صالح مستوفیان/ چند روزی تا اولین سالگرد جهانی شدن بافت تاریخی یزد نمانده و هرچقدر این رویداد برای استان و کشور بزرگ و مهم بود و یزد را به صدر شهرهای تاریخی جهان نشاند، اما تاکنون برنامه ای درخور و شایسته جهت بزرگداشت آن برپا نشده و تنها در حد چند پوستر تبریک در سطح شهر باقی مانده است.
در یکسال گذشته بارها اعلام شد قرار است جشن بزرگی با حضور رییس جمهور در یزد برپا شود تا مردم و مسئولان در کنار هم جهانی شدن را جشن بگیرند. اما نه تنها چنین نشد بلکه حسن روحانی حتی یک پیام تبریک نیز به این مناسبت صادر نکرد. نتیجه این کم توجهی ها کم فروغ شدن جهانی شدن یزد و از دست رفتن فرصت های بهره برداری اقتصادی و معنوی از آن است که بارها توسط فعالان گردشگری و چهره های فرهنگی یزد نسبت به آن هشداد داده شده است. هرچند مسئولان برخی مشکلات همچون تغییر دولت و مدیران دولتی استان و سست بودن پایه های مدیریتی میراث فرهنگی را دلیل تاخیر در برگزاری جشن جهانی شدن یزد عنوان کردند اما خبر رسید قرار است در سالگرد این رویداد مهم، به مدت چند شب از 16 تیر تا 22 تیرماه در بافت تاریخی جشنی برپا شود مردم یزد ساعاتی را در کنار میراث تاریخی خود مشق شادی و فرهنگ داشته باشند. اما کیست که نداند چنین برنامه هایی در یزد علاوه بر مخالفانی که در طیف سنتی دارد، همواره با حاشیه هایی پیرامون چگونگی برگزاری و خصوصا هزینه های آن روبرو می شود.
در یکی از نشست های اخیر شورای شهر یزد محسن ابوترابی، نماینده اصولگرای شورای شهر یزد اعلام کرد شنیده قرار است 3 میلیارد تومان برای برگزاری جشن یزد هزینه شود که یک سوم آن را نیز برعهده شهرداری یزد گذاشته اند. وی با انتقاد نسبت به هزینه شدن از جیب مردم برای برپایی جشن جهانی شدن یزد از بی اطلاعی شورای شهر نسبت به آن هم گلایه کرد. در مقابل ونوس عامری، مسئول کمیسیون فرهنگی اجتماعی ورزشی شورای اسلامی شهر یزد با انتقاد از اینکه چرا هروقت قرار است در یزد جشنی برگزار شود برخی به فکر فقر مردم می افتند اما در سایر مواردی که حیف و میل های میلیاردی می شود، سکوت می کنند با تاکید بر اینکه مردم علاوه بر خوراک و پوشاک و مسکن نیاز جدی به شادی و نشاط اجتماعی دارند، برگزاری این جشن را بر عهده استانداری دانست و گفت شهرداری تنها در بخش های مربوط به خود در این جشن مشارکت می کند و چنین هزینه هایی نیز در این رویداد خرج نخواهد شد.
انتشار فیلم این نشست که با تنش میان دو نماینده اصولگرای شورا و ونوس عامری نیز همراه بود، رقم 3 میلیارد تومان و چرتکه انداختن برای آن را در شبکه های اجتماعی سوژه مخاطبان کرد. برخی شرایط اقتصادی و نیازهای عمرانی شهر را مثالی برای نادرست بودن برگزاری جشن جهانی شدن برای یزد دانستند اما در مقابل عده ای نیز معتقد بودند جهانی شدن افتخار بسیار بزرگی است که شایسته برپایی جشنی درخور است و تاحال هم در برگزاری آن کوتاهی شده است. بشارت یزد برای بررسی ابعاد برگزاری این جشن گفتگوهایی را انجام داده که در ادامه می خوانید:
برگزاری جشن جهانی شدن توسط مردم برای مردم
معاون عمرانی استاندار یزد به عنوان متولی برگزاری جشن جهانی شدن بافت تاریخی در خصوص شرایط برگزاری این رویداد در گفتگو با بشارت یزد اظهار داشت: در اسفندماه سال گذشته پیشنهادی از طرف برخی از نهادهای عمومی و بخش های خصوصی مربوط به گردشگری استان مطرح شد که با توجه به ثبت جهانی یزد در تیرماه 96، تاکنون برنامه ای برای بزرگداشت آن برگزار نشده و دستاوردی نیز از قبل آن عاید یزد و استان نشده است و لازم است برنامه ای باشکوه برای پاسداشت آن برگزار گردد.
محسن صادقیان در ادامه افزود: بر این اساس نشست هایی با نهادهای عمومی و فعالان میراث فرهنگی داشتیم تا با مشارکت و همفکری آنها نحوه برگزاری رویداد جهانی شدن یزد برنامه ریزی شود. در نهایت قرار شد در دو بخش به این موضوع بپردازیم. بخش نخست رویکرد علمی و تاریخی به بافت تاریخی و فرهنگ یزد و همچنین تبیین آیین نامه هایی برای ساخت سازه های خشتی در یزد بود که قرار شد در دیماه سالجاری کنفرانس های علمی به این منظور در یزد برگزار شود.
وی بیان داشت: بخش دوم توجه به موضوع گردشگری یزد بود. چون در ماه های تابستان بخاطر گرمای هوا گردشگر کمی به یزد می آید و با توجه به اینکه در تیرماه سالجاری سالگرد جهانی شدن یزد واقع شده به منظور تقدیر و تشکر از همه کسانی که برای جهانی شدن یزد زحمت کشیده اند و هم پاسداشت این افتخار، جشنی برپا شود تا آداب و رسوم و فرهنگ و هنر مردم یزد در قالب برنامه های مختلف عرضه شود، مفاخر یزد در همه زمینه ها به مردم معرفی و از زحمات آنها قدردانی شده و بهانه ای باشد تا شور و نشاط اجتماعی و مردمی در یزد ایجاد گردد.
معاون عمرانی استاندار یزد در ادامه اظهار داشت: نکته دیگر چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی بود که با توجه به رسیدن انقلاب به دوران بلوغ خود تصمیم گرفتیم جشن های مرتبط با آن تنها در دهه فجر نباشد و در طول سال و خصوصا در سالگرد جهانی شدن یزد هم به آن پرداخته شود.
صادقیان با تاکید بر دخالت نداشتن بودجه های دولتی در برگزاری این جشن بیان داشت: در همه جلسات مربوط به جشن جهانی یزد تاکید شد این رویداد بصورت دولتی برگزار نشود و تنها استانداری یزد هماهنگ کننده دستگاه های مختلف باشد. همچنین از همه ارگان ها خواسته شد حتی الامکان این رویداد را با مشارکت مردمی و بخش خصوصی برگزار کنند و چشمداشتی به بودجه دولتی نداشته باشند.
وی با بیان اینکه «این مراسم برای مردم است و باید با حضور اقشار مختلف جامعه برگزار شود»، افزود: برنامه های متعددی از طرف اداره کل ارشاد و سازمان فرهنگی و هنری شهرداری یزد اعلام شد که در تلفیقی با برنامه شب های فیروزه ای شبکه تابان، قرار شد این جشن با عنوان «شب های فیروزه ای یزد» برگزار شود و توسط صدا و سیما هم در سراسر کشور بازتاب داشته باشد. از دیگر برنامه های شاخص این جشن، برپایی نمایش های خیابانی توسط هنرمندان یزدی، اجرای یک گروه 900 نفره از ورزشکاران باستانی کار در میدان امیرچخماق و نورافشانی و آتش بازی شبانه است. سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری یزد نیز با کمک بخش خصوصی، پیشکسوتان صدا و سیمای یزد و هنرمندان یزدی چندین دوره تاریخی یزد را بازسازی می کند تا مردم با شرایط زندگی، نوع پوشش و حمل و نقل پیشینیان این شهر آشنا شوند. بازسازی چهره مفاخر یزد مانند ایرج افشار یا مهدی آذر یزدی نیز از دیگر بخش های این جشن است که طی چند شب در مرکز شهر اجرا خواهد شد.
وی در ادامه بیان داشت: از دیگر برنامه های جشن جهانی شدن یزد دعوت از چهره ها و شخصیت های یزدی ساکن یزد و یا سراسر کشور از گروه ها و طیف های مختلف است تا در یک گردهمایی بزرگ ضمن پاسداشت ارزش های فرهنگی و معنوی یزد، همفکری و قرابت بیشتری میان آنها برقرار شود تا بتوان از تجربه و توان آنها برای توسعه یزد استان بهره برد.
وی در خصوص شایعه مطرح شده در خصوص هزینه چند میلیارد تومانی این جشن با اشاره به اینکه این مبالغ صحیح نیست، بیان داشت: تلاش شده این برنامه بصورت مردمی و با مشارکت و همیاری هنرمندان و اهالی فرهنگ یزد برگزار شود. از طرفی دیگر دستگاه های فرهنگی یزد بر اساس وظایف ذاتی خود برنامه هایی را در طول سال اجرا می کنند که از آنها خواسته شده برخی از این برنامه ها را در جشن جهانی شدن یزد اجرایی کنند. البته اغلب هنرمندان و افراد حاضر در برگزاری این جشن بدون چشمداشت مالی حضور دارند و صرفا تجهیزات مورد نیاز هزینه بر است.
صادقیان با اشاره به اینکه ای کاش بودجه ای وجود داشت تا بتوان جشن جهانی شدن یزد را بصورت گسترده تری برگزار کرد، اظهار داشت: با توجه به اینکه دولت بودجه ای برای برگزاری این رویداد ندارد تمام تمرکز مجریان این جشن استفاده از ظرفیت های مردمی و بخش خصوصی است.
مردم یزد باید پاسدار جهانی شدن شهرشان باشد
سرپرست میراث فرهنگی استان یزد در گفتگو با بشارت یزد، در خصوص ضرورت های برگزاری جشن سالگرد جهانی شدن یزد با اشاره به اینکه «ثبت جهانی یزد بخاطر ارزش های جهانی مردم این شهر بوده و باید سالگرد و همه رویدادهای آن توسط خود مردم باید پاس داشته بشود.» بیان داشت: از ادارات و ارگان هایی که در زمینه برنامه های فرهنگی و ورزشی فعال هستند خواسته شده بود برنامه های مختلفی که در طول سال دارند را در هفته جشن جهانی شدن یزد تجمیع و برگزار کنند. مثلا اداره فرهنگ و ارشاد یزد برنامه های مختلفی در طول سال دارد که قرار است برخی از آنها را در هفته جشن جهانی شدن اجرایی کند. در کنار آن از سازمان فرهنگی و هنری و ورزشی شهرداری یزد هم خواسته شد بخشی از برنامه های طراحی شده اش برای طول سال را در این ایام اجرا کند.
سید مصطفی فاطمی بر اهمیت زمان برگزاری این جشن تاکید کرد و گفت: در نیمه دوم تیرماه چندین اتفاق مهم فرهنگی و میراثی در یزد اتفاق افتاده که این تاریخ را برای یزدیها ویژه کرده است. علاوه بر ثبت جهانی بافت تاریخی، ثبت جهانی قنات های یزد، ثبت باغ جهانی دولت آباد و پهلوان پور، روز بزرگداشت مهدی آذر یزدی، روز گفتگوی تمدن ها و روز ورزش پهلوانی که بخاطر پهلوان یزدی نامگذاری شده در نیمه دوم تیرماه قرار دارد که باعث شد برنامه های ویژه ای به این مناسبت ها تدارک دیده شود.
سرپرست میراث فرهنگی استان یزد با رد اخبار منتشر شده مبنی بر هزینه 3 میلیاردی جشن جهانی شدن یزد، گفت: برند ثبت جهانی عنوان بسیار بزرگی است که تنها چند شهر در دنیا توانسته اند آن را به دست آورند. این در حالی است که شهرهای متعددی در جهان که عنوان های بسیار کم ارزش تری را تصاحب کرده اند با صرف هزینه های بسیار تلاش می کنند عنوان و برند خود را پاس بدارند و با معرفی آن به سایر مناطق کشورشان و دنیا موجب رونق صنعت گردشگری و نشاط اجتماعی شوند. این در حالی است که جهانی شدن یزد یک افتخار کم نظیر است و در ایران نمونه ندارد و ای کاش چندین برابر بودجه های اعلام شده موجود بود تا برای بزرگداشت آن و برندسازی یزد در جهان هزینه می شد. اما جشن جهانی شدن یزد با رقم هایی بسیار کمتر از آنچه شایعه شده و با تکیه بر همیاری مردم و بخش خصوصی برگزار خواهد شد.
وی در ادامه افزود: ارگان ها و دستگاه های مختلف هیچ پول اضافه و خارج از ضابطه برای برگزاری جشن یزد هزینه نکرده اند و درچارچوب وظایف ذاتی خود مشارکت خواهند داشت. البته در مقطعی از دستگاه های مرتبط برآورد هزینه جهت برگزاری این رویداد خواسته شد بود که آنها هم رقم هایی را اعلام کرده بودند اما بسیاری از آیین های جشن جهانی شدن یزد بدون هیچ هزینه دولتی و اغلب توسط مشارکت های مردمی صورت می گیرد. بسیاری از هنرمندان و دسته جات عزاداری و اهالی فرهنگ یزد اعلام کرده اند حاضرند با جان و دل و بدون چشمداشت در برگزاری سالگرد جهانی شدن یزد حضور داشته باشند.
فاطمی با اشاره به اینکه «متاسفانه ما در معرفی یزد پس از جهانی شدن ضعیف عمل کرده ایم و نتوانسته ایم از این ظرفیت و عنوان به خوبی استفاده کنیم» بیان داشت: باید همه کسانی که علاقمند به یزد هستند و دل در گروی آن دارند به میدان بیایند و در برگزاری جشن یزد و معرفی زیبایی های یزد به ایران و جهان سهیم باشند.
وی اظهار داشت: اگر می خواهیم رویداد سالگرد جهانی شدن یزد برنامه ای باشد که همه ساله برگزار شود باید مردم محور باشد. البته در مراسم سالگرد جهانی شدن یزد تمامی آیین های یزد چه در بخش های شادی آفرین و چه مناسک مذهبی به نمایش گذاشته خواهد شد تا از قبل برند جهانی شدن، صنعت گردشگری و بتبع آن اقتصاد استان رونق پیدا کند.
فاطمی در خصوص اینکه گفته می شودخیلی دیر به فکر برگزاری جشن سالگرد جهانی شدن یزد افتاده ایم، با رد این موضوع اعلام کرد: پس از جهانی شدن یزد در تیرماه سال گذشته قرار بود جشن بزرگی به این منظور در یزد برگزار شود که مرتبا عقب افتاد تا اینکه به سالگرد آن رسیده ایم و اگر این فرصت را هم از دست بدهیم یزد از این موضوع متضرر خواهد شد.
وی با انتقاد از ضعف اطلاع رسانی در خصوص برگزاری این جشن گفت: متاسفانه پوشش خبری و اطلاع رسانی مناسبی برای برگزاری رویداد سالگرد جهانی شدن یزد صورت نگرفته که در روزهای آینده نشستی خبری بدین منظور خواهیم داشت. البته چند ماهی است که برای برگزاری این رویداد برنامه ریزی می شود اما نمی توان گفت چون وقت کم است پس نباید کاری کرد و این رخداد مهم و اثربخش را به دست فراموشی سپرد.
جشن جهانی شدن فرصتی برای معرفی و رونق گردشگری یزد است
عضو شورای شهر یزد در خصوص دلایل برگزاری برنامه هایی در سالگرد جهانی شدن بافت تاریخی یزد در گفتگو با بشارت یزد گفت: جهانی شدن یزد افتخار کمی نیست که بخواهیم به سادگی از کنار سالگرد آن بگذریم. این نه تنها فرصتی برای ماست تا هویت فرهنگی، آداب و رسوب دیرین خود را به جهان معرفی کنیم بلکه ظرفیت بالایی دارد تا فرصت های بسیار خوب اقتصادی و سرمایه گذاری برای شهر یزد خلق شود و گردشگری به عنوان صنعتی پاک و درآمدزا با ارزش افزوده بالا در یزد رونق دو چندان بگیرد.
ونوس عامری در ادامه افزود: اگر این فرصت را از دست بدهیم شاید هرگز آیندگان ما را نبخشند. جهانی شدن شهر یزد متعلق به همه مردم یزد است و آنها از این رویداد استقبال وسیعی داشته اند. جهانی شدن بافت تاریخی در کنار جهانی شدن میراث معنوی و سایر جلوه های تاریخی یزد باید جشن گرفته شود و این مهم باعث نشاط اجتماعی در جامعه می شود.
مسئول کمیسیون فرهنگی اجتماعی ورزشی شورای اسلامی شهر یزد در خصوص شایعه هزینه 3 میلیاردی برگزاری این جشن و مخالفت هایی که با اصل برگزاری آن صورت می گیرد، بیان داشت: متولی برگزاری این جشن استانداری یزد است که کارگروهی برای آن تشکیل داده و شهرداری یزد نیز بخشی از این کارگروه است. مبلغ هایی که به عنوان هزینه برگزاری این رویداد بزرگ فرهنگی اعلام شده هیچ سندیتی ندارد و مشخص نیست از کجا و بر اساس چه مبنایی رقم های 2 یا 3 میلیارد به عنوان بودجه این جشن اعلام شده است.
وی در ادامه افزود: هدف اصلی این بوده که جشن سالگرد جهانی شدن با حضور و کمک مردم و بخش خصوصی و با حداقل هزینه و بهترین بهره وری برگزار شود. هرچند برنامه های این جشن مشخص شده و در حال آماده سازی است اما جزییات هزینه ها اعلام نشده و هیچ بودجه دولتی هم برای آن در نظر گرفته نشده است. طبق برنامه ریزی های صورت گرفته قرار است با کمک مردم، بخش خصوصی و مشارکت داوطلبانه هنرمندان و چهره های فرهنگی این جشن برگزار شود و ارگان های متولی فرهنگ شهر همچون اداره کل ارشاد و سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری یزد برنامه های خود را که در طول سال قرار بر اجرا داشته اند در طول مدت این جشن اجرایی کنند و بودجه ای جدا برای آن در نظر نگیرند.
عامری در خصوص انتقادها نسبت به اثربخشی استقرار سفره هفت سین با المان های یزد در پاوین رییس جمهوری در فرودگاه مهرآباد اظهار داشت: از استانداری با بنده تماس گرفته شد که این اجازه از دفتر رییس جمهور گرفته شده که در پاویون ویژه رییس جمهوری و پاویون هیات دولت در فرودگاه مهرآباد که تاکنون به هیچ استانی داده نشده، فضایی برای برپایی سفره هفت سین با المان های یزد داده شده است. البته اعلام شد که به دلیل حساسیت های امنیتی این موضوع تا قبل از اجرا علنی نشود. با وجود فرصت کمی که داشتیم با همکاری شورای شهر و شهرداری در کوتاهترین زمان تجهیزات آماده شد و این سفره چیدمان شد.
وی در ادامه افزود: هزینه های این سفره هفت سین توسط شهرداری یزد صورت گرفته و هیچ مبلغی تاکنون بطور رسمی اعلام نشده اما متاسفانه گمانه زنی های زیادی در مورد هزینه آن اعلام شده است در حالی که بخش زیادی از تجهیزات سفره کرایه ای بود. خوشبختانه هم استقبال بسیار خوبی از این سفره هفت سین از طرف مقامات صورت گرفت و تاثیر زیادی در توجه به فرهنگ و اهمیت استان یزد داشت.
