مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه های ملی استان با تاکید بر لزوم فرهنگسازی اهدای اسناد تاریخی توسط مردم به این مرکز:
- سعید زارع: در تمام دنیا اسناد تاریخی به عنوان با ارزش ترین اسناد ملی و حافظه دولت ها و ملت ها نگه داری می شود. در واقع میزان حفظ و نگهداری و توجه به آنها شاخص فرهیختگی و بصیرت یک کشور است، زیرا پژوهش های فرهنگی و تاریخی بدون اسناد غیر ممکن و فاقد اعتبار است. لذا وظیفه دینی و ملی ماست که در حفظ و نگهداری آنها کوشا باشیم
- در حال حاضر در سازمان اسناد حدود 8 میلیون و 500 هزار برگ سند نگه داری می شود که هر یک از آنها برگ ارزشمندی از هویت ملی است. اما بسیاری از ادارات نیز بخش از اعظمی از اسناد خود را به ضایعات تبدیل نمودند که این یک فاجعه است
ناهید عنصری/ مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه های ملی استان یزد با بیان این مطلب که اسناد حافظه مکتوب یک ملت هستند و رسانه ها وجدان بیدار و روایتگر این حافظه هستند در خصوص رسالت سازمان اسناد و کتابخانه ملی اظهار کرد: این سازمان دو رسالت عمده دارد که عبارتند از یکی رسالت در حوزه کتاب و کتابخوانی و دیگری سند و سندخوانی است. در حوزه کتاب و کتابخوانی یکی از مجموعه هایی که نقش کلیدی و اساسی در حوزه سیاست گذاری در زمینه کتابخوانی دارد سازمان اسناد و کتابخانه ملی است. این مرکز چند فعالیت تخصصی را عهده دار است از جمله فهرست نویسی پیش انتشار کتاب ها، صدور شماره استاندارد بین المللی پیایندها، شابکا که همان شماره استاندارد بین المللی کتاب خانه هاست و در واقع کتابخانه ای که در حوزه امانت کتاب فعالیت دارد باید دارای شناسه ای باشد که بین المللی است و سازمان اسناد و کتابخانه بین المللی پی گیری آن را انجام می دهد.
به گزارش بشارت یزد، سعید زارع ادامه داد: در حال حاضر 110 کتابخانه در سطح یزد وجود دارد و برای پیوستن این کتابخانه ها به جریان “شابکا” پیگیری های لازم انجام می شود. همچنین قدیمی ترین کتابخانه یزد نیز شرف الدین علی است که امیدواریم به جریان “شابکا” متصل گردد. همچنین در خصوص بازسپاری باید گفت تمام دنیا قانونی وجود دارد مبنی بر اینکه هر ناشر مطبوعاتی و ناشر کتاب و نیز دانشگاه ها درحوزه پایان نامه ها باید دو تا ده نسخه از انتشارات خود را به صورت رایگان به سازمان اسناد ملی به منظور حفظ میراث مکتوب اعطا نمایند. امیدواریم رسانه ها در این عرصه برای تحقق این هدف نیز همکاری بیشتری داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت جمع آوری کتاب های خطی و سنگی، گفت: این کتاب ها نیز در واقع بزرگترین میراث ما بوده و نباید در خانه ها نگهداری شود و حتی در صورت تمایل خانواده ها به نگهداری این کتاب ها اسکن آنها را دراختیار مرکز اسناد قرار دهند. زیرا سازمان اسناد یک موسسه آموزشی – پژوهشی است و دارای هیأت علمی است و مانند یک دانشگاه عمل می کند. البته برخی از خانوارها این کتاب ها را به صورت رایگان در اختیار مرکز قرار می دهند و برخی تمایل به فروش دارند که شورای قیمت گذاری کتاب ها را قیمت گذاری می نماید و سپس خریداری می شود. در حوزه اسناد نیز سه ورودی وجود دارد که شامل اسناد اهدایی، اسناد انتقالی و اسناد تاریخ شفاهی است. اسناد اهدایی شامل تمام اسنادی است که دست مردم است مانند سندازدواج، سند حکومتی یا مبایعه نامه که هر برگ از این اسناد آیینه تمام نمای هویت و فرهنگ ماست که باید درسازمان اسناد نگهداری شود. زیرا دراین مرکز این اسناد در شرایط استاندارد نگهداری خواهد شد.
حفظ و نگه داری اسناد ملی شاخص بصیرت یک ملت است
وی با تأکید بر اینکه در حوزه اسناد اهدایی، این اسناد در کنار سایر اسناد معنادار و ارزشمند خواهد شد، تصریح کرد: در تمام دنیا اسناد به عنوان با ارزش ترین اسناد ملی و حافظه دولت ها و ملت ها نگه داری می شود. در واقع میزان حفظ و نگهداری و توجه به آنها شاخص فرهیختگی و بصیرت یک کشور است، زیرا پژوهش های فرهنگی و تاریخی بدون اسناد غیر ممکن و فاقد اعتبار است. لذا وظیفه دینی و ملی ماست که در حفظ و نگهداری آنها کوشا باشیم. در واقع همچنان که سازمان اسناد متولی حافظه مکتوب است و چنانچه این اسناد در قفسه ها باقی بماند به تدریج از حافظه ملی حذف خواهد شد و نقش اصحاب رسانه به عنوان راویان حافظه ملی برجسته و بی بدیل است. این اصحاب رسانه هستند که با روایت های شیوای خود اسناد تاریخی را از آرشیوها به فضای عمومی و فرهنگی جامعه منتقل می کنند، لذا باید با توجه به هویت ملی خود نقش پر رنگ تری را ایفا کنیم. همچنین مردم نیز باید به حفظ این هویت ملی تشویق شوند و پوشش رسانه ای رویدادها و نشست های ملی در حوزه سازمان اسناد جریان سازی فرهنگی را ایجاد می کند. در واقع سازمان اسناد در بین سایر دستگاه ها از کمترین بودجه برخوردار است. در حال حاضر در سازمان اسناد حدود 8 میلیون و 500 هزار برگ سند نگه داری می شود که هر یک از آنها برگ ارزشمندی از هویت ملی است. اما بسیاری از ادارات نیز بخش از اعظمی از اسناد خود را به ضایعات تبدیل نمودند که این یک فاجعه است. در حالیکه طبق قوانین 544 و 546 قانون اساسی احدی از دستگاه های اداری یک برگ سند ادرای را امحا نماید و ثابت شود از شش ماه تا دوسال زندانی دارد، این قانون ارزش اسناد را به خوبی مشخص می کند. خوشبختانه اکنون جریانی در کل دستگاه های اداری استان به راه افتاده و این قوانین اطلاع رسانی و حتی نگهداری و حفظ اسناد آموزش داده شده است.
زارع با بیان این مطلب که سازمان اسناد امروزه در جهت حفظ وتوسعه هویت میهنی نقش آفرینی می کند، گفت: توسعه فرهنگی و اقتصادی آینده به میزان اقبال سازمان اسناد بستگی دارد. در واقع اقبال به این سازمان سبب جلوگیری از خطاهای گذشته و برنامه ریزی برای آینده بهتر می شود. لذا یکی از اقداماتی که این سازمان انجام می دهد مدیریت دانش است که به معنای تاریخ شفاهی است و از مفاخر کشور به مرکز اسناد استان دعوت شده وروایت های ناب آنها در قالب یک مصاحبه تخصصی استخراج و ثبت می شود. اما مشکلاتی مانند کمبود نیرو و کمبود امکانات و بودجه نیز مواجه هستیم و با وجود این مشکلات در فضاهای مختلف ورود کرده و اقدامات ارزشمندی انجام دادیم.
خروجی سازمان اسناد پژوهش محور است
وی در خصوص اسناد انتقالی ادامه داد: اسنادی که 40 سال از قدمت آنها گذشته باشد بدون هیچگونه تشریفاتی به سازمان منتقل می شود و اسنادی که دارای ارزش نگهداری باشد تنظیم و توصیف می شود و این اسناد سپس در اختیار پژوهشگران قرار می گیرد. در واقع هویت ما بدون حفظ آگاهانه دوام نخواهد داشت. در حوزه ارزشیابی اسناد ادارات در حدود 7 میلیون 840 هزار برگ اسناد انتقالی وجود دارد که از ادارات به مرکز منتقل شده است. در این مسیر گام موثری که برداشته شده این است که 7 هزار متر مربع فضای ادارات آزاد سازی شده است. همچنین 157 هزار برگ سند توسط خانواده های یزدی اهدا شده است و در حوزه تنظیم و پردازش نیز دو میلیون و 548 هزار و 792 برگ سند تنظیم و پردازش شده است. مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه های ملی استان یزد در خصوص ارائه خدمات اسناد گفت: در واقع میزبان حضور پژوهشگران مختلف هستیم و حدود 122 هزار و 685 فریم ارائه خدمات اسنادی صورت گرفته است. همچنین در حدود هزار و 46 پژوهشگر نیز در این سال ها از اسناد سازمان استفاده نموده اند. در حوزه بازسپاری کتاب نیز حدود 7 هزار و 817 مورد بازسپاری کتاب در سطح استان یزد انجام شده است. روزانه حجم زیادی کتاب از سوی مردم و شهروندان نیز به مجموعه اهدا می شود. همچنین در حوزه بازسپاری نشریات نیز 15 هزار و 261 مورد ثبت نشریات در استان انجام شده است و در حوزه پایان نامه ها نیز 13 هزار و ششصد و چهل پایان نامه در مقطع ارشد و دکتری جمع آوری شده و در سازمان موجود است. همچنین 5 مورد نمایشگاه اسناد در سطح کشوری و 151 مورد در سطح استان و 98 مورد نیز به مناسبت های مختلف در داخل سازمان برگزار شده است.
