آوای «خنیاگر عشق» در یزد طنین افتاد!

محمود غفاری

دلنوشته ای بر کنسرت «امیرمحمد تفتی» در یزد:

۲۵ اردیبهشت امسال بار دیگر یزد به خود بالید. تالار مرکزی یزد پذیرای هنرمند جوان و خوش ذوق، آواز خوان خوش صدا، شاعری خوش قریحه امیر محمد تفتی بود. او در سال های قبل نیز با همکاری استادان بزرگ موسیقی کنسرتهای متعددی در یزد و شهرها و کشورهای دیگر برگزار نموده و برگ های زرین هنری خود را رونمایی کرده است
در کنار اساتید بزرگی چون استاد فقید آهنگساز و نوازنده سنتور جناب پرویز مشکاتیان، همو که برای استادشجریان، ناظری، بسطامی و… آهنگسازی و نوازندگی کرده بود؛ این بار برای این هنرمند جوان و خوش صدا، امیرمحمدتفتی آهنگسازی و نوازندگی کرد. به یاد دارم وقتی این کنسرت اجرا شد برای تهیه بلیط عموم طرفداران موسیقی ایرانی از گوشه و کنار کشور برای دیدن و شنیدن این اثر هنری خود را به یزد رساندند. سالن در تاریکی محض بود که نور در سالن پرتو افشانی کرد و ناگاه هنرمند بزرگ، مشکاتیان عزیز، نوازنده ها و امیرمحمد تفتی به روی صحنه آمدند و مردم به احترام این هنرمندان از جای برخواستند و آنان را با کف زدنهای خود تشویق نموده و سپس گوش فرادادند به نغمه های ساز و آواز دلنشین این عزیزان. ناگفته نماند که شادروان جمشید عندلیبی نیز با صدای سحرآمیز نی خود آواز تفتی را همراهی نمود که گویی صداهایی از آسمان به عمق روح آدمی می نشست همچنین همراهی سنتور مشکاتیان با تفتی و حضور استاد جمشید محبی در این اجرا رنگ و روح دیگری به کار می بخشید.
اما آنچه که در بیرون از سالن اتفاق افتاد جای تعجب بود و اینکه از یزد هنرمند خوش صدا، خوش قریحه در کنار بزرگ مرد موسیقی جناب مشکاتیان بخواند و این استاد او را همراهی کند! هَمهَمه و نجواهای مردم تا مدت ها نقل محافل هنری بود. حتی در شهرهای دیگر، هنرمندان موسیقی از تحلیل این رویکرد انگشت به دهان بودند.

چه زیبا کوشید و درخشید

اما این هنرمند جوان توانست با فراگیری از استادان بزرگ چون‌مجید کیانی، رضوی سروستانی، پرویز مشکاتیان و دیگر اساتید راه درخشش و شکوفایی خود را کشف کند و راه تعالی و پیشرفت خود را ادامه دهد. به راستی چه زیبا کوشید و درخشید. آفرین بر همت والای او.
البته نمی توانم این مطلب را ناگفته بگذارم که او در کنار فعالیتهای هنری موثر و حرفه ای خود توانست در رشته تکنولوژی نساجی مدرک مهندسی خود را بگیرد و چند سال بعد از آن نیز کارشناسی ارشد در رشته ادبیات فارسی را به دست آورد.
او اولین آلبوم هنری خود را به نام “سبز جاودان” به بازار عرضه کرد با آهنگسازی نوید دهقان که خیلی زود مورد استقبال قرار گرفت تاجایی که به چاپ مجدد رسید، پس از آن آلبوم های دیگری به نام های رمز مستی، با بهرام‌ ساعد و سپس آلبومهای نای شکسته، شهر بی صدا با همکاری استاد کیوان ساکت، نوازنده چیره دست تار انتشار داد. خیلی زود توجه بزرگان موسیقی را به خود و آثار ارزشمندش جلب کرد. آقای تفتی توانست پس از آن آلبوم‌ بی برگی از ساخته های خود را با تنظیمی از پویا سرایی پویایی خود را در عرصه تصنیف سازی و بخصوص آواز نشان دهد و در هر آلبوم برگ زرین دیگری از توانایی صدای خود را به جامعه هنری نشان دهد.
پس از آن با همکاری ارکستر ملی اوکراین آلبوم “پرواز چه سازم” را انتشار داد که حتی در خارج از کشور بسیار مورد توجه قرار گرفت. با آهنگسازی خودش و تنظیمی از بهزاد عبدی. بعد از آن آلبم های “راز آواز” و “رسم‌ تو افروختن” را با شروین مهاجر و حامد فکوری منتشر نمود.
بعد از آن توانست آلبوم “شیدا تر از عارف” که مجموعه تصانیفی از عارف و شیدا که با تنظیم‌ بسیار زیبای استاد گرانقدر اسماعیل واثقی بود را منتشر نماید که با دعوت از استاد از وین اتریش و با همکاری شادروان فریدون شهبازیان آقای واثقی به عنوان رهبر میهمان ارکستر ملی ایران را رهبری و در تالار وحدت با صدای گرم امیرمحمد تفتی به اجرای قطعات این آلبوم‌ پرداختند که مورد استقبال شایسته ای قرار گرفت و اینجا بود که نظر اساتید پیشکسوت دیگری به غیر استاد مشکاتیان نیز به سوی او جلب شد و توان او را در عرصه موسیقی ایرانی به نمایش گذاشت.

یکی دیکر از آثار او در این سال های اخیر آلبوم “دگر هیچ” بود که در سه گاه و شور اجرا شده است که کل مجموعه کار با آهنگسازی و تنظیم و خوانندگی خود او می باشد. همچنین او آلبوم دیگری به نام پریشان را با آهنگسازی هومن مهدویان منتشر نموده است، کار دیگری که از ساخته های وی می باشد و چندین کلیپ تصویری از آن پخش شده است اثر “گنج‌ عشق” است که در حال آماده شدن جهت پخش است که به گفته خود او ساز و آواز کاملی در دستگاه راست پنجگاه که یکی از دشوارترین دستگاههای موسیقی ایرانی است را به زودی در دسترس علاقمندان قرار خواهد گرفت. به راستی آنچه که در این سال ها آموخته بود با کلام خود و ساخت دوازده تصنیف جدید در قالب ارکستر زهی به همراه ارکستر ایرانی تجربه های گران بهای خود را اعم از خوانندگی، آهنگسازی، شاعری را بر پهنه موسیقی فاخر کشور عرضه داشت و چه زیبا می درخشد و امیدواریم که در آینده نیز شاهد اجراهای خوبی از او در صحنه های داخلی و بین المللی باشیم.‌
آقای تفتی ردیف ها و گوشه های دستگاه های آوازی را در ابتدا از استاد اصغر حسینی آموخت و پس از آن ردیفهای دوامی را از محضر استاد مجید کیانی آموخت، مدت کوتاهی دستگاه شور و چندین آواز دیگر را نزد استاد رضوی سروستانی فرا گرفت سپس به مدت ده سال مجالست و موانست با استاد پرویز مشکاتیان، در زمینه های متعدد از جمله ادبیات و فلسفه هنر و تلفیق شعر و موسیقی از او‌ آموخت.
وی همچنین اجراهایی را باگروه عارف به آهنگسازی و سرپرستی پرویز مشکاتیان اجرا نمود و اجرا با گروه وزیری به سرپرستی کیوان ساکت و گروههای مختلف دیگر را درکارنامه خود دارد.
همچنین در دومین جشنواره فرهنگی ایران در بریتانیا شرکت و اجراهایی در دانشگاه سواس لندن، بیرمنگام، منچستر و اسکاتلند داشته است، شرکت در کنگره بین المللی امیر خسرو حیدری در هند، اجرایی در کشور قبرس و کنگره بین المللی بیدل دهلوی در تهران را نیز در کارنامه خود دارد.

اوج توانایی در آواز و سلیقه در انتخاب شعر

اما بار دیگر در شب۲۵ اردیبهشت 1404 امیر محمدتفتی باز درخشید و درخشندگی آواز خود را به نمایش گذاشت. در کمتر از سه روز بلیط کنسرت به فروش رفت. از خوش شانسی و لطف او یک بلیط برایم فراهم شد.
باشوق تمام به کنسرت او رفتم. سالن مملو از عاشقان موسیقی ایرانی بود. لحظه شماری می کردم تا اینکه سالن بانوری ملایم پذیرای او و دیگر هنرمندان موسیقی شد.
قطعاتی را که برای اجرا در نظر گرفته بودند همه با آهنگسازی امیر محمد تفتی بود و با اشعار متنوع و در دستگاههای مختلف که کار تنظیم این آثار برای ارکستر به عهده هنر مند جوان صفا صفری بود، که خود او در این اجرا نوازندگی سنتور را نیز بر عهده داشت. اولین اجرا در مایه افشاری با شعری از حضرت مولانا آغاز شد. آوای خوش این غزل:
سرمست شد نگارم بنگر به نرگسانش
مستانه شد حدیثش پیچیده شد زبانش
روح را آرامش داد. کلام مولانا روح را نوازش می دهد، بخصوص که با آوای خوش صدا باشد.
دومین اجرا با شعری از شیخ اجل حضرت سعدی با این بیت آغاز شد:
خوش می روی به تنها، تن هافدای جانت
مدهوش می گذاری یاران مهربانت
سومین اجرا با شعری از امیر خسرو دهلوی در دستگاه ماهور اجرا شد:
خبرت رسید امشب که نگار خواهی آمد
سر من فدای راهی که سوار خواهی آمد
انتخاب این غزل زیبا و اجرا در دستگاه ماهور یکی از زبده ترین کارهایی بود که تا به حال می شنیدم. کمتر خواننده ای توانسته سراغ این شاعر برود و از غزلیات او استفاده کرده باشد.
تبحُر و توانایی اجرا و آهنگسازی مناسب بر این غزل که کار خود امیر محمد تفتی بود همه را تحسین واداشت. چهارمین اجرا غزلی زیبا از حافظ با مطلع این غزل آغاز شد:
عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت
که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت
آواز در دستگاه ماهور شروع شد. نوازنده سنتور به دقت پرده ساز را با حنجره خوش صدای تفتی تنظیم کرد و آقای تفتی با تحریری قدرتمند آواز با شکوه خود را به خوبی اجرا کرد.

اجرای بعدی با کلامی شاعرانه از خود امیرمحمد در مایه افشاری بود که تصنیفی زیبا را رقم زد. آنچنان که حضار در بُهت و حیرت از شعر زیبا و آهنگ دلنشین متحیر بودند. شعر بسیار زیبا و روان و از مضمون خوبی برخوردار است:
آن دم که نوشیدم از آن جام نگاهش
مست و خراب افتاده ام در دام راهش
شیدا شدم شیدای چشم می پرستش
مستی دگر افسانه شد بی چشم مستش
آن شب که عاشق میشدم شیطان برون شد
گویی که از روز ازل عقلم جنون شد
من بودم و چشمان مست پر شرارش
من بودم و آن روی ماه بی قرارش
دیگر نه آغاز و نه انجامی در آن بود
دیگر مرا شوق رسیدن در میان بود
اجرای بعدی با شعری از فروغ فرخزاد در دستگاه چهارگاه و بعد از آن باشعری از بیدل دهلوی در مایه دشتی ادامه داشت.

قطعه طلایی کار آواز امیرمحمد در گوشه بیداد بود.به راستی”بیداد” کرد آنچنان که اکثر حاضرین انگشت به دهان بودند. تحریری زیبا و جانانه از حنجره ای صاف چنان گوش را نوازش داد که بی اختیار همه سراپاگوش برای شنیدن بودند. زیبایی کار این بود که نوازنده سنتور همراهی عالی کرد. انتخاب غزلی زیبا از حافظ:
جان بی جمال جانان میل جهان ندارد
هرکس که این ندارد حقا که آن ندارد
الحق والانصاف امیرمحمد با خواندن این غزل اوج توانایی در آواز و سلیقه او در انتخاب شعر را تمام و کمال نشان داد. باشنیدن این آواز تا مدت مدیدی حضار نوازنده سنتور و آقای تفتی را تشویق جانانه کردند. زیبایی آواز و همنوایی سنتور در این قطعه “بیداد”کرد!
قطعه بعدی تصنیفی در همایون و با شعری از فصیح الزمان شیرازی با مطلع غزل زیبایی آغاز شد:
همه هست آرزویم که ببینم از تو رویی
چه زیان تو را که من هم برسم به آرزویی
در نهایت با تشویق و همراهی مردم قطعه آخرین تصنیف “عقرب زلف کجت” در مایه اصفهان اجرا و با این آهنگ شبی زیبا و دلنشین برای مردم رقم زده شد. شبی به یاد ماندنی از حضور استادان ادب و فرهنگ، نقاشان، خطاطان، موسیقی دانان و… همه و همه حکایت از دلبردگی و دلداگی به صدای خوش و خنیاگر امیر محمد تفتی بود. برای شنیدن این آوای خوش از راه دور و نزدیک همه آمده بودند.چه سخت بود بر کسانی که نتوانستند بلیط تهیه کنند.
چه دلبرانه بود اشک شوق دوستداران موسیقی که در نهایت با پیشکشی دسته گلهای زیبا این اجرای هنری و این بزم دلنشین و این هنرمند مردمی و صمیمی را به تماشا نشستند و لذت بردند و‌ گلباران کردند.
آفرین بر مردم قدر شناس که این هنرمند خوش صدا را به نحو احسن همراهی و همدلی کردند و آفرین بر امیرمحمد تفتی که پاسخ تشویق و همدلی مردم مهربان را به جان داد. به امید موفقیت روزافزون هنرمندان ایران.