دورهمی بانوان کتابخوان یزد از سال 96 تاکنون
«مرضیه مصطفوی پور» مروج برگزیده کتابخوانی کشور که فعالیت خود را با برگزاری کلاس کتابخوانی برای بانوان بالای 50 سال در سال 95 آغاز کرده است در گفت و گو با نشریه سی و سه در این خصوص اظهار داشت: با توجه به اهمیت موضوع کتابخوانی به طور کلی و به طور خاص برای بانوان، دورهمی بانوان کتابخوان در سال 96 طراحی شد و همچنان در حال اجرا است. حتی در دوران همه گیری ویروس کرونا نیز این دورهمی ها لغو نشد و با درخواست اعضا به صورت مجازی ادامه یافت. جذابیت این دورهمی ها برای اعضا به اندازه ای است که حتی با وجود ویروس کرونا، شرایط سخت اقتصادی و در گیرودارِ گرفتاریهای زندگی چون تربیت فرزند، خانه داری یا شاغل بودن، دورهمی را نه تنها ترک نکرده بلکه فرزندان خود را نیز با کارگاه های کتابخوانی کودک و نوجوان آشنا کرده اند .
مدیر «موسسه فرهنگی هنری سروش مهر دانایی» با اشاره به تاثیرات شیوع ویروس کرونا در تغییر فضای دورهمی های کتابخوانی اظهار داشت: با شیوع ویروس کرونا فعالیت های دورهمی بانوان کتابخوان از فضای حقیقی به فضای مجازی منتقل شد. از محاسن مجازی شدن دورهمی ها عضویت بانوان دیگر از سراسر کشور بود. ما میزبان بانوانی از استانهای دیگر کشور از جمله تهران، اصفهان، کهکیلویه و بویراحمد، خوزستان، فارس و غیره بودیم.
تقویت روحیه اجتماعی با کتابخوانی دست جمعی
وی همدلی و تقویت روحیه جمعی را از محاسن دورهمی های کتابخوانی دانست و افزود: خواندن کتاب به صورت گروهی سبب تقویت وجه جمعی ارتباطی می شود که این سبب تقویت روحیه همدلی و همیاری می شود به گونه ای که اگر مشکلی برای یکی از اعضای دورهمی بانوان کتابخوان به وجود بیاید آن را در گروه مطرح کرده و دیگر اعضا نیز برای حل هر چه سریعتر مشکلات دیگری تلاش می کنند. برای مثال یکی از بانوان گروه کتابخوانی که از تحصیل بازمانده بود با تشویق سایر اعضای گروه تصمیم به ادامه تحصیل گرفت و همچنین اعضای گروه موارد مورد نیاز وی برای ادامه تحصیل از جمله کتاب را فراهم کردند.
وی فعالیت های خیریه را نیز نتیجه این روحیه همدلی عنوان کرد وگفت: یک دستگاه اجاق گاز به کمک اعضای دورهمی بانوان خریداری و به خانواده محروم اهدا شد.
مصطفوی پور در ادامه افزود: از دیگر برنامه های دورهمی که به صورت هفتگی و به صورت مجازی برگزار می شد، معرفی کتاب و گفت وگوی اعضا پیرامون آن بود. این کتاب ها حوزه های متفاوتی را در بر می گرفت از جمله دوره های روانشناسی که یک شنبه ها با انتخاب و بررسی هشت نفر از اعضای دورهمی بانوان کتابخوان برگزار می شد. از این تعداد، چهار نفر خود روانشناس بودند و اعضای گروه می توانستند از ایشان راهنمایی و مشاوره بگیرند.
وی در ادامه به سایر فعالیت های دورهمی بانوان کتابخوان اشاره کرد و گفت: با همکاری تعدادی از اعضای دورهمی بانوان کتابخوان دوره های بلند خوانی مجازی، برای بلندخوانی قسمتی از کتاب های جذاب برای معرفی بیشتر کتاب و ترغیب و تشویق دیگر اعضا به مطالعه و همچنین آشنایی بیشتر با کتب جذاب نویسندگان کشور، برگزار شد. همچنین از اساتید ادیب برای برگزاری نشست های مجازی ادبی به صورت رایگان از طریق شبکه های اجتماعی مثل اسکای روم، واتس اپ و اینستاگرام دعوت بعمل آمد. نشست هایی نیز با حضور نویسندگان از جمله «نسیم خلیلی» محقق پژوهشگر و داستان نویس برای معرفی و گفتگو در مورد «کتاب در بیابان سحر فرا می رسد کسی این را می داند»، «زهرا فردشاد» نویسنده کودکان و نوجوانان از شیراز جهت معرفی کتاب «مدرسه مردودی ها» تا بانوان با کتب خوب در زمینه کودکان و نوجوانان بیشتر آشنا شوند، «روح انگیز نیک افراز» از اصفهان و همچنین «جعفر توزنده جانی» نویسنده کودک و نوجوان برای معرفی کتاب «بیگانه آلبرکامو» و گفتگو پیرامون این کتاب، «کاملیا کوشان» نویسنده رمان «جام می و خون دل» و بسیاری از نویسندگان دیگر دعوت شد تا بانوان مستقیما با این عزیزان گفتگو کنند و با آثارشان آشنا شده و نویسندگان نیز با سلیقه ی مخاطبین بیشتر آشنا شوند.
مصطفوی پور تصریح کرد: تاثیر و درک بلند خوانی و گفتگوی کتابی، در فضای آزاد و زیر سایه درختان در یک جو صمیمانه، قابل قیاس با محیط سربسته و جو خشک و رسمی نیست. در این کارگاه ها در فضایی شاد و مفرح، سرگرمی فرهنگی اجرا شده که هم کتاب خوانده می شود و هم درباره محتوای کتاب گفت وگویی صورت می گیرد.
ضرورت افزایش سرانه مطالعه مادران
وی یکی از ثمره های مهم این دورهمی را افزایش مروج های کتابخوانی دانست و گفت: یکی دیگر از ثمره های درخت دورهمی بانوان کتابخوان این است که هر یک از اعضای دورهمی خود به یک مروج کتابخوانی تبدیل شده و در پارک ها، مجالس عمومی و خصوصی خود، همچنین در دورهمی های دوستانه کتاب معرفی می کنند، گفتگوی کتابی دارند و نتیجه آن را در گروه دورهمی به اشتراک می گذارند و به طور کلی از مهارت ها و توانایی های یکدیگر استفاده می کنند.
مصطفوی پور افزایش سرانه مطالعه مادران را بسیارحائز اهمیت دانست و افزود: مادران با مطالعه؛ در کنار سایر ویژگی های خود اعم از داشتن مدارک تحصیلی، شاغل یا خانه دار بودن و غیره فرزندان بهتری تربیت خواهند کرد. فرزندانی با درک بهتر و انعطاف پذیری بیشتر، چرا که در کنار تحصیلات باید مهارت های زندگی را نیز آموخت. درحالی که ممکن است فرصت شرکت در دوره های آموزشی مهارت زندگی وجود نداشته باشد اما می توان با مطالعه کتاب چندین زندگی را تجربه کرد و از سرگذشت دیگران درس گرفت. درحالی که مطالعه کتاب هایی در حوزه آموزش و تربیت فرزند نیز در برقراری اراتباط بهتر با آنها، موثر خواهد بود.
والدین کتابخوان فرزندان کتابخوان پرورش می دهند
وی متذکر شد: فرزندانی که والدین کتابخوان داشته باشند قطعاً بدون نصیحت و پند و اندرز به سوی کتاب خواهند رفت و به مطالعه علاقه مند خواهند شد. افرادی که کتاب می خوانند درک بهتری از مسائل دارند و در روابط اجتماعی در سطح بالاتری قرار خواهند گرفت بنابراین با وجود انعطاف پذیری بیشتر، توانایی بیشتری در تحلیل و حل مسئله داشته و صبور تر و اندیشمند تر عمل خواهند کرد. امروزه جامعه ما به چنین افرادی برای پیشرفت و موفقیت نیاز دارد. افراد کتابخوان خلاق ترند و در زمینه های تخصصی خود منتظر فرش قرمز برای صندلی ریاست نمی مانند بلکه خود با تلاش، پیگیری، خلاقیت، تفکر و انعطاف پذیری اشتغال زایی می کنند.
این بانوی خلاق یزدی، به رشد همه جانبه ی بانوان کتابخوان اشاره کرد و افزود: بانوان کتابخوان زندگی را بهتر اداره کرده و برای مشکلات راه حل خلاقانه تری ارائه می دهند در نتیجه همسرانی لایق تر، معلمانی آگاه تر، مادرانی داناتر و فرزندان مهربان تری هستند.
یادگیری با تفریح و نشاط بهتر انجام می شود
مصطفوی پور همچنین حضور گسترده بانوان در عرصه های کتابخوانی را زمینه ای برای حضور بیشتر کودکان و نوجوانان در این عرصه دانست و گفت: به دلیل حضور گسترده بانوان در دورهمی بانوان کتابخوان ما شاهد حضور پررنگتر فرزندان و دانش آموزان در باشگاههای کتابخوانی هستیم.
وی در گفت و گو با نشریه سی و سه اظهار داشت: افراد در تمام گروه های سنی از دوران طفولیت تا بزرگسالی همیشه علاقه مند به تفریح و سرگرمی و بازی هستند و هرگاه که آموزش با تفریح و شادی همراه باشد، تاثیر گذارتر خواهد بود و یادگیری مخاطب افزایش خواهد یافت.
وی که فعالیت هایی در حوزه کودک و نوجوان را در کارنامه خود دارد، افزود: برای تشویق کودکان و نوجوانان به کتابخوانی بازی هایی ابداع کرده تا از این طریق کودکان را به مطالعه سوق دهیم. با اجرای این بازی های کتابی در باشگاههای کتابخوانی شور شوق و علاقه این گروه سنی به مطالعه را مشاهده کرده و بر اساس این مشاهدات بازی های متعدد دیگری نیز برای تشویق کودکان در باشگاه ها و کارگاه های کتابخوانی ابداع کردهایم که خوشبختانه با استقبال بسیار خوب کودکان مواجه شده است و حتی اجرای این بازی های کتابی در گروه دورهمی بانوان کتابخوان، توجه و علاقه اکثریت آنان را در پی داشت.
کتابخوانی با چاشنی بازی و سرگرمی
مصطفوی پور در توضیح چیستی خلاقیت در بازی و کاربرد آن عنوان کرد: خلاقیت در بازی با کتاب به معنای ابداع بازی های متنوع کتابی برای تشویق تمام گروه های سنی به ویژه کودکان و نوجوانان به مطالعه است. به عنوان مثال لیگ “هپ هپ کتاب” که یک مسابقه کتابی همراه با سرگرمی، نشاط و هیجان برای تمام گروه های سنی است از ترکیب بازی نوستالژیک هوپ با کتاب ایجاد شده و این بازی چنان هیجان انگیز و سرگرم کننده است که حتی در زندان مرکزی یزد در بند آقایان نیز اجرا و به گفته ی مدیر فرهنگی زندان مرکزی یزد مورد استقبال نیز قرار گرفته که خود نشانگر موفقیت این مسابقه-بازی کتابی است.
وی خاطر نشان کرد: لیگ «هپ هپ کتاب» را در سال ۹۶ طراحی و در باشگاه های کتابخوانی اجرا کردیم و در همین راستا در چهارمین جشنواره تقدیر از مروجان کتابخوانی کشور منتخب بخش خلاقیت در بازی با کتاب شده و تندیس کتاب دریافت کرده ام. بازیهای متعدد دیگری نیز در پی آن طراحی کرده که اکنون در حال اجرای آن ها در کارگاه های کتابخوانی کودک و نوجوان در کتابخانه دکتر جوادی هستیم.
اثرات مخرب گرانی بی سابقه
وی در راستای افزایش نجومی قیمت کتاب و تاثیر آن بر سرانه مطالعه گفت: اولین پیامد افزایش قیمت کتاب حذف آن از سبد هزینه های فرهنگی خانواده ها و درنتیجه حذف آگاهی و حذف سرگرمی فرهنگی است. حذف کتاب همچنین باعث هُل دادن کودک به سمت بازی رایانه ای، سرگرمی با موبایل و پررنگ تر شدن نقش تلویزیون در ساعات فراغت می شود. کودک ابتدا با کتاب خود بازی می کند، با تصاویر آن ارتباط برقرار کرده و حتی آن را ورق ورق می کند ولی در نهایت بیش از چندین بار از والدین خود می خواهد که آن را برایش بخوانند.
کودکان دبستانی نیز از کتاب محروم می شوند زیرا کودکان عموما ترجیح می دهند که کتاب های خودشان را داشته باشند و آنها را در قفسه ها کتاب خود نگه داشته و چندین باره آنها را بخوانند. کودکان کتاب های خود را نیز مانند اسباب بازی دوست دارند.
مصطفوی پور حذف کتاب برای نوجوانِ علاقمند به مطالعه را به معنای حذف آرامش، حذف نحوه ی تفکر صحیح، حذفِ سرگرمی چند جلدی و سوق به سمت شبکه های اجتماعی پر زرق و برق دانست و تصریح کرد: حذف کتاب برای بزرگسالان نیز به معنای عدم تجربه ی چندین زندگی تاریخی، سیاسی، اجتماعی و آموزشی از لابلای ورق های کتاب و سیر و سفر در شبکه های رنگارنگ مجازی و قرار گرفتن در مجاورت بمباران اطلاعاتِ بی اساس و غیر مستند است. شاید چنین پیامد سنگینی به نظر دور از ذهن و بعید بیاید و در پاسخ بگویند خب اگر توانایی خرید کتاب را هم داشته باشیم قرار نیست گوشی های هوشمندان را رها کنیم یا به شبکه های اجتماعی سر نزنیم، بله حق با شماست ولی این را نیز باید مد نظر داشته باشیم که بین دیدگاه، مدت زمان، برداشت و پذیرش آنچه یک فرد آگاه می خواند و نحوه ی استفاده یک فرد کتابخوان از شبکه های اجتماعی و رویارویی با خبرهای متنوع و رنگارنگ با فرد غیر کتابخوان، تفاوت بسیاری است.
وی در نهایت اضافه کرد: حذف کتاب از سبد فرهنگی خانوار موجب تنزل سطح فرهنگی جامعه و اثرات منفی جبران ناپذیر در دراز مدت می شود.
