مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان با اشاره به اجرای شبکه توزیع عادلانه بار:
- محمد رستگاری: هدف از ساختار جدید شبکه توزیع، توزیع عادلانه بار برای رانندگان است. زیرا استان یزد از نظر وضعیت حمل و نقل پربار است و کسب وکار خوبی برای رانندگان در استان وجود دارد. البته صاحب بار حق دارد که بار خود را از طریق هر شرکت باربری که مورد نظر دارد حمل کند و دخالتی متوجه حاکمیت نیست. اما از قسمت دوم که مربوط به شرکت باربری و راننده است بحث حاکمیتی مطرح است. لذا توزیع عادلانه بار به شدت مورد توجه استان و کشور است
- بسیاری از افرادی که با “شبکه توزیع عادلانه بار” مخالفت می نمایند اساساً نقشی در حمل و نقل استان ندارند و منافع آنها به خطر افتاده است
- زمانیکه ظرفیت شغلی در معادن استان بالاست، مهاجرت حمل ونقل مسافری به سمت معدنی افزایش می یابد زیرا از نظر اقتصادی به صرفه تر است. ضمن اینکه به طورکلی نیز حمل و نقل مسافر به صرفه نیست. همچنین کرایه های اتوبوس مسافربری نیز مناسب نیست و بسیار پایین است
ناهید عنصری، علی کریم پور ملکی/ مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان یزد، با بیان این مطلب که تحولات در یزد حوزه حمل و نقل کالا با ویژگی خاص و منحصر به فرد استان آغاز شد، اظهار کرد: واقعیت این است که هدف از ساختار جدید شبکه توزیع، توزیع عادلانه بار برای رانندگان است. زیرا استان یزد از نظر وضعیت حمل و نقل پربار است و کسب وکار خوبی برای رانندگان در استان وجود دارد. البته صاحب بار حق دارد که بار خود را از طریق هر شرکت باربری که مورد نظر دارد حمل کند و دخالتی متوجه حاکمیت نیست. اما از قسمت دوم که مربوط به شرکت باربری و راننده است بحث حاکمیتی مطرح است. لذا توزیع عادلانه بار به شدت مورد توجه استان و کشور است.

ایجاد شبکه توزیع عادلانه بار در بلند مدت به نفع همگان است
محمد رستگاری ادامه داد: در کشور به صورت جزیره ای و حوزه به حوزه اقداماتی صورت گرفته است، حوزه ها نیز صنفی هستند. حمل و نقل در کشور توسط بخش خصوصی انجام می شود و بخش دولتی فقط نظارت و کنترل را به عهده دارد و بحث اجرایی بر عهده بخش خصوصی است. رانندگان نیز سخت کوشانه جریان حیاتی کشور را به انجام می رسانند. طبیعتاً زمانیکه حجم بار زیاد باشد توزیع عادلانه بار اهمیت دارد و در استان یزد از چندین سال پیش زیرساختی برنامه ریزی شده بود و اکنون به جای خوبی رسیده است. البته ساختار نرم افزاری یکی نیست و در کشور ساختارهای متعدد وجود دارد. در استان یزد تلاش شد که یک ساختار جامع برای پیشبرد عادلانه بار ایجاد شود که البته مخالفت هایی شده است.
رستگاری با اشاره به اینکه توزیع عادلانه بار سبب محدود شدن منافع عده ای خواهد شد، گفت: بسیاری از افرادی که در این حوزه مخالفت می نمایند اساساً نقشی در حمل و نقل استان ندارند و با موضوعات مختلف در این حوزه ورود می کنند. در داخل صنوف و تشکل های صنفی فعالان حوزه حمل ونقل نیز طبیعتاً نظرات مختلفی دارند، البته ملاحظات محلی و منطقه ای باید رعایت شود. مخالفان نیز در جهت نظرات صنفی بخش خود ورود کردند. البته طبیعی است که در مقابل ایجاد ساختار عادلانه مخالفانی قدعلم می کنند زیرا محدودیت های کوتاه مدتی دارد اما قطعاً منافع بلندی مدتی برای همه به دنبال دارد. در حال حاضر حوزه های بافق و بهاباد حوزه های پربار هستند که تقاضای بار هم در داخل استان و هم در خارج از استان را دریافت می کنند. ضمن اینکه در استان یزد رانندگان یک سر بازگشت به دلیل مرکزیت استان، بسیار هستند. با وجود همه این موارد تلاش می شود که ساختار مناسبی ایجاد شود. به عنوان مثال منطقه چادر ملو به صورت عادلانه توزیع بار انجام می دهد و در کشور نیز رانندگان از این ساختار استفاده می کنند، لذا فرآیند آغاز شده و در حال تکامل است.
وی با بیان این مطلب در حوزه حمل و نقل نمی توان تغییرات آنی ایجاد کرد، گفت: لذا فرآیند تحول در این حوزه زمان بر است اما اکنون این مسئله در کشور نیز دغدغه اصلی است. امیدواریم یزد در این حوزه پیشگام باشد زیرا اضطرار ما بیشتر است.
رستگاری همچنین در خصوص مکانیزه سازی و هوشمند نمودن معادن نیز تصریح کرد: در این حوزه همکاری با اداره صمت آغاز شده و تلاش می شود که کلیه محمولات معدنی تحت پوشش سامانه های کنترلی اداره کل راهبری هم از نظر توناژ و هم از نظر کرایه و …. قرار می گیرند. در خصوص شش معدن بزرگ استان زیرساخت های سخت افزاری تأمین شده دیتاها در اختیار ماست. پیش بینی می شود که در مرحله اول 30 معدن بزرگ استان با این اتفاق تحت پوشش قرار گیرد و نزدیک 85 درصد ساختار معادن زیرپوشش ساختارهای مجازی قرار می گیرد. این امر انقلاب جدی در حوزه معدنی است و خیلی از فرآیندها را تسهیل خواهد نمود.
مدیرکل راهداری و حمل و نقل استان یزد با اشاره به حوزه مسافر گفت: در حوزه ناوگان هم در استان و هم در سطح کشور بسیار محدودیت وجود دارد، حمل و نقل عمومی مسافر نه به عنوان یک اختیار بلکه به عنوان یک اجبار است زیرا زمانی که از سایر مدل های حمل و نقل عمومی ناامید می شود از حمل و نقل اتوبوس استفاده می کند. دلیل اصلی این امر معدنی بودن استان یزد و عدم وجود اقتصاد در حمل و نقل استان است. در واقع زمانیکه استان معدنی است فرد دارای اتوبوس، اتوبوس خود را می فروشد و هزینه آن را برای خرید دو کامیون سرمایه گذاری می کند و با هر کدام از کامیون ها که داخل معدن حمل بار انجام دهد دو برابر اتوبوس درآمد خواهد داشت. ضمن آنکه بحث های ایمنی اتوبوس و هزینه های جاری نیز وجود ندارد.
انتقال حمل و نقل مسافر به حمل و نقل معدنی
وی ادامه داد: بنابراین زمانیکه ظرفیت شغلی در معادن استان بالاست، مهاجرت حمل ونقل مسافری به سمت معدنی افزایش می یابد زیرا از نظر اقتصادی به صرفه تر است. ضمن اینکه به طورکلی نیز حمل و نقل مسافر به صرفه نیست. همچنین کرایه های اتوبوس مسافربری نیز مناسب نیست و بسیار پایین است و منجر به نارضایتی مردم می شود. لذا باید در این حوزه اقدام جدی صورت گیرد البته در برنامه هفتم اقدام خوبی صورت گرفت و قرار شد نرخ گذاری از حالت دولتی خارج شود. سال گذشته نیز در ستاد اربعین اتفاق خوبی افتاد زیرا نرخ گذاری به صورت صنفی صورت گرفت. در حال حاضر نیز تلاش می شود برای جلب سرمایه گذاری در حوزه اتوبوس که البته کار سختی است. همچنین اتوبوس های خوب می توانند طرف قرارداد سرویس های معدنی استان قرار گیرند.
رستگاری با اشاره به مشکلات فراساختاری اظهار کرد: مشکلاتی مانند مسائل حوزه گمرک نیز وجود دارد که خیلی مرتبط به حوزه بار نیست. البته تسهیلات نوسازی ناوگان پیش بینی شده است. در حوزه توشه غیرهمراه که قیمتهای نامناسب وجود دارد، در حال حاضر صنف شرکت های مسافربری را در این حوزه درگیر نمودیم و تلاش می شود که سازوکارهای مناسبی تعریف شود و قیمت گذاری مناسبی صورت گیرد. همچنین در خصوص مسائل حوزه راه باید گفت کریدور تهران بندرعباس که اصلی ترین کریدور از کریدورهای ده گانه کشور است، در حدود 520 کیلومتر در مجموعه استان یزد به صورت رفت و برگشت است و عددی بالغ بر 1400 میلیارد قرار داد فعال در این حوزه است و 50 درصد به تازگی آغاز به کار نموده است. استان هایی نیز در حوزه این کریدور درگیر هستند و تقریباً یزد جزو استان های پیشرو است.
عمر مفید جاده کمربندی استان 7سال خواهد بود
وی همچنین در خصوص کمربندی یزد گفت: این کمربندی اکنون می توانست در حدود 60 کیلومتر و با رضایت اکثریت انجام شده باشد اما این اقدام صورت نگرفت زیرا مدتی پس از آسفالت ترک ها به بالا منعکس می شد و در 24 ساعت شبانه روز 22 هزار وسایل نقلیه از این مسیر عبور می کنند و به شدت حجم بارگذاری در این زمینه بالاست. لذا درحال حاضر با طراحی انجام شده 12سانتی متر آسفالت در این شبکه کنارگذر اجرا می شود و عمر راهی که ساخته می شود بالای 7 سال خواهد بود و در این جنس ها خرابی ها بالا نمی آید. لذا اصلی ترین کار در حوزه بهسازی جاده ای امسال در دستور کار قرار گرفته است، البته امسال تمام نمی شود و در سال جاری 40 درصد جاده بهسازی خواهد شد.
رستگاری در خصوص مجتمع های بین راهی نیز تصریح کرد: در یک ماه گذشته یک مجتمع در محور بافق زرند افتتاح شد و مجتمع دوم نیز در محور تفت به دهشیر به زودی به بهره برداری خواهد رسید. با وجود این دو مجتمع 18 مجتمع فعال بین راهی در استان خواهد بود. رشد مجتمع ها در سال های اخیر خوب بوده و البته هنوز اقدامات بسیاری باید انجام شود. همچنین 9 مجتمع نیز در دستور کار ساخت قرار دارد، 58مورد نیز موافقت اصولی صورت گرفته که البته به معنای ساخت مجتمع نیست و نیاز به تأمین زیرساخت های دیگری نیز دارد. اتفاق خوب دیگری که در سال گذشته افتاد قرارگاه مرکزی پلیس راه استان پس از سال ها انتظار با هزینه 50 میلیارد هزینه ساخت به بهره برداری رسید. همچنین در خصوص پیوست فرهنگی نیز باید گفت مجتمع های عمرانی می تواند بستری برای فضای فرهنگی باشد و نیز بیلبوردها و تابلوهای تبلیغاتی نیز می تواند ظرفیت فرهنگی باشد که در حوزه جاده ای کمک می کند.
راهکار اصلی کاهش تصادفات، آگاه سازی رانندگان است
وی ادامه داد: بر اساس آخرین پایشی که در کشور انجام شد، 14 نقطه پر حادثه در استان در سال 1401 شناسایی شد و براساس زمانبندی که برای کشور اعلام شد، مقرر گردید که در سال 1402 ، 50 درصد و در سال 1403 50 درصد از این نقاط به اتمام برسد. بالغ بر 135 میلیارد هزینه رفع این نقاط بوده است اما ارتباطی به تصادف ندارد. زیرا نقاط حاصل خیز بر اساس ضوابطی تعیین می گردد، به عبارتی وقتی تبعات یک حادثه دریک نقطه محدود بالا رود برای بررسی هشدار می دهد. در استان یزد این نقاط پراکنده است و حقیقتاً هیچ ارتباطی به شبکه راه به شکلی که تصور می گردد و حوادث منجر به فوت در استان عمدتاً در بی توجهی رانندگان است. لذا هرچه شبکه بزرگراهی افزایش یابد به کاهش حوادث کمک می کند البته بحث واژگونی ها بالاترین آمار فوتی ها را در استان دارد که این امر نیز ناشی از خواب آلودگی و عدم هوشیاری راننده است. به همین جهت در سال های اخیر آگاه سازی و حساس سازی شهروندان در ترددهای جاده ای مورد توجه قرار گرفته است. همچنین 11 نقطه مستعد حادثه نیز در استان تشخیص داده شد که آن 11 نقطه نیز مرتفع شد، البته یزد جزو استان هایی است که کمترین آمار فوتی را در حوادث جاده ای داشته است، علی رغم اینکه به دلیل موقعیت یزد، هم طول راه ها زیاد است و هم حجم ترافیک زیاد است.
نفردوم ، با اشاره به اینکه در استان یزد 5 هزار و 667 کیلومتر راه روستایی وجود دارد گفت: 2252 کیلومتر آسفالت است و 3415 کیلومتر خاکی است و براساس آمار سرشماری نفوس و مسکن سال 1395 روستاهای بالای 20 خانوار آسفالت شدند. در واقع اعتبارات راه های روستایی استانی است و این امر بستگی به اولویت شهرستان ها دارد.
مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان یزد، گفت: در حال حاضر اولویت کشور در خصوص احداث راه های روستایی، روستاهای بالای 20 خانوار است. خوشبختانه 98 درصد راه های روستایی مربوط به روستاهای بالای 20 خانوار در استان یزد وضعیت خوبی دارد. البته اعتبارات این راه ها استانی است و دغدغه جدی در خصوص راه های روستایی وجود ندارد. در سال گذشته 12 هزار کیلومتراز جاده های استان از سال 98 خط کشی شده که اتفاق بی سابقه ای در این حوزه بوده است، خط کشی نیز به شدت در آگاه سازی رانندگان موثر است. همچنین در خصوص اصلاح شبکه های راهی از جمله در زمینه اصلاح دسترسی ها و دماغه سازی ها دستورالعمل های جدی در حال پیگری است.
فعالیت معدنی در استان منجر به تخریب راه های روستایی می شود
وی ادامه داد: در خصوص معادن باید گفت استان یزد استان معدنی است و میانگین بارمعدنی حمل شده در استان یزد بالاست، لذا هزینه های نگه داری راه ها هم زیاد است. در واقع جاده های روستایی که در معرض فعالیت معادن هستند در معرض آسیب هستند و معادن باید مسئولیت اجتماعی خود را پذیرفته و رأساً نسبت به احداث جاده اقدام نموده و از جاده های روستایی بهره نبرند.
نفر بعد با اشاره به اینکه ارزش راه های استان 270 همت است که سالانه باید ده همت خرج راه ها شود، گفت:راه مانند موجود زنده است که نیاز به رسیدگی دارد و زمانی که رسیدگی نشود به شرایطی می رسد که حتی نمی توان نجات داد. در واقع از میزان ده همتی که سالانه باید برای راه ها هزینه شود تنها معادل نیم همت هزینه می شود که بسیار کم است، لذا انباشت کار انجام نشده بسیار است.
مدیرکل راهداری گفت: همچنین 3200 کیلومتر شبکه جاده ای فرعی و روستایی آسفالته در استان وجود دارد که 1400 کیلومتر آن تحت بار مستقیم معدنی است و بهسازی آنها حداقل 3 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. البته یک برنامه دو ساله ای در نظر گرفته شده تا وضعیت راه های استان را به نحو قابل قبولی برسانیم. در خصوص طرح زیباسازی میدان ولایت مهریز نیز این طرح ارائه شد و مانیز استقبال کردیم و در حال حاضر نیز در صورت تأییدیه همکاران ورود خواهیم کرد.