کافی است عزیزی را از دست بدهی تا دنیا، روزهای غمانگیزش را نشانت بدهد. مرگ، این حقیقت تلخ اما غیر قابل انکار، به قول معروف شتری است که در خانهی همه می خوابد و پس از آن، مکانی به نام “آرامستان” هست که باید میزبان شود و مایهی آرامش.
آرامستان “باغ رضوان” در کیش، چندسالی است که خانهی ابدی کالبدخاکی درگذشتگان جزیره میباشد و مامن تنهایی بازماندهها. آرامستانی در نزدیکی میدان لاوان، که به جهت نزدیکی با محلهی مسکونی نوبنیاد از یک طرف، و فرودگاه و مرکز شهر از طرفی دیگر، از جانمایی خوبی برخوردار هست. اما این به اصطلاح باغ، از بسیاری رسیدگیها مغفول مانده و کاستیهای بسیاری دارد.
از تاریکی مطلق راه و عدم نشانهگذاری برای تعیین مسیر و رسیدن به مقصد گرفته تا مشکلاتی از قبیل بیآبی و…. در این گزارش، به بررسی میدانی برخی از این مشکلات و شنیدن صدای کارمندان آرامستان پرداختهایم.
مسیر تاریک و وهمآور
یکی از نقاط تمایز و مثبت آرامستان کیش و دلیلی برای انتخاب این محل برای بازماندگان متوفیها، دسترسی و امکان زیارت این مکان در هر زمانی میباشد اما جادههای بدون چراغ و بسیار تاریک منتهی به این مکان، مانعی برای خانوادهها شده است. از مسیر که بگذریم خود آرامستان نیز در بخش قبور از هیچگونه روشنایی برخوردار نیست که البته بخش اموات کرونایی از این مشکل مستثنی میباشند.
در این بین خانوادههایی نیز هستند که با اجازه از تولیت آرامستان، اقدام به استفاده از سیمرابطهای چند متری و روشن کردن محل دفن متوفای خود کردهاند.
درختهایی که از دست رفتهاند
گیاهان اقلیمی و خصوصا گلهای کاغذی در کیش، با ماندگاری و سازگاری خود، زیبایی دوچندان به جزیره بخشیدهاند. اما کم بودن سهمیهی آب این منطقه و عدم آبیاری مناسب گیاهان باعث خشک شدن بافت گیاهی آرامستان و درخت چندینسالهی آن در ورودی باغ رضوان شده است.
گرچه سال گذشته، لولهکشی آب تا روستای باغو انجام شد اما به علل متعددی که در این گزارش نمیگنجد، به آرامستان نرسید و این در حالی است که در محل آرامستان، دو خانواده با فرزندان کوچک زندگی میکنند و مواردی چون آبیاری درختان و گلهای باغ، تغسیل اموات، کندن قبور، بلوک کردن مزار، آبیاری سنگهای قبر توسط مردم و امثالهم نیاز زیادی به آب دارد و جیرهی هفتهای یکبار پر کردن منابع، در بیشتر مواقع کفاف این ضرورتها را نمیدهد.
عدم امنیت شغلی کارمندان آرامستان
کارکنان باغ رضوان را، پاکبانانی از شرکت عمران، آب و خدمات شهری تشکیل میدهند. دو نفر از ایشان به همراه خانوادههای خود و یک نفر دیگر بهتنهایی در همان محل زندگی میکنند، و بقیه در هنگام لزوم به خدمت در آنجا میپردازند اما هیچیک از این زحمتکشان از حداقل تسهیلات و پاداشهای شغلی برخوردار نیستند چرا که بهصورت قرارداد حجمی و پیمانی در خدمت سازمان هستند و هیچگونه استخدامی در قالب تعاونی و یا سازمانی برایشان منظور نشده است و در نتیجه از بسیاری از درآمدها محروم هستند. علاوه بر این نه بیمه دارند و نه حتی امنیت شغلی برای روزهایی که دچار بیماری یا حادثهای گردند، آن هم در شرایط بحرانی شیوع ویروس کرونا و خطرات غیرقابل اجتناب این بیماری. این در حالی است که این کارکنان از ابتدای شیوع بیماری از خدمت در آرامستان سر باز نزده و به تغسیل، تکفین و تدفین اموات کرونایی پرداخته و هرلحظه در معرض خطر بودهاند.
استاندارد نبودن فاصلهی بین قبور
بینظمی و ناهماهنگی قبور، فاصلهی بین آنها، ارتفاعشان، سنگها و موارد مربوط به آن در حالی بهشدت به چشم می خورد که تعداد اموات در کیش، خصوصا آنان که تن به تدفین در این خاکپارهی مرجانی بدهند، بسیار محدود و اندک است.
فاصلهی بین قبور آنچنان کم است که حتی یک پا بهصورت طولی نیز در آن جای نمیگیرد و علاوه بر اینکه زیارت قبور و شستشوی سنگهایشان را برای بازماندگان سخت میکند، گاهی باعث خطر و افتادن ایشان نیز میشود. این در حالی است که در ابتدای آرامستان چنین مشکلی وجود ندارد و بعد از آن نیز فضای کافی موجود است.
عدم نظارت بر بلوکچینی، ارتفاع قبور، نصب سنگ، گذاشتن سایهبان و نازککاریهای اینچنین _ که توسط شخص خانوادههای متوفیها انجام میشود _ نیز باعث بینظمی و آشفتگی بصری شده است که برای مکانی با نام “باغ رضوان” آن هم در جزیره زیبای کیش زیبنده نمیباشد.
گذشته از آن، علیرغم رایگان بودن قبور، مبالغ متعدد و اغلب دلبخواهی از بازماندگان با عناوین تغسیل، تدفین، بلوک و سیمان، چینش و… گرفته میشود.
حیوانات موذی و خطرناک برای جان انسانها
بافت بیابانی آرامستان، رطوبت و شیرینی خاک آن و باز و گسترده بودن اطراف آن و البته وجود قبور، باعث وجود و حضور حیوانات موذی بسیار و حتی خطرناکی چون عقرب و مار در این منطقه شده است. یکی از بانوان ساکن باغ رضوان که مسئولیت تغسیل خانمهای متوفی را به همراه بانویی دیگر به عهده دارد، از نگرانی خود برای جان فرزندانشان گفت و اشاره کرد که کودکانشان بارها به لطف خدا و معجزهوار از نیش و گزند این حیوانات در امان ماندهاند اما به شدت ترسیدهاند و این امر برای آنان که برای سرویس بهداشتی نیز ناگزیر به استفاده از فضای بیرونی هستند، باعث ترس و استرس فراوان شده است. اینطور که متوجه شدیم عدم توجه به سمپاشی آن منطقه در بیش از یک سال گذشته بود درصورتی که گویا در گذشته، تابستان هرسال اقدام به سمپاشی میشده و ساکنین آنجا از چنین خطراتی در امان بودهاند.
ظاهر خاکی و مسیر نامناسب ورودی
در این آرامستان دو منطقه برای تدفین اموات به تفکیک کرونایی و غیر آن در نظر گرفته شده است که البته با توجه به محل تغسیل و کفن کردن مشترک و نیروی انسانی واحد، امری بیهوده به نظر میرسد اما در هرحال دو مسیر ورودی برای مردم و مسیری نیز برای ورود خودرو در نظر گرفته شده است. اما جز مسیر ورودی شرقی، باقی فضا بهشدت بینظم و کاملا خاکی و ناصاف میباشد. علاوه بر آن هیچ جای پارکی هم برای خودروهای قسمت اموات کرونایی در نظر گرفته نشده است و پارک کردن اتوموبیلها در کنار جادهای که هم باریک است و تاریک، و هم اغلب محل عبور رانندگان با سرعت بالا میباشد، بسیار خطرناک است. گرچه محل پارک ماشینها در ورودی اصلی نیز، بسیار نامناسب، خاکی و غیرایمن برای اتومبیلها میباشد.
البته سایر نقاط این آرامستان مانند محل برگزاری مراسم بازماندگان نیز، همین شرایط را دارد.
از دست دادن هر عضوی از خانواده بهاندازهی کافی دنیای اعضای آن را تیره میکند اما مواجهه و درگیری مستمر و هفتگی با مشکلات و ناهنجاریهای این چنین، درد غم آنها را مضاعف کرده و بیتدبیری مسئولین آن را که ظاهرا کوچکترین توجهی به این مکان ندارند، به رخ میکشد.
بشارت کیش امیدوار به رفع این مشکلات، رسیدگی به اوضاع آرامستان، و توجه به وضعیت معیشتی کارکنان باغ رضوان بوده و پاسخ و انشاءالله اقدامات شرکت مسئول این منطقه را منتشر خواهد کرد.
