چاه های شهرداری برای شرب پساب یزد برای فضای سبز

صالح مستوفیان/ موضوع فاضلاب یزد یکی از موضوعات مهم نشست اخیر شورای شهرستان یزد بود و آنطور که رییس این نهاد گفت فضای سبز یزد به شدت نیازمند بازیافت پسآب این شهر است.

اگر از قدیم گفته اند «آن چیز که خوار آید، روزی به کار آید» وجه تسمیه اش برای یزدیهای این روزگار قطعا پسآب یا همان فاضلاب شهری است. پدیده ای در ظاهر بدبو و حال بهم زن که حالا در قامت یک «سوپرمن» راه نجاتی برای بی آبی یزد به شمار می رود. هرچند در سالهای گذشته خار چشم همگان بود و تنها دغدغه مسئولان شهر، دفع سریعتر و دورتر پسآب از یزد بود.

حالا اما به فرموده همان قدیمی ها که «گهی پشت به زین و گهی زین به پشت»، پسآب قدر و ارزش پیدا کرده و در شرایطی که منابع آبی یزد رو به خشکی گذاشته، آب انتقالی سال به سال در حال کاهش بوده و در خوشبینانه ترین حالت تا 5 سال آینده آب جدیدی به یزد منتقل نخواهد شد، این پسآب است که حکم طلا یافته است.

قصه دلسوزی ها نسبت به هدررفت پسآب و فاضلاب شهری یزد البته به قبل از این بحران بی آبی می رسد و بسیاری بارها تذکر دادند که در اغلب کشورهای دنیا پسآب را چندباره بازیافت می کنند و در مصارف گوناگونی استفاده می کنند و چرا در یزد تنها منبع تولید پشه و بوی بد شده؟ اما مسئولان امر نخواستند یا نتوانستند در روزهایی که نفت بالای 100 دلار بود و جیب خزانه پر از دلار، سیستم های نوین بازیافت پسآب شهری برای یزد خریداری کنند تا امروز کاسه «چه کنم چه کنم؟» به دست نگیریم. حالا اما به مدد خشکسالی، پسآب مورد توجه همگان قرار گرفته و خبرها حاکی است که این بار هم مافیای صنایع پرآبخواه، دندان طمع برای این منبع ارزشمند درون استانی تیز کرده و چون پول برای بازیافتش دارد، می خواهد امتیاز پسآب شهری یزد را نصیب خود کند. موضوعی که همانند سیاست های اقتصادی دهه های گذشته مبنی بر استقرار صنایع پرآبخواه در یزد می تواند زخم دیگری بر پیکره آب و آبادی این دیار بگذارد. هرچند در مقابل، ضرورت بکارگیری پسآب برای آبیاری فضای سبز شهری و توسعه آن در شهر کویری یزد به خوبی مورد توجه اعضای شورای شهر و دلسوزان یزدی قرار گرفته است اما هنوز اختصاص پسآب به آبیاری فضای سبز شهری نهایی نشده و آنطور که مدیرعامل آب منطقه ای در نشست خبری اخیر خود گفت: « پسآب را به مزایده گذاشته ایم تا هر ارگان و شرکتی که می تواند با سرمایه گذاری در روند تصفیه آن از پساب استفاده کند.» به نظر می رسد مسئولان شهر جهانی یزد باید تلاش خود را بیشتر کنند تا پسآب به مشتری پولدارتر و پرنفوذتری فروخته نشود و با گزینه «جا تَر است و بچه نیست!» مواجه نشوند.

بازیافت پسآب، احیای قنات

رییس شورای اسلامی شهرستان یزد با اشاره به ضرورت احیا و حراست از قنات به عنوان یکی از زمینه‌های بسیار خوب برای نگهداری از منابع آبی استان، گفت: شهرداری یزد آمادگی دارد در صورت واگذاری پساب، چاه‌های موجود در شهر یزد که در حال حاضر برای مصارف فضای سبز استفاده می‌شوند را در اختیار مصرف شرب یزدی‌ها قرار دهد.

«حمیدرضا قمی» در گفتگو با ایسنا، با بیان این‌که بحث آب امروزه یکی از دغدغه‌های جدی شهر و استان یزد است، اظهار کرد: مدیریت صحیح منابع آبی نظیر قنات‌ها و پسآب از جمله مواردی است که در در دستور کار جدی شورای اسلامی شهرستان یزد قرار گرفته است.

وی با اشاره به این‌که در حال حاضر شهرداری یزد برای آبیاری فضای سبز موجود از چاه‌های تحت اختیار خود استفاده می‌کند، افزود: شواری اسلامی شهرستان یزد آمادگی دارد در صورت واگذاری پسآب این شهر برای مصارف فضای سبز به شهرداری، چاه‌های موجود را برای افزایش میزان ظرفیت آب شرب در اختیار شرکت توزیع آب استان یزد قرار دهد.

رییس شورای اسلامی شهرستان یزد، گفت: پیش از این مصوبه‌ای در این مورد وجود داشته و تخصیصی به شهرهای یزد، زارچ و شاهدیه انجام شده که متأسفانه تاکنون این امر محقق نشده است.

قمی در ادامه بحث آلودگی‌های ناشی از پساب را یکی دیگر از دغدغه‌های شورای اسلامی شهرستان یزد دانست و تصریح کرد: شورای شهرستان یزد با همکاری بخش خصوصی بحث بررسی‌های تخصصی مبتنی بر داده‌های علمی در مورد آلودگی‌های تصفیه خانه فاضلاب شهری، گزش‌های پشه و بوی نامطلوب ناشی از وجود فاضلاب را در دستور کار جدی خود قرار داده است.

این مقام مسئول رسیدگی به قنات زارچ را یکی دیگر از محورهای اجرایی شورای اسلامی شهرستان یزد عنوان کرد و افزود: قنات زارچ اثری جهانی است که در لیست آثار ملی و تاریخی سازمان میراث فرهنگی ثبت شده و بسیار حائز اهمیت است.

وی با بیان این‌که طول قنات زارچ 80 کیلومتر است، خاطرنشان کرد: ریزش فاضلاب های شهری به داخل حریم قنات، یکی از معضلاب موجود در این حوزه بوده که مورد بررسی شورای اسلامی شهرستان یزد قرار گرفته است.

رییس شورای اسلامی شهرستان یزد، قنات‌ها را سرمایه و میراث ملی دانست و بیان کرد: تدوین برنامه مدون برای جلوگیری از هرگونه آسیب وارده به قنات‌ها ضروری است.

قمی اظهار کرد: علی‌رغم وجود علوم مختلف آبی در سطح استان و کشور، ما هنوز معتقدیم که قنات یکی از زمینه‌های بسیار خوب برای نگهداری از منابع آبی استان و کشور هستند.

وی در پایان با بیان این‌که استفاده از ظرفیت میراثی و گردشگری قنات‌ها یکی دیگر از الزمات اجرایی در خصوص استفاده از قنات‌های زنده شهر و استان یزد است، گفت: ادوار آینده هم باید دغدغه استفاده و احیای قنات را داشته باشند.