چرخ کامیون و زندگی رانندگان به سختی می چرخد

صالح مستوفیان/ چرخ کامیون و زندگی بسیاری از رانندگان استان چند ماهی است که به سختی می چرخد و یا از چرخش افتاده است. گرانی سرسام آور لاستیک و قطعات یدکی ماشین در کنار کمبود شدید آن باعث شده تا دنده عوض کردن برای بسیاری از رانندگان «صدتا یه غاز» شود و آنها را وادار به برگزاری چندین تجمع اعتراضی و نامه نگاری و شکواییه نویسی به مقامات کرده است.

اغلب نیاز کشور به لاستیک، از محل واردات تامین می شود که در پی چند برابر شدن قیمت دلار و اعمال تحریم های آمریکا، لاستیک در کشور هم بسیار گران شد و هم نایاب! دولت برای مهار این مشکل و پاسخگویی به اعتصاب و اعتراض رانندگان، لاستیک کوپنی یا سهمیه ای تعریف کرد تا در روزگار کمبود، عدالت میان رانندگان رعایت شود اما به نظر می رسد همچون بسیاری دیگر از موارد کوپنی و یارانه ای، نحوه توزیع لاستیک مورد اعتراض برخی از رانندگان قرار گرفته است. آنها بر این عقیده هستند که توزیع لاستیک دچار مافیا شده و برخی با رانتهای خود از لاستیک بیشتر و برندهای بهتر برخوردار می شوند در حالی که به برخی از کامیونداران یک جفت لاستیک هم نرسیده و وسیله درآمد و روزی رسانی خانواده شان بدون لاستیک گوشه پایانه بی حرکت مانده است.

سید محمد نجفی، یکی از کامیونداران معترض که به همراه تعداد دیگری از رانندگان نامه های اعتراضی نسبت به نحوه توزیع لاستیک در استان به مقامات نوشته اند، در گفتگو با بشارت یزد گفت: رانندگان زیر شدیدترین فشار اقتصادی و معیشتی قرار دارند و برخی از آنها به دلیل نداشتن لاستیک نتوانسته اند باری جابجا کنند در حالی که اغلب آنها بدهی بانکی و خرج زندگی دارند. وی خواستار نظارت بیشتری بر نحوه توزیع لاستیک سهمیه ای در استان شد و افزود: چرا به برخی از رانندگان چند جفت لاستیک داده شده در حالی که بسیاری هنوز یک جفت هم دریافت نکرده اند؟ چرا لاستیک های مرغوب که باید به اتوبوس ها داده شود تا جان مسافران در امان باشد به ماشین های راهسازی و غیره داده شده است؟

سهمیه لاستیک مورد نیاز یزد کم اعلام شده است

در این ارتباط کارشناس حوزه اقتصادی استانداری یزد که همراه با کامیونداران معترض از انبار لاستیک در پایانه بار یزد بازدید کرده، به بشارت یزد گفت: یکی از خواسته های کامیونداران در جریان اعتصابات ماه­های اخیر تامین لاستیک بود. در همین راستا انجمن شرکت­های حمل و نقل، 400 حلقه لاستیک از بندرعباس تهیه و توزیع کرد ولی متاسفانه ما در یزد حدود 30 هزار خودرو سنگین داریم که فقط 8 هزار تای آن جهت دریافت سهمیه لاستیک به تهران اعلام شده که این تناقض آمار باعث بوجود آمدن مشکلاتی شده است.

 سیدمحمد اشرف در ادامه افزود: راهداری کشور این آمار را از سامانه آنلاین اخذ کرده ولی اتوبوس­ها و کامیون­هایی که خارج از شهر و یا در معادن فعالیت می­کردند در این آمار دیده نشده­اند. هرچند که یک ماه قبل این آمار اصلاح و دوباره به راهداری کشور ارسال شد ولی سهمیه استان هنوز بر اساس همان آمار قبلی تخصیص داده می شود که 2 درصد از سهمیه کل کشور است و اصلا جوابگوی نیاز رانندگان نیست. بنابراین با انباشت درخواست لاستیک از طرف رانندگان استان و نارضایتی­ها آنها روبرو شده ایم.

ارسال گزارش "بازار سیاه لاستیک در یزد" به مقامات استان

کارشناس حوزه اقتصادی استانداری یزد با اشاره به وجود بازار سیاه در خصوص توزیع لاستیک سهمیه ای در استان گفت: در این خصوص اقدام گزارشی تهیه کرده ایم و پیشنهادات و نظرات زیادی را در آن ذکر کرده و به مراجع ذیربط فرستاده ایم.

وی در ادامه افزود: توصیه نخست ما این است که نظارت بیشتری بر توزیع حواله دریافت لاستیک رانندگان صورت گیرد و اداره راهداری طی یک گزارشی اعلام کند که چرا به بعضی از رانندگان 2 حواله دریافت لاستیک سهمیه ای داده شده و به برخی دیگر هیچ حواله­ای تعلق نگرفته است.

اشرف همچنین اظهار داشت: همچنین باید بین خودروهای 18 سبک تر در خصوص اختصاص سهمیه لاستیک تفاوت قائل شوند. مورد بعدی در رابطه با موضوع واردات مستقیم لاستیک به یزد بود که در زمان استاندار قبلی 2 واردکننده معرفی شده بود ولی هنوز اتفاقی رخ نداده است.

کارشناس حوزه اقتصادی استانداری یزد یکی دیگر از پیشنهادات خود برای ساماندهی توزیع لاستیک در استان را  "جلوگیری از فروش انحصاری تولیدات کارخانجات لاستیک" عنوان کرد و گفت: فروش انحصاری لاستیک توسط تولیدکنندگان داخلی باعث بر هم خوردن تنظیم بازار شده چرا که یک نفر می­تواند قیمت گذاری کند. وی راه اندازی خط تولید لاستیک سنگین توسط کارخانجات لاستیک در یزد مانند یزد تایر و راه اندازی سامانه نوبت دهی جهت اخذ حواله و خارج شدن از حالت سنتی و دستی را نیز از راهکارهای دیگر رفع نیاز رانندگان به لاستیک دانست.

آمار نادرست نیاز استان به لاستیک

کارشناس اقتصادی استانداری یزد در مجموع مهمترین دلیل مشکلات رانندگان استان در تامین لاستیک مورد نیازشان را آمار نادرست نیاز استان به لاستیک دانست که از ابتدا در سامانه ثبت ثبت شده و تعداد رانندگان یزد به جای 30 هزار نفر، 8 هزار نفر اعلام شده است. وی این اشتباه را مربوط به زمانی می­داند که راهداری یزد فاقد مدیرکل بوده و کسی جهت پیگیری و اصلاح این موضوع اقدام نکرده است.

اشرف در پایان اظهار امیدواری کرد با نظارت بیشتر اداره صنعت، معدن و تجارت یزد و همکاری بیشتر اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان، شاهد بهتر شدن وضعیت تامین لاستیک و دیگر نیازهای رانندگان یزد باشیم.

سازمان های مسئول بر توزیع لاستیک نظارت کنند

مدیرکل راهداري و حمل و نقل جاده اي استان یزد در پاسخ به سوال خبرنگار بشارت یزد مبنی بر نارضایتی جمعی از رانندگان استان نسبت به نحوه توزیع لاستیک کامیون و اتوبوس با اظهار بی اطلاعی از این شکایت، گفت: سبد لاستیکی که به صورت مکتوب از سازمان صنعت، معدن و تجارت استان به اداره راهداری اعلام می شود در اختیار اتحادیه تعاونی کامیونداران قرار می گیرد و این اتحادیه مکلف است بر اساس شماره کارت هوشمند رانندگان و شماره ملی شخص راننده لاستیکها را توزیع کرده و گزارش آن را به اداره کل راهداری ارسال کند.

علی علیخانی در ادامه افزود: اداره راهداری و حمل و نقل جاده ای هم گزارش نحوه توزیع اتحادیه کامیونداران را به سازمان صمت ارسال می کند. بنابراین احتمال تخطی از قانون و توزیع خارج از ضابطه لاستیک در این سیستم بسیار ضعیف است.

وی در پاسخ به این سوال که برخی از رانندگان مدعی هستند اداره راهداری و حمل و نقل جاده ای میزان سهمیه لاستیک رانندگان استان را کمتر از نیاز واقعی به وزارت صمت اعلام کرده و به این دلیل لاستیک کامیون در یزد کمیاب است، گفت: سهمیه بندی لاستیک از زمانی که بنده به اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای یزد آمده ام شروع شده است. قبل از راه اندازی سامانه اینترنتی توزیع لاستیک، چندین سهیمه برای استان تعیین شده بود که رانندگان باید به نمایندگی های برندهای معرفی شده لاستیک در سطح شهر مراجعه مراجعه کرده و مستقیم از آنها لاستیک دریافت می کردند. این نمایندگی ها هم تنها 10 روز مهلت داشتند که سهمیه لاستیک یارانه ای را نگهداری کنند در نتیجه ممکن است در آن مقطع تعدادی لاستیک نیز خارج از ضوابط توزیع شده باشد.

مدیرکل راهداري و حمل و نقل جاده اي استان یزد اظهار داشت: اما با راه اندازی سامانه و توزیع لاستیک بر اساس کارت هوشمند رانندگان و شماره ملی آنها دیگر امکان توزیع غیرقانونی و خارج از ضوابط وجود ندارد.

علیخانی با اشاره به اینکه تنظیم و بازرسی بازار لاستیک و هرکالای دیگر از وظایف سازمان صنعت، معدن و تجارت استان است، بیان داشت: اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای یزد نامه ای به سازمان صمت ارسال کرده و از آنها خواسته بازرسان خود را جهت نظارت بر توزیع لاستیک به اتحادیه کامیونداران اعزام کنند و همچنین سازمان بازرسی استان نیز بر نحوه توزیع لاستیک نظارت داشته باشد. اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان به عنوان مطالبه گر رانندگان از نهادهای نظارتی دعوت می کند تا بر روند توزیع لاستیک در استان نظارت جدی داشته باشند.

لزوم نظارت مستمر بر نحوه توزیع لاستیک در استان

معاون هماهنگي امور عمرانی استانداری يزد در پاسخ به ادعای برخی از رانندگان مبنی بر روند نامناسب توزیع لاستیک در یزد اظهار داشت: کمبود لاستیک برای سیستم حمل و نقل یک معضل سراسری در تمام استانهای کشور است و یکی از درخواست های رانندگان در دوران اعتصاب، تامین لاستیک با قیمت مناسب بود.

محسن صادقیان با اشاره به اینکه 70 درصد از نیاز کشور به لاستیک از طریق واردات تامین می شود و به دلیل تحریم ها روند واردات این کالا مختل شده و با کمبود مواجه شده ایم، گفت: اولین اقدام دولت در تامین لاستیک رانندگان، توزیع مناسب و عادلانه لاستیک موجود در کشور بود. بنابراین سامانه ای برای توزیع لاستیک طراحی شد تا به هر راننده یک جفت لاستیک یارانه ای داده شود و تا زمانی که همه رانندگان یک جفت لاستیک دریافت نکرده اند، به هیچکس لاستیک بیشتری داده نخواهد شد.

وی در ادامه افزود: مدیریت استان برای اینکه نیاز رانندگان استان را به لاستیک زودتر برطرف کند برای 3 بخش خصوصی استان که تبادلات مالی بین المللی داشتند جهت واردات لاستیک مختص یزد کارسازی کنیم که اولین محموله واردات لاستیک چند ماه گذشته در گمرک بندرعباس تخلیه شده است و امیدواریم هرچه زودتر ترخیص و در یزد توزیع شود.

صادقیان با اشاره به اینکه متاسفانه برخی از تولیدکنندگان و دارندگان لاستیک در ابتدای شروع بحران اقدام به احتکار آن کرده بودند، گفت: چند انبار احتکار لاستیک شناسایی شد و لاستیکها به چرخه توزیع بازگشت هرچند در این محموله های کشف شده، سایزهای مورد نیاز رانندگان قابل توجه نبود.

معاون هماهنگي امور عمرانی استانداری يزد، نظارت پیوسته بر نحوه توزیع لاستیک در بازار را از وظایف سازمان صنعت، معدن و تجارت استان دانست و گفت: هرلحظه امکان سوء استفاده و رفتارهای غیرقانونی وجود دارد و باید نهادهای نظارتی به صورت مداوم بر بازار نظارت و پایش داشته باشند.

کمبود لاستیک، اواخر امسال برطرف می شود

معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان یزد نیز در پاسخ به سوال خبرنگار بشارت یزد مبنی بر دلایل نارضایتی رانندگان از کمبود لاستیک و نحوه توزیع آن گفت: تامین لاستیک کشور به دلیل وابستگی شدید به واردات و در پی نوسانات ارزی و تامین نشدن مواد اولیه کارخانجات داخلی ساخت لاستیک از ابتدای سال 97 با مشکلاتی مواجه شد. وزارت صنعت، معدن و تجارت برای مهار این مشکل که یکی از خواسته های جدی رانندگان بود، از همه استانها میزان نیاز آنها را درخواست کرد که از طریق اداره کل راهداری استان، نیاز رانندگان یزد به لاستیک اعلام شد و بر اساس همین آمارها، لاستیک را برای استانها سهمیه بندی کردند.

کاهش مشکلات توزیع با سامانه هوشمند اداره راهداری

علی افشارپور با بیان اینکه کمبود لاستیک مشکل همه استانهای کشور است و در یزد نیز بارها جلسات متعددی با مسئولان استان برای حل مشکل لاستیک برگزار شده است. که در نهایت پیگیری ها باعث بهبود نسبی فرآیند توزیع لاستیک شده است، اظهار داشت: لاستیک سهمیه ای که به استان وارد می شود در 3 بخش ادارات دولتی دارای ماشینهای سنگین، شهرداری ها و پایانه های حمل بار تقسیم می شود. طبیعی است هر کالایی که با کمبود مواجه شود، حاشیه سازی های فراوانی نیز به دنبال خواهد داشت و این موضوع شامل لاستیک رانندگان هم شده است که منجر به اعتصاب آنها هم شد. لاستیکی که سهمیه رانندگان استان است را در اختیار اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان قرار می دهیم که آنها نیز بر اساس سامانه ای که طراحی و اجرا کرده اند، لاستیک را بین رانندگان توزیع می کنند. این سامانه ابتکار اداره کل راهداری یزد است که در سایر استانهای کشور هم از آن گرته برداری کرده و استفاده می کنند.

وی با قبول وجود برخی نابسامانی ها در ابتدای توزیع لاستیک سهمیه ای در استان، راه اندازی سامانه هوشمند توزیع لاستیک را اقدامی جهت جلوگیری از بی عدالتی و شگل گیری مافیای توزیع لاستیک در استان دانست که توانسته در حد قابل قبولی توزیع عادلانه را برقرار سازد.

راننگان هرگونه تخلف را گزارش دهند

معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان یزد با اشاره به اینکه اداره کل راهداری طی نامه ای از سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خواسته تا بر نحوه توزیع لاستیک توسط اتحادیه کامیونداران نظارت داشته باشیم، گفت: بر این اساس همکارانی از سازمان صمت و استانداری به همراه اداره کل راهداری چندین نوبت از چگونگی توزیع لاستیک بازدید داشته و بر آن نظارت کرده اند و تاکنون گزارش خاصی مبنی بر وجود تخلف سازمان یافته در توزیع لاستیک در استان نداشته ایم ولی بعید هم نیست که در آینده به چنین گزارش دست یابیم و آنرا پیگیری کنیم.

وی در ادامه افزود: کامیونداران استان هرجایی که بی عدالتی در توزیع لاستیک مشاهده کردند را حتما به نهادهای مسئول گزارش دهند و سازمان صمت استان هم خود را موظف به پیگیری شکایات رانندگان می داند.

افشارپور در خاتمه اظهار داشت: با توجه به اقداماتی که صورت گرفته و تمهیداتی که جهت واردات لاستیک صورت گرفته، اواخر امسال وضعیت توزیع لاستیک همانند سالهای قبل شود و تنگناهای موجود بطور کلی برطرف گردد.