صالح مستوفیان/ «شما برنده کمک هزینه یک سفر زیارتی شده اید، لطفا شماره کارت بانکی حساب اصلی خود را اعلام کنید تا مبلغ آن را واریز کنیم» «شما برنده جایزه یک میلیون تومانی از مخابرات شده اید، لطفا به عابر بانک رفته و کارت خود را در دستگاه گذاشته و شماره آن را پشت تلفن برایمان بخوانید تا این پول را برایتان واریز کنیم» «به خاطر بیسوادی همیشه برای برداشتن حقوق بازنشستگی ام با پسر همسایه به عابر بانک می رفتم تا او برایم پول بگیرد، حالا متوجه شده ام که هرماه مبلغی از حسابم را مخفیانه برداشت کرده است» مواردی که خواندید تنها مثالهایی از خالی شدن جیب مردم بصورت الکترونیکی و به نام سرقت است. موضوعی که این روزها به دفعات در پلیس فتا طرح می شود و شهروندان بر سر زنان از پلیس می خواهند دزد الکترونیکی اموالشان را پیدا کند.
آنچه که در روایت ماجرای این سرقت ها تقریبا بخش ثابت ماجراست، ناآگاهی یا سهل انگاری مردم در حفاظت از کارت بانکی خود یا جابجایی پول از طریق اینترنت است. موضوعی که آخرین نمونه آن سرقت 60 میلیون تومان توسط یک فروشنده در یزد از افراد متعدد با روش کپی کردن از کارت بانکی بوده است. فروشنده ای که پس از اخذ کارت بانکی از مشتری و رمز آن به بهانه کوتاه بودن سیم دستگاه pos، در زیر میز به وسیله دستگاه اسکیر اقدام به کپیبرداری از کارت خریدار نموده و سپس در اولین فرصت از کپی کارت بانکی کلاهبرداری کرده است.
جابجایی الکترونیک پول به سبب حذف اسکناس از زندگی روزمره و همچنین ایجاد امنیت برای سرمایه های خرد و کلان، به سرعت در جامعه جا افتاد و کار به جایی رسید که هر شهروند چندین کارت بانکی از بانک های مختلف در جیب دارد و از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را با آنها خرید می کند. به این تحول بنیادین باید رواج خریدهای اینترنتی را هم اضافه کرد که از طریق رمز دوم کارت بانکی صورت می گیرد و از خرید خودرو تا دستمال کاغذی و مایحتاج روزانه آشپزخانه را شامل می شود. هرچند در سالهای ابتدایی حضور عابر بانک ها، بخش های سنتی و افراد مسن یا کم سواد به دلیل پیچیدگی موضوع به همان شیوه اسکناس و سکه خرید می کردند اما پرداخت یارانه ها و لزوم برداشتن ماهیانه پولی ناچیز از بانک باعث شد این بخش از جامعه هم همراه تکنولوژی شوند و کارت بانکی فراگیر شود. بانک ها نیز در این رقابت سنگ تمام گذاشتند و با تبلیغات گسترده مشتریان خود را به داشتن کارت بانکی از آنها ترغیب کردند. اما انچه در این روند کمتر مورد توجه قرار گرفت آموزش شهروندان و آگاه ساختن آنها از چگونگی مواظبت از کارت بانکی و جلوگیری از سرقت الکترونیکی پول آنها بود. کافی است برای افتتاح حساب و دریافت کارت بانکی آن به بانکی مراجعه کنید. اوراقی برای امضاء مقابل شما گذاشته می شود که بر پشت اغلب آنها نکاتی بابت حفاظت از کارت بانکی و جلوگیری از سوء استفاده از آن مطرح شده اما تقریبا نه بانک اصراری به مطالعه آنها توسط شهروندان دارد و نه مردم رغبتی برای دانستن.
به نظر می رسد در شرایطی که اغلب مردم خصوصا افراد کم سواد و یا سنتی و کهنسال جامعه نیز مجبور به استفاده از کارت بانکی هستند و همچنین با توجه به پیچیدگی و گستردگی روش های سرقت الکترونیکی باید هم نهادهای امنیتی و هم بانک ها به جد موضوع آموزش شهروندان را در این زمینه جدی بگیرند و پیشگیری را مقدم بر درمان بدانند. حجم این نوع سرقت ها در سالهای اخیر افزایش سرسام آوری داشته و اغلب هم بی تفاوتی یا ناآگاهی شهروندان باعث بروز آن شده است.
کلاهبرداری 60 میلیون تومانی به روش اسکیم در یزد
رییس پلیس فتای استان یزد گفت: فروشنده لبنیاتی که با استفاده از دستگاه اسکیمر و به بهانه کوتاه بودن سیم آن با سوء استفاده از اعتماد مشتریان، کارت بانکی آنان را دریافت کرده و حساب بانکیشان را خالی میکرد دستگیر شد.
به گزارش پایگاه اطلار رسانی پلیس، سرهنگ «مرتضی ابوطالبی» در تشریح جزئیات این خبر اظهار کرد: فردی با طرح شکایت در دادسرا به همراه مرجوعه قضایی به این پلیس مراجعه و اذعان داشت، حدود ساعت 30 بامداد، پیامهای بانکی پشت سر هم برایم ارسال شد که متوجه شدم از کارتم در حالی که در اختیارم میباشد طی چندین تراکنش حدود سه میلیون تومان اقدام به خرید شده است.
وی افزود: با توجه به حساسیت موضوع پیگیری پرونده در دستور کار قرار گرفت و طی 24 ساعت متهم پرونده دستگیر شد که در بازجویی از متهم مشخص گردید وی در حدود 600 میلیون ریال کلاهبرداری نموده است.
رییس پلیس فتای استان یزد گفت: متهم که فروشنده یک لبنباتی بوده، پس از اخذ کارت و رمز آن به بهانه کوتاه بودن سیم دستگاه pos، در زیر میز به وسیله دستگاه اسکیر اقدام به کپیبرداری از کارت خریدار نموده و سپس با دستگاه کارتخوان تراکنش مورد نظر را انجام داده و رسید و کارت را تحویل مشتری داده که در اولین فرصت از کپی صورت گرفته سوء استفاده نموده و اقدام به کلاهبرداری کرده است.
ابوطالبی تصریح کرد: در هنگام خرید شهروندان دقت داشته باشند که انجام عملیات بانکی توسط خودشان صورت گیرد و کارت بانکی را در اختیار فروشنده قرار ندهند و رمز آن را بلند اعلام نکنند، بلکه خود کارت کشیده و رمز را وارد نمایند.
وی ادامه داد: در حین انجام عملیات بانکی در دستگاههای کارتخوان بانکی باید مراقب باشند که روی دستگاه، قطعه اضافی یا چسب خوردگی وجود نداشته باشد.
این مقام مسئول خاطرنشان کرد: شهروندان چنانچه با عبارت دستگاه جواب نداد یا خراب است از طرف فروشنده مواجه شدند حتما رسید تراکنش ناموفق را رویت نمایند و سپس با دستگاه دیگری تراکنش صوروت پذیرد و در صورت خریدهای مشکوک حتما رمز کارت بانکی خود را در اولین فرصت تغییر دهند.
وی گفت: در صورت مشاهده موارد مشکوک از طریق سایت پلیس فتا به نشانی www.cyberpolice.ir قسمت ثبت گزارشات مردمی آن را به پلیس فتا اعلام کنند.
