پذیر این هدر رفت سرمایه ملی برای تولید برق در بخشی که با سوخت مایع صورت می پذیرد، جلوگیری نمود که سود خالص جایگزینی سالانه حداقل 7 میلیارد دلار است
- قوانین مختلفی در راستای جلب مشارکت بخشهای صنعتی، کشاورزی، اداری عمومی تدوین شده است که تا حدودی کمک به گسترش سرمایه گذاری در این بخش کرده است، اما در بخشهای تجاری و خانگی تاکنون برای جلب مشارکت مردم قوانین راهبردی تهیه نشده است
- در حال حاضر بخش عمده ای از تجهیزات نیروگاههای برق خورشیدی خارج از کشور تامین می شود، لذا پیشنهاد می شود با تسهیلات خاص (تسهیلات بانکی – شرایط ویژه گمرگی) جهت واردات و توزیع تجهیزات نیروگاههای خورشیدی بنگاهها و یا توزیع کنندگان عمده تجهیزات در سطح استان شکل گیرد
محمد میرشمس، مدیر دفتر بازار برق شرکت توزیع نیروی برق استان یزد در یادداشتی تحلیلی با عنوان «استفاده از انرژی تجدید پذیر، مسیر کوتاه برون رفت از ناترازیهای انرژی» که در اختیار بشارت یزد قرار داده، ضمن بررسی وضعیت ناترازی تامین برق در کشور، پیشنهاداتی جهت فراگیر شدن احداث نیروگاه های برق خورشیدی در صنعت و بخش خانگی ارائه کرده است.
در این یادداشت آمده است: رشد روزافزون جمعیت، تقاضا برای انرژی در جهان روبه افزایش است در حال حاضر درصد بالایی از انرژی مورد نیاز کشورهای جهان توسط سوختهای فسیلی تامین میشود. اما ذخایر سوختهای فسیلی در دسترس رو به کاهش است. و مصرف این سوختها آلودگیهای زیستمحیطی زیادی در پی دارند. تغییر اقلیم، از بین رفتن گونههای مهم جانوری، خشکسالی یا سیلهای پی در پی از مشکلاتی هستند که به دلیل مصرف نامتعارف سوختهای فسیلی به وجود آمدهاند. یکی از راهحلهای مناسب و هوشمندانه گذار از انرژیهای فسیلی به انرژیهای تجدیدپذیر میباشد.
ایران بویژه استان یزد، پتانسیل بالایی برای استفاده و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر دارد. راهبردها تقویت فعالیت بخشهای خصوصی و دولتی جهت سرمایهگذاری در تولید انرژی تجدید پذیر در راستای کاهش ناترازی های برق و انرژی و کاهش گازهای گلخانهای، سرمایهگذاری در راستای ارتقای فناوریهای مورد نیاز جهت بهرهبرداری از انرژیهای تجدیدپذیر، سرمایهگذاری در بخش انرژیهای تجدیدپذیر درجهت استحصال انرژی با قیمت پایین و تقویت بورس انرژی بخصوص سرمایهگذاری در راستای بومیسازی تجهیزات مورد نیاز جهت بهرهبرداری از انرژیهای تجدیدپذیر از بهترین راهبردها برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر هستند، پایداری اقتصادی، ایجاد شغل و توسعه اقتصادی و افزایش امنیت انرژی از جمله دستآوردهای توسعه هوشمندانه انرژی خورشیدی در کشور می باشد.
لازم به ذکر است استان یزد با برخورداری از حدود ۳۳۰ روز آفتابی در سال (متوسط 3300 ساعت آفتابی در سال با میانگین تابش 5/5 کیلووات ساعت بر مترمربع در روز)، و وجود عرصه جغرافیایی مناسب، همچنین وجود شبکههای گسترده برق برای اتصال نیروگاههای خورشیدی پتانسیل مناسبی برای سرمایه گذاری در این حوزه دارد. درضمن برنامه و اهداف استان (یزد نوین) در هدف میان مدت 2000مگاوات توسعه نیروگاههای برق خورشیدی (1850مگاوات در بخش برق منطقه ای و 150مگاوات بخش توزیع)، در افق 1404تعیین شده است که تاکنون حدود 150مگاوات نیروگاه برق خورشیدی به شبکه متصل شده است (حدود 110مگاوات در حوزه برق منطقه ای و حدود 40مگاوات در حوزه توزیع برق)
هر سال نیروگاهها با شروع فصل سرما و گذر از ناترازی برق با چالشهای متعدد از جمله ناترازی گاز مواجه میشوند این وضعیت بهویژه در فصل زمستان و با افزایش مصرف گاز خانگی و صنعتی، به یک مسئله بحرانی تبدیل شده است. نیروگاهها برای رفع چالش کاهش تحویل گاز، به مصرف بیشتر سوخت مایع رو میآورند بهگونهای که در این ایام در نیروگاهها مصرف مازوت و گازوئیل افزایش می یابد.
پیشبینی میشود برای پیک تابستان سال آینده(1404) ۲۴ هزار مگاوات کسری برق داشته باشیم؛ این در حالی است که سوخت نیروگاههای کشور معادل ۳۱۵ تا ۳۲۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی در روز است که به طور میانگین روزانه ۳۰۵ تا ۳۰۸ میلیون مترمکعب گاز طبیعی و مابقی از نفت کوره، گازوئیل و مازوت تأمین میشود که سوختهای مایع مصرفی نیروگاهها ارزش صادراتی بیش از 9میلیارد دلار در سال دارند که می توان با سرمایه گذاری حداقل 2میلیارد دلاری در بخش انرژهای تجدید پذیر این هدر رفت سرمایه ملی برای تولید برق در بخشی که با سوخت مایع صورت می پذیرد، جلوگیری نمود که سود خالص جایگزینی سالانه حداقل 7 میلیارد دلار است.
پیشنهاد توسعه نیروگاههای خورشیدی بصورت انشعابی در استان
مقام معظم رهبری در بخشی از پیام نورزی سال جاری فرمودند: «جمعبندی نظرات کارشناسان اقتصادی ما را به این نتیجه میرساند که کلید حل مشکلات اقتصادی کشور از جمله «تورم»، «اشتغال» و «ارزش پول ملی» مسئله «تولید» است» و شعار سال جاری را «جهش تولید با مشارکت مردم» اعلام کردند. لذا در راستای ناترازی های انرژی بخصوص برق نیز با الهام گرفتن از پیام مقام معظم رهبری و جلب مشارکت مردم در این حوزه می توان بخش عظیمی از این ناترازیها را جبران نمود. جلب مشارکت مردم برای سرمایه گذاری در بخش تولید برق باید در بخش های مختلف خانگی، عمومی، کشاورزی، صنعتی، تجاری صورت پذیرد، قوانین مختلفی در راستای جلب مشارکت بخشهای صنعتی، کشاورزی، اداری عمومی تدوین شده است که تا حدودی کمک به گسترش سرمایه گذاری در این بخش کرده است، اما در بخشهای تجاری و خانگی تاکنون برای جلب مشارکت مردم قوانین راهبردی تهیه نشده است.
مشوقهای پیشنهادی جهت جلب مشارکت بخش خانگی
1-ایجاد تسهیلات جهت نصب نیروگاه های تجدید پذیر ویژه مشترکین خانگی (پرداخت وام با نرخ بهره حداقل 5درصد کمتر از نرخ متوسط تسهیلات بانکی- تسهیلات برای کدملی با انشعاب برق مربوطه در نظر گرفته شود و پس از تایید نصب به حساب مشترک واریز گردد)
2-استفاده از پتانسیل گردش حساب بانکی شرکتهای بزرگ صنعتی در استان (پیشنهاد می شود برای مشارکت صاحبان صنایع در این خصوص قانونی تدوین شود که طبق عملکرد ثبت شده در سامانه های پایش تولید با توجه به میزان عملکرد از خاموشی ناشی از کمبود تولید در مواقع ناترازی شبکه معاف گردند.)
اولویت معرفی برای اخذ تسهیلات
اول: کارگران شاغل همان صنعت یا بنگاه تجاری.
دوم: مردم بومی شهرستانی که آن صنعت یا بنگاه در آن شهرستان دایر است، باتوجه به آلایندگی های که آن صنعت ایجاد می کند و مردم ناگزیر به تبعات ناشی از آن می باشند.
سوم: سایر مردم استان.
3-با توجه به اینکه بخشی از مردم مستاجر یا اینکه پشت بام مناسبی ندارند برای نصب نیروگاه و استفاده از تسهیلات و مشارکت در امر ساخت نیروگاه می توانند شرکت تعاونی هایی وابسته به مراکز صنعتی یا بنگاها اقتصادی یا مراکز اداری یا بخشهای خود جوش مردمی تاسیس نموده و مزرعه برق خورشیدی احداث نمایند و از مزایای طرح بهره مند شوند.
4-افزایش نرخ خرید برق تضمینی تولید کنندگان برق خورشیدی انشعابی از سوی وزارت نیرو به منظور تشویق مردم جهت سرمایه گذاری در این بخش (قیمت تضمین خرید برق انشعابی در حال حاضر کمتر از 2500 تومان برای هرکیلوات ساعت می باشد که این نرخ متوسط در بورس سبز حدود 4500 تومان در سال جاری بوده است)
ضرورت تشویق و تقویت پیمانکاران
با توجه به شرایط ناترازی انرژی ضروری است به صورت ویژه و جهادی واحدهای عملیاتی و اجرایی و نظارتی جهت نصب نیروگاههای خورشیدی در سطح استان شکل گیرد (نظیر آنچه در بدو ورود شبکه گاز در سالهای 72 و 73 در استان شکل گرفت) باید ضمن تسهیل نمودن فرایند شکل گیری شرکتها و پیمانکاران اجرایی در این بخش جوانان تحصیل کرده و فنی با تسهیلات مختلف جهت ورود به این حوزه تشویق شوند.
با عنایت به اینکه در حال حاضر بخش عمده ای از تجهیزات نیروگاههای برق خورشیدی خارج از کشور تامین می شود، پیشنهاد می شود با تسهیلات خاص (تسهیلات بانکی – شرایط ویژه گمرگی) جهت واردات و توزیع تجهیزات نیروگاههای خورشیدی بنگاهها و یا توزیع کنندگان عمده تجهیزات در سطح استان شکل گیرد.
