توصیه های متخصص روانشناسی و پژوهشگر برتر استان به داوطلبان کنکور برای تعیین رشته و سرنوشت:
- محسن سعیدمنش: در انتخاب رشته باید ترکیبی از علاقه، توانایی، و وضعیت رتبه و معدل در نظر گرفته شود. خیلی از دانشآموزان وقتی بر اساس علاقه، رشتهای را انتخاب میکنند، ممکن است با چالشهای غیرقابل پیشبینی مواجه شوند
- مهمترین عامل در انتخاب رشته دانشگاهی در جهان امروزی، اقتصاد رشته هست. اگر رشته ای بازار کار مناسبی ندارد، خواندن آن رشته، توجیه پذیر نیست
- اگر فرد در رشتهای که قبول شده هنوز با توانمندیها و اهداف او همخوانی دارد، بهتر است در آن ادامه دهد. بسیاری از دانشآموزان با ادامه تحصیل در رشتههای غیر محبوب، به موفقیتهای بزرگی دست پیدا کردهاند
- پدر و مادر باید به عنوان مشاورانی عاطفی و حمایتی در کنار دانشآموز باشند. بسیاری از والدین، از ترس آینده فرزندشان، میخواهند انتخاب رشته به صورت خاصی انجام شود. اما باید توجه داشت که فرزند باید احساس مسئولیت و علاقه به رشته انتخابی خود داشته باشد
فائزه وزیری/ تصمیم برای انتخاب رشته دانشگاهی یک تصمیم مهم است که می تواند مسیر شغلی و اهداف زندگی فرد را شکل دهد. از این رو، این تصمیم مستلزم بررسی دقیق عوامل مختلف مانند علایق شخصی، مهارت ها، ارزش ها و آرزوهای شغلی است.
انتخاب رشته مناسب میتواند چالش برانگیز باشد و بسیاری از دانشآموزان در طول این فرآیند احساس سردرگمی و اضطراب میکنند. اینجاست که مشاوره تحصیلی در ارائه راهنمایی و حمایت از دانشجویان در انتخاب رشته ای که با نقاط قوت و اهداف آنها همسو باشد، نقش حیاتی ایفا می کند.
با توجه به نزدیک شدن به زمان اعلام نتایج کنکور و انتخاب رشته دانش آموزان بشارت یزد با “محسن سعیدمنش” متخصص روانشناسی گفتگویی انجام داده است، وی موسس کلینک روانشناسی آرمانا است و در سال ۱۳۹۸ پژوهشگر برتر استان شد و جایزه ویژه از استاندار وقت، دریافت کرد.
سعیدمنش، با کسب رتبه اول کشور وارد مقطع دکترای تخصصی علوم اعصاب، گرایش ذهن و شناخت از دانشگاه تهران شد. در ادامه مشروح گفتگو را میخوانید:
برای انتخاب رشته دانش آموزان، چه چیزهایی را باید ارزیابی کنند؟
در انتخاب رشته باید ترکیبی از علاقه، توانایی، و وضعیت رتبه و معدل در نظر گرفته شود. خیلی از دانشآموزان وقتی بر اساس علاقه، رشتهای را انتخاب میکنند، ممکن است با چالشهای غیرقابل پیشبینی مواجه شوند.
بنابراین توصیه میشود که در کنار علاقه، توانمندیها و ویژگیهای شخصیتی نیز مد نظر قرار گیرد. به طور کلی، روند انتخاب رشته به این شکل است:
• علاقه و استعداد: ابتدا باید بدانید که علاقه به کدام رشتهها دارید و در چه زمینههایی استعداد بیشتری دارید.
• معدل و رتبه: میزان قبولی شما در رشتههای مختلف به شدت به رتبه و معدل شما بستگی دارد. مثلاً برای رشتههای پزشکی یا مهندسی دانشگاههای برتر، نیاز به رتبههای خیلی خوبی دارید.
• نظرات مشاور: مشاور میتواند به شما در انتخاب رشته بر اساس تواناییها و بازار کار کمک کند و اشتباهات رایج را به شما نشان دهد.
-اقتصاد رشته: مهمترین عامل به نظرم در جهان امروزی، اقتصاد رشته هست. اگر رشته ای بازار کار مناسبی ندارد، خواندن آن رشته، توجیه پذیر نیست.
اگر دانشآموزی رشتهای را انتخاب کرده که به آن علاقه چندانی ندارد و رشتههایی که در اولویتهای بالاتر قرار داشته را قبول نکرده، این دو گزینه پیش رو است:
1. ادامه تحصیل در رشته جدید: اگر رشتهای که قبول شده هنوز با توانمندیها و اهداف او همخوانی دارد، بهتر است در آن ادامه دهد. بسیاری از دانشآموزان با ادامه تحصیل در رشتههای غیر محبوب، به موفقیتهای بزرگی دست پیدا کردهاند.
2. تجدید نظر در کنکور مجدد: اگر احساس میکند که اصلاً به آن رشته علاقه ندارد، میتواند برای سالهای بعدی کنکور دوباره تلاش کند.
نقش پدر و مادر چقدر در انتخاب رشته تاثیر گذار است؟
پدر و مادر باید به عنوان مشاورانی عاطفی و حمایتی در کنار دانشآموز باشند. بسیاری از والدین، از ترس آینده فرزندشان، میخواهند انتخاب رشته به صورت خاصی انجام شود. اما باید توجه داشت که فرزند باید احساس مسئولیت و علاقه به رشته انتخابی خود داشته باشد. پدر و مادر باید فضای مشاورهای و حمایتی برای فرزند خود فراهم کنند.
مشاور بر چه اساس برای دانش اموز انتخاب رشته میکند؟ باید چه معیار هایی را در نظر بگیرد؟
مشاور باید از چندین معیار برای انتخاب رشته استفاده کند:
• علاقه و توانایی دانشآموز
• بازار کار و آینده شغلی رشتهها
• وضعیت رتبه و قبولیهای موجود
• موقعیت جغرافیایی و نوع دانشگاه
دانش اموز به چه نحوی باید با رشته و بازار کار و البته دانشگاه محل تحصیل اطلاع کسب کند؟
برای آگاهی از بازار کار و رشتهها، دانشآموزان باید از منابع معتبر مانند وبسایتهای رسمی دانشگاهها، گزارشهای شغلی، مصاحبههای حرفهای، مشاوران تحصیلی و حتی فارغالتحصیلان رشتههای مختلف استفاده کنند.
آیا تحصیل در شهر غیر از محل زندگی فرد را پیشنهاد میکنید؟ چه ملاک هایی باید برای دانشگاه محل تحصیل در نظر گرفته شود؟
انتخاب شهر برای ادامه تحصیل به عوامل زیادی بستگی دارد:
• توان مالی خانواده
• رشته مورد علاقه و موقعیت جغرافیایی دانشگاهها
• امکانات و شرایط زندگی در شهر مقصد
• علاقه به تجربه زندگی در شهری دیگر
به نظر شما الان رشته مهم تر است یا دانشگاه؟
رشته مهمتر است. زیرا علاقه و توانمندی در رشتهای خاص، میتواند فرد را به موفقیتهای بزرگی برساند، حتی اگر دانشگاه چندان مطرح نباشد.
چرا درصد شرکت کنندگان رشته ریاضی هرسال کمتر از سال قبل است؟
یکی از دلایل کاهش درصد شرکتکنندگان در رشته ریاضی، سختی و چالشهای بیشتر این رشته است. همچنین نیاز به مهارتهای خاص ریاضی و فنی باعث شده که برخی دانشآموزان تمایل کمتری به این رشته داشته باشند.
چرا درصد شرکت کنندگان دختر افزایشی است؟
رشتههای انسانی و تجربی به دلیل فرصتهای شغلی بهتر و تسلط بیشتر در آنها، مورد توجه دختران قرار گرفتهاند. همچنین در سالهای اخیر آگاهیهای بیشتری درباره رشتههای غیرتخصصی برای دختران افزایش یافته است.
برای داوطلبانی که چندین بار در کنکور شرکت کردهاند، و همچنین دانشآموزانی که هنوز رشته مورد علاقهشان را انتخاب نکردهاند چه توصیهای دارید؟
کسانی که برای چندین نوبت در کنکور شرکت میکنند بایدتلاش کنند که از تجربیات گذشته خود درس بگیرند. مشاورههای تخصصی و بررسی دلایل قبولی یا عدم قبولی، کمک میکند تا راهکارهای بهتری برای موفقیت در کنکور پیدا کنند.
همچنین برای انتخاب رشته بهترین کار این است که با خودشان صادق باشند و از مشاوران حرفهای کمک بگیرند. شناخت بیشتر از خود و دنیای شغلی میتواند در انتخاب بهتر کمک کند.
چرا خیلی از داوطلبان در انتخاب رشته دچار اشتباه میشوند؟
چندین دلیل دارد:
• عدم شناخت کافی از خود و بازار کار
• فشار اجتماعی برای انتخاب رشتههای خاص
• نداشتن مشاوره صحیح
توصیه به انتخاب رشتههای جدید و به روز به داوطلبان در شرایط فعلی، معقول است؟
با توجه به نیازهای روز بازار کار و رشتههای نوظهور، انتخاب رشتههای جدید میتواند فرصتهای خوبی ایجاد کند. اما باید با دقت و بررسی کامل صورت گیرد.
آیا مشاورههای آنلاین و اپلیکیشنهای انتخاب رشته معتبر هستند و چقدر میتوان به آنها اعتماد کرد؟
مشاورههای آنلاین معتبر میتوانند مفید باشند، اما باید از منابع معتبر و با تجربه استفاده کرد. توصیه میشود که نظرات کاربران قبلی و شواهد علمی را بررسی کنید.
البته افرادی که وعده های عجیب می دهند، مثلا با فلان رتبه اگر ما انتخاب رشته کنیم ، پزشکی یا دندانپزشکی قطعا قبول میشوید، معمولا دروغگو یی و کلاهبرداری است.
توصیههای شما برای انتخاب رشته ی صحیح و عاقلانه چیست؟
انتخاب رشته باید با دقت و بر اساس علاقه، استعداد و بررسی آینده شغلی صورت گیرد. هر تصمیمی که میگیرید باید با آگاهی و مشاوره درست همراه باشد. همچنین به یاد داشته باشید که در زندگی تحصیلی، موفقیت نه تنها به رشته و دانشگاه، بلکه به پشتکار و انگیزه شما بستگی دارد.
