جشن سده با تصمیم شورای تامین استان محدود برگزار شد

صالح مستوفیان/ بالاخره بعد از ماه ها انتظار و در شرایطی که سازمان میراث فرهنگی استان یزد مورد انتقادهای بسیاری قرار گرفته بود، نشست خبری مدیرکل میراث فرهنگی یزد در محل باغ دولت آباد برگزار شد و همانطور که پیش بینی می شد تاخیر بسیار در برگزاری این نشست با انتقاد اغلب خبرنگاران حاضر در جلسه همراه بود. هرچند فاطمه دانش یزدی قول داد از این به بعد علاوه بر تسهیل نمودن ارتباط گیری رسانه ها با مدیرکل و معاونین میراث فرهنگی، نشست های خبری بیشتری برگزار کند.

انتشار تصاویر مختلف در شبکه های مجازی و رسانه ها مبنی بر تخریب بناهای تاریخی در یزد و همچنین انتشار تیترهایی با مضمون «دست خالی میراث فرهنگی استان در پروژه های دهه فجر» از جمله انتقادهایی بود که در ماه های اخیر متوجه مدیرکل میراث شده بود و با توجه به روی کارآمدن دولت دوازدهم و تغییرات مدیریتی استان، این شایعه میان اهالی رسانه دست به دست می شد که فاطمه دانش یزدی چند صباحی دیگر مدیریت میراث فرهنگی استان را ترک خواهد کرد. آنچه به این شایعات دامنه بیشتری می داد، سکوت خانم مدیرکل و پاسخ های کم رمق مسئولان میراث فرهنگی یزد بود. موضوعی که به نظر می رسد با برگزاری نشست دیروز قدری تلطیف شد و حضور فاطمه دانش یزدی با تمام قوا و معاونین خود در کنفرانس خبری شاید حکایتی بر تداوم فعالیت اجرایی ترین مدیر زن و شاید مهمترین مدیرکل استان در سازمان میراث فرهنگی بود. 

جشن سده را شورای تامین محدود کرد

مدیرکل میراث فرهنگی در پاسخ به سوال خبرنگار بشارت یزد مبنی بر اینکه معاون سیاسی استاندار یزد مدعی شده «کوتاهی میراث فرهنگی و ارائه نشدن برنامه ای جامع برای برگزاری سده از سوی سازمان میراث باعث کم فروغ برگزار شدن این جشن در یزد شد، گفت: جشن سده همانند نوروز یکی از مهمترین آیین های ملی ماست که همواره مورد احترام و نظر بوده و باید پاس داشته شود خصوصا آنکه این جشن ظرفیت بالایی در جذب گردشگر و ایجاد نشاط جمعی در استان دارد. سازمان میراث فرهنگی سوم بهمن ماه جاری برنامه ای مدون با مشارکت بخش خصوصی برای برگزاری باشکوه جشن سده به شورای تامین استان ارائه کرد اما در نهایت نظر شورای تامین بر برگزاری محدود جشن سده با تدابیر امنیتی بود. هرچند که قرار شد برنامه ارائه شده توسط میراث فرهنگی یزد برای برگزاری جشن سده را بررسی کنند تا سال آینده اجرایی شود.

تخریب نیست، تغییر است

تخریب های غیرقانونی در محدوده بافت تاریخی و یا غفلت میراث فرهنگی استان در نظارت بر ساخت و سازها در حریم بافت تاریخی سوال مشترک اغلب خبرنگاران حاضر در این نشست بود که ساشا ریاحی مقدم، معاون میراث فرهنگی استان به آن پاسخ گفت. وی با بیان اینکه آنچه به عنوان ساخت و ساز در بافت تاریخی یزد اتفاق می افتد، تخریب نیست بلکه تغییر و بهینه سازی بناهاست، افزود: بزرگترین افتخار بافت تاریخی یزد زنده بودن آن است و اینکه مردم در آن زندگی می کنند. لازمه این مهم بهینه سازی و تغییرات مناسب برای افزایش کیفیت زندگی در بافت تاریخی است و بر این اساس بصورت مستمر شاهد ساخت و ساز در حریم بافت تاریخی هستیم اما تمامی آنچه در محدوده بافت تاریخی انجام می شود تحت نظارت میراث فرهنگی و با مجوز است.

معاون میراث فرهنگی استان در خصوص تخریب برخی بناها در بافت تاریخی گفت: ساختمان هایی در بافت تاریخی وجود دارند که ارزش تاریخی نداشته و اغلب با آجر و مصالح امروزی ساخته شده و تنها چند دهه از عمرشان می گذرد که تخریب یا بازسازی آنها هیچ ایرادی ندارد. همچنین برخی از خانه های خشتی نیز فاقد ارزش تاریخی بوده و یا گاهی قابل نگهداری نیستند که در درجه نخست مطابق طرح قدیم بازسازی می شوند و در صورت میسر نبودن امکان بازسازی، با اخذ مجوز از میراث فرهنگی تخریب می شوند.

ریاحی مقدم در خصوص موضوع ورود بلدوزرها به حریم مسجد جامع یزد برای تخریب یک ساختمان که با واکنش بسیار زیادی مواجه شد، بیان داشت: این ساختمان هیچگونه ارزش تاریخی نداشته و از سال 90 مجوز تخریب گرفته بوده است. هرچند برابر مقررات ورود ادوات ساختمانی همچون بولدوزر به محدوده بافت تاریخی غیرقانونی نیست اما میراث فرهنگی استان به جهت مراقبت از عرصه تاریخی یزد، با ورود ادوات سنگین ساختمانی مخالف بوده که در موضوع مسجد جامع یزد نیز بلافاصله پس از اطلاع با آن برخورد شد.

معاون میراث فرهنگی یزد با اشاره به اینکه بیش از نیمی از بافت تاریخی کشور در استان یزد واقع شده در خصوص انتقادها نسبت به ضعف عملکرد یگان حفاظت میراث فرهنگی یزد گفت: پهنه بافت تاریخی در استان یزد بسیار وسیع است و با توجه به زنده بودن و سکونت شهروندان در حریم بافت تاریخی، نظارت بسیار گسترده ای طلب می کند. هرچند یگان حفاظت میراث فرهنگی استان بصورت مستمر در محدوده های تاریخی حضور دارد اما به دلیل کمبود منابع انسانی حداکثر نظارت میسر نیست.

 ریاحی مقدم با اشاره به افزایش 100 درصدی صدور پروانه ساخت و تعمیر ابنیه در بافت تاریخی بیان داشت: در سالجاری نسبت به مدت مشابه آن با کاهش 60 درصدی ساخت و سازهای غیرمجاز در عرصه بافت تاریخی یزد مواجهیم که این نشاندهنده آگاهی بیشتر ساکنین بافت تاریخی از قوانین و همچنین نظارت بیشتر سازمان میراث فرهنگی بر ساخت و سازهاست.

وی در پاسخ به این سوال که چرا ساخت و سازهای غیرمجازی همچون گاراژ اتوسل و مسجد حظیره در محدوده تاریخی شهر صورت گرفته بیان داشت: این ساخت و سازها چند سال پیش مجوز قانونی گرفته و فعالیت عمرانی خود را آغاز کرده اند و در این شرایط امکان توقف و رهاسازی آنها وجود ندارد. اما در 2 سالجاری هیچ مجوزی برای چنین ساخت و سازهایی در محدوده بافت تاریخی یزد داده نشده است.

دست میراث فرهنگی پر از پروژه های توسعه ای است

در ادامه این نشست، مدیرکل میراث فرهنگی استان در پاسخ به این سوال که چرا تعداد پروژه های افتتاح شده میراث فرهنگی در دهه فجر امسال کم شمار بوده است، بیان داشت: سفر اخیر رییس سازمان میراث فرهنگی کشور به یزد یک روزه بود و با توجه به همراهی وی با معاون اول رییس جمهور و همچنین بازدید از شهر ابرکوه امکان حضور و بازدید از پروژه های میراث فرهنگی استان میسر نشد.

دانش یزدی در ادامه افزود: امسال ۵۷ پروژه در حوزه گردشگری مورد بهره برداری قرار گرفته ضمن اینکه ۲۰۹ پروژه با سرمایه گذاری ۲۸۵ میلیارد تومان نیز هم اکنون به پیشرفت فیزیکی ۵۰ درصدی رسیده است.

وی یادآور شد: در سال ۹۲ میزان سرمایه گذاری در حوزه گردشگری استان یزد ۲۰ میلیارد تومان بود که این میزان در سال ۹۵ به ۱۴۳ میلیارد تومان و در ۹ ماهه سال جاری به ۶۳ میلیارد تومان رسیده است.

وی همچنین از مرمت ۲۸۱ بنا در سطح استان طی سال‌های ۹۵ و ۹۶ خبر داد و گفت: مهمترین اقدامات انجام شده در این زمینه، ساماندهی قنات زارچ و ساخت موزه یزد در خانه صدرالعلما است که امیدواریم این موزه در یک روند پنج ساله تکمیل و بهره برداری شود.

دانش یزدی با بیان اینکه ورود هر گردشگر به طور مستقیم و غیرمستقیم میِ‌تواند برای ۱۱ نفر شغل ایجاد کند، عنوان کرد: در ۹ ماهه اول امسال با رشد ۳۲ درصدی آمار گردشگران خارجی مواجه بوده ایم به نحوی که سال گذشته ۸۳ هزار و ۳۳۵ گردشگر خارجی و امسال طی ۹ ماه، ۱۱۰ هزار گردشگر خارجی به استان یزد سفر کرده اند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد با اشاره به وجود ۱۲۴ واحد اقامتی با ظرفیت اسکان ۵ هزار نفر، افزایش ۱۱ کمپ کویرنوردی به کمپ‌های استان یزد، افزایش واحدهای بومگردی و … بیان کرد: گردشگری استان یزد در مسیر رشد قرار گرفته و زیرساخت‌های آن نیز به نسبت در حال افزایش بوده و سرمایه گذاری‌های خوبی در این زمینه انجام شده است.

دانش یزدی پیرامون ساماندهی و مرمت بافت‌های تاریخی در شهرستان‌های اردکان، مهریز و یزد گفت: در سال 95، ساخت خانه‌های ایرانی شروع شده و تعداد 315 پروژه مشارکتی در بحث خانه‌های ایرانی داشته‌ایم که به‌منظور ماندگاری و فرهنگ‌سازی برای ساکنین بافت تاریخی انجام شده است.