صالح مستوفیان/ در روزهایی که اغلب مناطق کشور درگیر بارش برف و باران است و زمستان با تمام قدرت جلوه گری می کند، باغات سراسر استان به شکوفه نشسته و یک ماه مانده به آغاز بهار، درختان یزد هم همچون آب و هوای آن، بهاری شده است. از روستای قطرم بافق تا ده بالای تفت درختان شکوفه زده اند و تصاویر دلچسبی را برای صفحات مجازی یزدی ها فراهم آورده اند. اما همگان از دیدن چنین مناظر زیبا و روح نوازی شادمان نیستند.
کشاورزان زحمتکش استان که زیر فشار بی آبی، آفت مگس مدیترانه ای و وام های سنگین کشاورزی با خون دل به باغداری می پردازند و اندک محیط زیست استان کویری یزد را سرپا نگه می دارند حالا با آغاز غیر منتظره و بدموقع بهار در زمستان دلنگران سرمازدگی و وارد آمدن میلیاردها تومان خسارت به باغات استان هستند. موضوعی که متاسفانه به دلیل تغییرات نامناسب جوی و گرم شدن بیش از اندازه هوا در ماه آخر زمستان، چند سالی است که دست کشاورزان را از برداشت محصول به اندازه کوتاه کرده و عامل گرانی بسیاری از میوه های سردرختی شده است. این گرمایش نابهنگام و کاهش نیافتن مناسب دمای هوا در ماه های سرد زمستان یزد آفتی به نام مگس مدیترانه ای را نیز به جان باغات استان انداخته و چند سالی است که خسارات بسیاری خصوصا به انار یزد وارد کرده است.
هرچند سازمان جهاد کشاورزی همانند خود کشاورزان انتظار پدیده شکوفه زدن درختان یزد در زمستان را داشتند و به گفته مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد تمهیداتی نیز برای مقابله با آن در نظر گرفته شده اما گریزی از خسارت به محصولات باغی استان نیست.
همه ساله سرمازدگی به باغات یزد خسارت می زند
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد چندی پیش در گفتگویی با اشاره به اینکه پدیده سرمازدگی در استان تقریباً در تمامی سالها، خسارات زیادی به باغات استان وارد میکند، گفته بود: جهاد کشاورزی برای مقابله و کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی در استان یزد، در قالب دو برنامه آموزشی ترویجی و حمایتی به کشاورزان کمک میکند.
یدالله جوادپور در گفتگو با فارس، برنامههای آموزشی ترویجی برای مقابله با سرمازدگی را برگزاری کارگاههای آموزشی، برگزاری برنامههای بازدید کشاورزان و بهرهبرداران، تهیه برنامههای آموزشی تلویزیونی و رادیوئی، برگزاری جلسات مشترک با هواشناسی و صدور پیشآگاهیهای هفتگی و در مواقع حساس حتی روزانه و استفاده از سامانه پیامک و فضای مجازی برای اطلاعرسانی برشمرد.
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد، خرید دستگاههای الگویی در جهت فرهنگسازی و اعطای تسهیلات ارزانقیمت برای خرید و به کار بردن وسایل مقابله با سرما در باغات و مزارع را از دیگر اقدامات برنامه حمایتی برای کشاورزان دانست.
جواد پور تصریح کرد: این سرمازدگی گاهی فقط خسارت به تولید یک سال وارد و گاهی خسارت در درختانی مانند پسته دوسالانه و درختانی مانند زیتون، انار و مرکبات و گاهی خسارت کاملت باعث نابودی درختان باغ میشود.
این مسئول در ادامه اظهار داشت: در سال ۹۵ خسارت سرمازدگی در محصولات درختی، انار و پسته مجموعاً ۷۰ میلیارد ریال برآورد گردیده و در سال ۹۴ این میزان خسارت به ۲۶۵ میلیارد ریال رسیده است.
وی بهترین راه مقابله با سرمازدگی را پیشگیری و مبارزه عنوان کرد و یادآور شد: انتخاب محل احداث باغ به حیث پیشگیری از خسارت سرمازدگی، استفاده از ارقام تجاری دیر گُل ده، آبیاری باغات و اجتناب از خاکورزی در محدوده زمانی خطر سرما، استفاده از مالچهای مصنوعی برای ذخیره کردن انرژی گرمایی خورشید در خاک، مدیریت تغذیه باغات و هرس درختان دیرهنگام بهمنظور به تأخیر انداختن رشد و شکوفه دهی برای جلوگیری از سرمازدگی، رنگ کردن و پوشاندن تنه درخت جوان با عایق فایبرگلاس و پیشبینی دمای هوا به حیث آمادهسازی دستگاههای مقابله با سرما در باغ را از راههای مرحله اول پیشگیری دانست.
مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان یزد، استفاده از انواع بخاری ثابت و متحرک، استفاده از چاهک معکوس برای جابجایی هوای سرد و گرم در فضای باغ، ماشینهای مولد باد، دستگاه تولیدکننده مه، بهینهسازی آبیاری تحتفشار بهمنظور آبپاشی رو درختی و زیر درختی، استفاده از سامانه و پوششهای ضد تگرگ در باغات و استفاده از بالگرد در جهت جابجایی هوای درون باغات در ساعات سرد را از راههای مرحله دوم مبارزه با سرمازدگی خواند.
خسارت 190 میلیارد تومانی سرمازدگی در بهار سال گذشته
سال گذشته سرمازدگی بیش از 190 میلیارد توامان به باغات استان ضرر و زیان وارد ساخت.
رئیس سازمان جهادکشاورزی استان یزد در این باره گفته بود: میزان محصولات باغی خسارت دیده از سرمازدگی بهاره سال 95 میزان 21 هزار تن است و سطح باغات خسارت دیده نیز 17 هزار و 500 هکتار برآورد شده است.
خسارت ۱۵ میلیارد تومانی سرمازدگی به کشاورزی خاتم
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان خاتم نیز در گفتگویی از خسارت هرساله بهار زودهنگان در شهرستان خاتم به محصولات کشاورزی آن خبر داد و گفت: سرمازدگی سالانه بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان به بخش کشاورزی خاتم خسارت وارد می کند.
مجتبی آغاز با بیان اینکه سرمازدگی و یخبندان یکی از عوامل قهری طبیعی و خسارتزای غیرمدیریتی به شمار میرود، افزود: در شهرستان خاتم، سرمازدگی سال گذشته به ۴۰ تا ۵۰ درصد محصول پسته، ۷۰ درصد محصول زردآلو، ۲۰ تا ۴۰ درصد محصول انگور، ۲۵ درصد گندم و جو و ۸۰ درصد کلزا خسارت وارد کرد.
آغاز یادآور شد: خشکیدگی درختان انار از ساقه در سالهای یخبندان نیز از دیگر خسارتهایی است که سرمازدگی به باغداران این شهرستان وارد می کند.
وی ادامه داد: سرمازدگی همچنین به گلخانهها، مرغداریها و دامداریهای فاقد تجهیزات ایمنی این شهرستان نیز خسارتهایی وارد کرده است.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان خاتم افزود: باید راهکارهای مناسبی برای کاهش خسارت ناشی از سرمازدگی ارائه شود و به نظر می رسد ارتباط با هواشناسی و پیش بینیهای آن و اعلام تاریخ های شروع و خاتمه سرما و یخبندان همچنین اعلام مناسب ترین زمان کشت محصولات زراعی و آبدهی های صحیح و اصولی، بتواند تا حد زیادی از خسارتهای ناشی از سرمازدگی بکاهد.
