با گذشت ۳۶ روز از جنگ و نزدیک شدن به ضربالاجل ۱۰ روزه دونالد ترامپ برای حمله به زیرساختهای برق جمهوری اسلامی، محمدجواد ظریف وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی دریادداشتی در نشریه «فارن افرز» که ده بخش کلیدی آن به طور خلاصه آمده نوشت:
۱. «ایران این جنگ را شروع نکرده، اما حالا در موقعیت برتر قرار دارد. تهران باید از این برتری نه برای ادامه جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که هم این درگیری را پایان دهد و هم از وقوع جنگ بعدی جلوگیری کند.»
۲. «ادامه جنگ ممکن است از نظر روانی رضایتبخش باشد، اما منجر به تخریب بیشتر زیرساختها، کشته شدن غیرنظامیان بیشتر و خطر گسترش درگیری به سطح منطقهای یا جهانی میشود، بدون اینکه نتیجه نظامی تعیینکنندهای ایجاد کند.»
۳. «این جنگ حقیقتهای مهمی را آشکار کرده: محدودیت قدرت آمریکا در منطقه، شکست استراتژی امنیت وابسته به واشنگتن برای کشورهای عربی، و تابآوری بالای ایران در برابر حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل.»
۴. «آتشبس ساده شکننده است و کافی نیست؛ ایران باید به سمت یک معامله صلح جامع حرکت کند تا تنشهای ۴۷ ساله با آمریکا را برای همیشه حل کند و این فاجعه را به فرصتی برای پایان دشمنی تاریخی تبدیل نماید.»
۵. «در حوزه هستهای، ایران باید پیشنهاد دهد: هرگز سلاح هستهای نسازد، ذخایر اورانیوم غنیشده را به سطح پایین رقیق کند، پروتکل الحاقی آژانس را تصویب کند و حتی برای ایجاد کنسرسیوم غنیسازی منطقهای با مشارکت قدرتهای بزرگ و همسایگان همکاری کند.»
۶. «در ازای این محدودیتها، آمریکا باید همه تحریمها را لغو کند، اجازه فروش آزاد نفت و بازگشت کامل درآمدهای آن را بدهد، غرامت خسارات جنگ را بپردازد و در پروژههای انرژی و فناوری با ایران همکاری کند.»
۷. «ایران باید بازگشایی ایمن تنگه هرمز را تضمین کند (با همکاری عمان) و در مقابل، پیمان عدم تجاوز متقابل با آمریکا امضا شود، عنوان های تروریستی متقابل لغو گردد و محدودیتهای کنسولی و سفر برداشته شود.»
۸. «برای امنیت پایدار منطقه، باید شبکهای از امنیت جمعی ایجاد شود که شامل ایران، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، یمن، اعضای دائم شورای امنیت و احتمالاً چند کشور دیگر باشد و بر پایه عدم تجاوز، همکاری و آزادی ناوبری استوار باشد.»
۹. «ترامپ به دلیل فشارهای اقتصادی و نیاز به کاهش قیمت انرژی، حالا بیشتر از قبل به یک «راه خروج» نیاز دارد؛ شرایط فعلی ممکن است واشنگتن را به توافقی سوق دهد که قبلاً رد میکرد.»
۱۰. «این جنگ، با وجود تمام وحشتهایش، دری را به سوی یک حلوفصل پایدار گشوده است. ایرانیها میتوانند با حفظ غرور ملی (ایستادگی در برابر دو قدرت هستهای) به سمت آیندهای درخشان برای مردم حرکت کنند و تاریخ از کسانی که صلح را انتخاب کردند به نیکی یاد خواهد کرد.»
بعد از یادداشت ظریف بود که حملات برخی تندورها به ظریف آغاز شد. ابتدا نمایندگان مجلس این مقاله را محکوم کردند.
«حمید رسایی» این مقاله را نه دست قلم ظریف که دست قلم اسرائیلیها معرفی کرد که به نام او منتشر شده و در ادامه گفت اگر این واقعیت داشته باشد باید ظریف و روحانی توسط قوه قضاییه دستگیر و به جرم جاسوسی محاکمه کرد.
نفر بعدی که علیه ظریف صحبت کرد سعید حدادیان بود. مداحی که البته نفوذ بالایی دارد.
او که گفته می شود عضو گردان حبیب بوده، با میدانداری در یک سخنرانی شبانه با حمله به ظریف و تهدید او و درخواست از قوه قضاییه برای برخورد گفت: ظریف ۳ روز مهلت دارد بگوید غلط کرده و اگر این کار را نکند همه تجمعکنندگان با پای پیاده به خانه او حمله خواهند کرد.
او همچنین از قوه قضاییه خواست شدیدترین برخورد با کسی که خود فروخته و جاسوس آمریکا و اسرائیل است انجام دهد.
گفتارهایی که به نظر می رسد نشانه تشدید دو قطبی و فشار بر همه افراد میانه رو و اصلاحطلب است که در عوض طیف تندروتر با اقتدار درکرسی قدرت بنشینند.
نفر بعدی که درباره ظریف صحبت کرد میثم نیلی برادر داماد ابراهیم رئیسی رئیس جمهور سابق بود.
او با انتقاد تند از قوه قضاییه به دلیل عدم برخورد با ظریف درباره یادداشت اخیر او، ظریف را دلباخته آمریکا معرفی کرد که به دنبال برقراری ارتباط با قاتل سردار قاسم سلیمانی و رهبرمعظم شهید است.
حسین شریعتمداری مدیر مسئول کیهان نیز ظریف را از دم تیغ گذراند.
او با نام بردن از ظریف به عنوان عنصر خود فروخته نوشت: ظریف طرحی داد که نتیجه ندارد و با این یادداشت به دنبال هدر دادن خون رهبر شهید انقلاب است.
اما ظریف در واکنش به یادداشت کیهان گفت «امام خمینی» (ره) در سال ۶۱ به مسئولان نظام فرمودند مهم مردم است نه موشک و اسلحه و روزی که حمایت مردم نباشد نه اسلحه وجود دارد و نه شما و نه این نظام. موضوعی که نشان میدهد ظریف سقوط در صورت عدم همراهی مردم را هشدار داده است.
در نهایت بعد از آنکه علی لاریجانی، کمال خرازی توسط اسرائیل ترور شدند و اسرائیل مسیر را مذاکره و توافق را هر روز نسبت به گذشته میبندد و راه جنگ گسترده میشود، محمدجواد ظریف به میدانی ورود کرد که میدانست حتما قربانی تندروهای مخالف مذاکره و توافق با آمریکا خواهد شد.
ظریف هرچند پیشنهاد صلح خود را نوشت تا بتواند به بقای ایران و نظام کمک کند و حتی به مخالفین هم هشدار داد در صورت عدم حمایت مردم، همه حتی نظام و کشور وجود نخواهد داشت، اما قربانی مسیری شد که پیش از آن هم تجربه و هشدار داده بود.
در زمان امضای قطعنامه ۵۹۸ پایان جنگ ایران و عراق، امضای قرارداد هستهای برجام با گروه ۵+۱ و حتی حمایت از مسعود پزشکیان نیز همین برخوردهت روی داده بود و در مواردی که خود او بود، پشت وی از حمایت خالی شد به طوریکه از دولت پزشکیان نیز کنار گذاشته شد.
