تشریح راه های شناخت و درمان بیماری «هایپرتروفی» توسط متخصص گوش و حلق و بینی در گفتگو با بشارت یزد:
- محمدعلی آقایی میبدی: در کودکان لوزه سوم سبب خر و پف شبانه می شود و بارزترین نشانه نیز همین است که سبب گلایه والدین و اقدام آنها جهت درمان می شود. معمولا این کودکان گرفتگی بینی و سینوزیت های مکرر و ترشح از بینی نیز دارند
- در بزرگسالان لوزه سوم معمولاً وجود ندارد، زیرا لوزه سوم با افزایش سن کوچک می شود ولی لوزه دهانی یا حلقی با افزایش سن کوچک نمی شود. چنانچه این بیماران در کودکی نیاز به عمل داشته و عمل انجام ندهند ممکن است در بزرگسالی مجبور شوند تحت عمل جراحی قرار گیرند
- بزرگی لوزه یا لوزه سوم مسری نیست و بیماری شایعی است که مربوط به شهر یا منطقه جغرافیایی خاص نیست. این بیماری بیشتر به دلیل حساسیت خود بیمار اتفاق می افتد. اگر این بیماران در مراحل اولیه حساسیت به پزشک مراجعه کرده ودارو دریافت نمایند بیماری کنترل خواهد شد. همچنین تا قدری بزرگی لوزه با مصرف دارو برطرف خواهد شد. اما در مراحل پیشرفته این مشکل نیاز به عمل جراحی دارد. در واقع چنانچه لوزه متورم شود، احتمال عفونت بیشتری نیز دارد. این عفونت مکرر گلو در لوزه های کامی خصوصاً در کودکان می تواند منجر به روماتیسم قلبی نیز شود
ناهید عنصری/ متخصص گوش و حلق و بینی درباره بیماری لوزه کودکان با بیان این مطلب که ورم لوزه اصطلاح عامیانه ای است که مردم به کار می برند و در اصطلاح پزشکی به آن هایپرتروفی یا بزرگی لوزه گفته می شود، اظهار کرد: لوزه چند نوع است از جمله لوزه های کامی یا حلقی، لوزه سوم که به آن لوزه گفته می شود و آدنوئید یا لوزه زبانی که در ته زبان قرار دارند. آنچه مردم بیشتر با آن آشنایی دارند لوزه کامی یا حلقی و لوزه سوم است. نوع هایپر تروفی بیشتر در افرادی اتفاق می افتد که حساسیت دارند، علائم این بیماری در کودکان و بزرگسالان متفاوت است. افرادی که دچار حساسیت هستند ممکن است علائمی همچون آبریزش بینی و ترشح پشت حلق و گرفتگی را داشته باشند.
محمدعلی آقایی میبدی ادامه داد: در کودکان این نوع لوزه سبب خر و پف شبانه می شود و بارزترین نشانه نیز همین است که سبب گلایه والدین و اقدام آنها جهت درمان می شود. معمولا این کودکان گرفتگی بینی و سینوزیت های مکرر و ترشح از بینی نیز دارند. اما کودکانی که لوزه کامی یا حلقی دارند بزرگی لوزه را نیز دارند که این بزرگی گرید بندی دارد. گرید یک تا حدی بزرگی دارد اما در گرید چهار به قدری لوزه بزرگ شده که کاملا از دوطرف حلق به هم رسیدند. لوزه های کامی به صرف بزرگ بودن، کاندید عمل نیست، اما معمولا علائم خاصی مانند سنگ لوزه دارند. سنگ لوزه نیز یک اصطلاح عامیانه است که مردم به این نام می شناسند. زمانی که لوزه ها را نگاه می کنیم لوزه ها سوراخ سوراخ و کریپی هستند. داخل این سوراخ ها باقی مانده مواد غذایی جمع می شود و این امر سبب تجمع میکروب و عفونت می شود. به دلیل همین عفونت این کودکان دچار درد گلو، بوی بد دهان و عفونت های مکرر می شوند و زمانی که به پزشک مراجعه می کنند نیاز به آنتی بیوتیک دارند. این امر نیز یکی از دلایل جراحی لوزه در کودکان است.
آقایی با اشاره به اینکه تشخیص ورم لوزه که همراه با علائم است معمولاً از سوی پزشک اطفال صورت می گیرد، گفت: در این موارد پس از معاینات اولیه توسط پزشک اطفال، این کودکان به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی برای درمان ارجاع داده می شوند. گاهی هم والدین مستقیماً به متخصصین گوش و حلق و بینی مراجعه می کنند. لوزه های دهانی و حلقی کاملاً در جریان معاینه مشخص می شوند و لوزه سوم با توجه به علائم کودک مانند خروپف شبانه از راه عکسبرداری یا رادیولوژی ساده از گردن صورت می گیرد. در بزرگسالان لوزه سوم معمولاً وجود ندارد، زیرا لوزه سوم با افزایش سن کوچک می شود ولی لوزه دهانی یا حلقی با افزایش سن کوچک نمی شود. چنانچه این بیماران در کودکی نیاز به عمل داشته و عمل انجام ندهند ممکن است در بزرگسالی مجبور شوند تحت عمل جراحی قرار گیرند.

این متخصص گوش و حلق و بینی با تأکید بر اینکه لوزه سوم بعد از 16 سالگی نیاز به عمل نداشته و کوچک می شود، تصریح کرد: برخی ممکن است اینگونه استدلال کنند که تا سن 16 سالگی و تا زمانیکه لوزه کوچک شود صبر می کنند و اقدام به عمل جراحی نمی کنند. اما این اقدام صحیح نبوده و ممکن است عوارض شدیدی از جمله سینوزیت های مکرر و عفونت های بینی و سینوس، گرفتگی بینی، تغییر صدا و عوض شدن شکل فک و دندان ها داشته باشد. در واقع کودکانی که دچار لوزه سوم بوده و گرفتگی بینی دارند و در خواب نمی توانند به خوبی نفس بکشند همیشه هنگام خواب با دهان باز نفس می کشند. این امر سبب می شود که چهره این کودکان کمی کشیده تر باشد و فک بالا و پایین آنها کمی کوچکتر شود. همچنین در این کودکان شکل دندان ها از حالت طبیعی خارج می شود و لذا در برخی موارد ارجاعات عمل لوزه در کودکان از سوی ارتودنس های دندانپزشکی صورت می گیرد. زیرا در این موارد بیمار از لوزه سوم خود بی اطلاع بوده و ممکن است نداند که لوزه سبب شده که دندان ها شکل اصلی خود را از دست بدهد. در این موارد بیمار از سوی ارتودنس ها ارجاع داده می شود تا ابتدا با عمل لوزه راه حلق و تنفس وی باز شود و سپس برای ارتودنسی اقدام کند.
وی در ادامه افزود: سن جراحی نیز در کودکان معمولاً از دوسالگی به بالاست و کمتر ممکن است که لوزه کودکان زیر دو سال به قدری متورم شود که نیاز به عمل جراحی داشته باشد. همچنین یکی دیگر از عوارض بزرگی لوزه سوم بر روی گوش است. گوش از طریق لوله ای به نام «شیپور استاش» به حلق و بینی راه دارد و از این طریق فشار هوای گوش میانی تنظیم می شود. زمانیکه عمل بلع صورت می گیرد یا ما خمیازه می کشیم، این شیپور استاش که در حالت عادی بسته است کمی باز می شود و هوای گوش میانی با فشار هوای محیط یکی می شود و بهتر می توانیم بشنویم. بیمارانی که لوزه بزرگ دارند یا حساسیت دارند این ورم بر روی شیپور استاش فشار وارد کرده و سبب مختل شدن عملکرد آن می شوند. این امر معمولا سبب فشار منفی در گوش میانی می شود و این فشار منفی پرده گوش را محکم نگاه داشته و جلوی تحرک آن را می گیرد. لذا کودک یا بزرگسال ممکن است دچار کاهش شنوایی شود. چنانچه مجدداً مراجعه به پزشک صورت نگیرد و فشار منفی در گوش میانی ادامه یابد، حتی ممکن است مایعات به داخل گوش میانی انتقال یابد. گاهی عفونت نیز علاوه بر مایعات در گوش میانی ایجاد می شود.
آقایی با بیان اینکه در مراحل ابتدایی ورم لوزه می توان از چنین مشکلاتی جلوگیری کرد، اظهار کرد: در مراحل پیشرفته این بیماری حتماً باید گوش نیز تحت عمل جراحی قرار گیرد. در عمل جراحی گوش نیز پزشک مجبور به سوراخ کردن پرده گوش شده و وسیله ای داخل این پرده قرار می دهد تا عمل مختل شده شیپور استاش را انجام دهد. این امر سبب بازگشت شنوایی کودک خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه بزرگی لوزه یا لوزه سوم مسری نیست و بیماری شایعی است که مربوط به شهر یا منطقه جغرافیایی خاص نیست، گفت: این بیماری بیشتر به دلیل حساسیت خود بیمار اتفاق می افتد. اگر این بیماران در مراحل اولیه حساسیت به پزشک مراجعه کرده ودارو دریافت نمایند بیماری کنترل خواهد شد. همچنین تا قدری بزرگی لوزه با مصرف دارو برطرف خواهد شد. اما در مراحل پیشرفته این مشکل نیاز به عمل جراحی دارد. در واقع چنانچه لوزه متورم شود، احتمال عفونت بیشتری نیز دارد. این عفونت مکرر گلو در لوزه های کامی خصوصاً در کودکان می تواند منجر به روماتیسم قلبی نیز شود.