خبر کوتاه بود. خورشید حکومت خاندان اسد پس از نیم قرن (53 سال) غروب کرد. در مورد دلایل سقوط یک هفتهای حکومت بشار اسد در سوریه میتوان دلایل متعددی را به بحث گذاشت. اما فارغ از دلایل افول خاندان اسد در سوریه، توهم بغرنجی است که متأسفانه تحلیلگران و مفسران سیاسی داخلی از آن رنج میبرند. توهماتی که بنظر میرسد در سیاستگذاریها نیز مورد توجه قرار میگیرند.
شب قبل از سقوط بشار اسد در سوریه و تسلط معارضین مسلح بر امور این کشور، جواد لاریجانی به عنوان یکی از افراد دارای نقش در تصمیمگیریهای حاکمیتی و به عنوان کسی که در قامت دیپلمات در وزارت خارجه سابقه فعالیت دارد، با حضور در شبکه خبر با ارائه تحلیل خود معتقد بود بشار اسد به راحتی در سوریه سقوط نخواهد کرد!
متأسفانه ارائه چنین تحلیلهایی از سوی برخی چهرههای حاکمیتی مسبوق به سابقه است. سال 2003 و همزمان با حمله ائتلاف بینالمللی به رهبری ایالات متحده آمریکا و بریتانیا علیه عراق، افرادی نظیر محسن رضایی و حسن عباسی با حضور در صداوسیما سقوط صدام را غیرممکن میخواندند و معتقد بودند دیکتاتور عراق میتواند آمریکا و متحدانش را زمینگیر کند.
اگرچه این پیشفرض که هر تحلیلی درست نیست و حتی معروفترین تحلیلگران نیز ممکن است دچار اشتباه شوند، امری غیرقابل انکار است اما مشکل اساسی تفسیرهای امثال علی لاریجانیها، محسن رضائیها و حسن عباسیها نه نادرست بودن آن که مرجعیت داشتن این افراد در تصمیمگیریهای سیاسی است. مشکلی که امروز بسیاری از تصمیم گیران کشور از آن رنج میبرند تحلیل بر مدار توهمات شخصی و بعضاً ایدئولوژیک است. امثال این مفسران نه بر اساس واقعیتهای موجود که بر حسب آنچه دوست دارند رخ دهد، تحلیل میکنند.
در تحلیل هر امر سیاسی و اجتماعی، استماع نظر مخالفین و سپس ارائه تحلیل نهایی راهکار قطعی است. متاسفانه صدا و سیمای ایران و مفسرانی همچون علی لاریجانی به دلیل اینکه اساساً قادر به تحمل تفاسیری که خلاف تئوریهای مورد علاقهشان باشد، نیستند، بجای محوریت یافتن عقلانیت در تصمیمها، بر مدار توهم تحلیل میکنند.
