به گزارش روابط عمومی موسسه همتباران همدل تفت، در این مراسم از چاپ هشتم (ویرایش پنجم) فرهنگ گلشن که با حمایت مالی خانواده مؤلف توسط انتشارات شاهنده یزد در قطع وزیری با 452 صفحه منتشر شده، رونمایی به عمل آمد. مرحوم اصغر گلشن، برای تألیف «فرهنگ گلشن» که تاکنون 5 بار ویرایش و 8 نوبت، چاپ شده، 15 سال زحمت کشیده است. تقدیر و تقریظ استادان زبان فارسی در ایران، بنگلادش، پاکستان، تاجیکستان و هند، گویای ارزش علمی کتاب اوست.
علامه دکتر سیدجعفر شهیدی (رئیس مؤسسه لغتنامه دهخدا)؛ دکتر عزیزالله تاجیک اسمعیلی (رئیس پژوهشکدهی تعلیم و تربیت)؛ دکتر غلامعلی حداد عادل (رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی)؛ دکتر علی اشرف صادقی (عضو پیوستهی فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، دکتر مهشید مشیری (معاون پژوهشی بنیاد دانشنامه ی بزرگ فارسی)؛ دکتر جلیل شاهی (دبیرکل کمیسیون ملّی یونسکو در ایران)؛ دکتر علی افخمی (رئیس مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی)؛ دکتر محمدعلی نجفی (وزیر آموزش و پرورش)؛ دکتر محمدکاظم کهدویی (استاد دانشگاهای ایران، بنگلادش، هند و …) دکتر سلیموف ناصرجان یوسف اویچ (رئیس کتابخانهی ملّی تاجیکستان)، پروفسور سیدعارف نوشاهی (استاد دانشگاه گوردن)، پروفسور فلیحه زهرا کاظمی (استاد دانشگاه بانوان لاهور)، و پروفسور محمد ابوالکلام سرکار (استاد دانشگاه داکا)، بزرگانی هستند که بر فرهنگ گلشن تقریظ نوشته اند.
از ابتلا به بیماری در کودکی تا نویسندگی
اصغر گلشن تفتی، نهم دیماه 1303 ش. در تفت به دنیا آمد. در دو سالگی به بیماری فلج کودکان مبتلا شد و 12 ساله بود که، پدر خود را از دست داد. او مهرماه 1327 ش. به عنوان آموزگار به استخدام اداره فرهنگ درآمد.
مؤلف فرهنگ گلشن، شانزدهم فروردین 1339 ش. با «ثریا خلفایی» ازدواج کرد. سعید، نسرین و ساعدحسین فرزندان این خانواده هستند و خردادماه ۱۳۴۰ ش.موفق به کسب دیپلم از دانشسرای مقدماتی یزد شد. وی سال 1353 ش. به علت بیماری، پس از 26 سال خدمت بازنشسته شد و خورشید عمرش، ساعت 30/7 صبح پنجشنبه هفدهم بهمن ۱۳۹۲ش. غروب کرد.
نخستین آئین بزرگداشت مرحوم اصغر گلشن، پنجم اسفند 1395ش. و دوّمین مراسم نکوداشت مؤلِّف فرهنگ گلشن، اسفندماه 1396ش. همزمان با نمایشگاه کتاب برگزار شد. در این مراسم علاوه بر سخنرانی و بیان خاطرات، فیلم مستند «گذری بر گلشن» به نمایش درآمد و از جلد اوّل «یاد گلشن» رونمایی به عمل آمد.
از خدمات فرهنگی، اجنماعی استاد اصغر گلشن می توان به: تدریس ادبیات فارسی در دبستان و دبیرستان (56 – 1328 ش.)، تأسیس انجمن محصلین علوم قرآن تفت (1329 ش.)، تآلیف «فرهنگ گلشن» و «150 خطاب در قرآن»، تلاش برای ساخت 5 باب مدرسه، اهدای بیش از 6000 جلد به کتابخانه های عمومی، شش سال فعالیت افتخاری در ستاد پشتیبانی جنگ و کمک مالی به راه اندازی باغ قرآنی در قم، اشاره کرد.
چاپ نخست این فرهنگ که شامل 9000 واژه بود، سال 1369ش. با عنوان «فرهنگ نمونه و ناب» به بازار کتاب آمد. امّا چاپ دوّم با عنوان «فرهنگ گلشن» زمستان 1375ش. منتشر شد. و در سوّمین نوبت چاپ، مرحوم گلشن، کتاب خود را با عنوان جدید «گلشن لغات» سال 1382ش. روانهی بازار نشر کرد. چاپ چهارم با نام «فرهنگ گلشن» و اضافه کردن تقریظ چند تن از استادان حوزهی فرهنگنویسی، سال ۱۳۸۹ش. منتشر شد.
آخرین چاپ فرهنگ گلشن در زمان حیات مؤلف، پائیز 1392ش. منتشر شد که مجموعاً ۱۸۴۲۶ واژه را در 11 بخش: (لغات متشابه ۵۴۴۴)، (لغات متشاکل ۲۲۸۱)، (لغات متفاوت ۵۳۲)، (لغات متماثل ۱۰۰۷)، (لغات متضاد ۳۵۹۵)، (لغات متجانس ۱۲۱۰)، (لغات متقارب ۳۵۶)، (لغات مترادف ۱۸۵۶)، (لغات مشدد و غیرمشدد ۱۴۱) لغات اضداد ۲۲)، (جمع مکسر لغات به فارسی سره ۱۹۸۲)، شامل میشد. چاپ پنجم و ششم هم بدون تغییر به بازار آمد.
در چاپ هفتم به قلم استاد کاظم دهقانیان نصرآبادی، 307 واژهی مخفف و اختصاری، به فرهنگ گلشن افزوده شد و تعداد کلمات این لغت نامه، به 18733 مدخل رسید. امّا در چاپ هشتم فرهنگ گلشن، علاوه بر افزودن 12 واژه در بخش اضداد و 34 واژه ی اختصاری، بخش جدیدی به قلم استاد محمدعلی هنرمند قمی، با عنوان واژگان مقلوب شامل 114 لغت برگزیده از فرهنگ گلشن با مقلوب معنادار هریک اضافه شد تا به جامعیت فرهنگ گلشن کمک کرده باشد. علاوه بر این با مزین شدن کتاب به تقریظ چهار تن از استادان دانشگاههای: ایران، بنگلادش و پاکستان، اواخر زمستان 1401ش. روانهی بازار نشر شد.
چاپ هشتم فرهنگ گلشن، به 14 گلبن از قرار: مترادف (هم معنا)، متشابه (هم آهنگ)، متشاکل (همگون)، متفاوت (متفاوت در گفتن و نوشتن)، متماثل (همانند)، متضاد (مخالف)، اضداد (دوگانه)، متجانس (هم نژاد)، متقارب (همگرا)، مشدد و غیرمشدد، مخفف (کوتاه شده)، اختصاری (فشردهی چند واژه)، ترجمهی جمع مکسر لغات عربی به فارسی سره، و واژگان مقلوب طبقه بندی شده است. در یک نگاه میتوان فواید کاربردی فرهنگ گلشن را چنین عنوان کرد.
گردآوری اشکال مختلف ارتباط لغات از قبیل: متشابه، متشاکل، مترادف، متفاوت، متماثل، متجانس، متقارب، متضاد، اضداد، مخفف، اختصاری، مقلوب و ارائه در قالب یک فرهنگ لغت.
گروه بندیِ کاربردی لغات براساس ارتباطات میان واژهای و دستهبندی واژگان مرتبط.
ارائهی مجموعهای از لغات در کتابی کم حجم با هدف بی نیازی استادان، دانش آموزان و دانشجویان، (به ویژه علاقمندان خارج از ایران) به استفاده از لغت نامههای متعدد و پُرحجم.
کمک به شناخت مشتقّات واژگان و در نتیجه آسانتر شدن یادگیری و درست نویسی اشکال مختلف کلمات.
کاربردی شدن واژگان در راستای معنیشناسی و مطالعهی معانی در زبان و کمک به کاربرد درست لغات.
کمک به مترجمین در فرآیند ترجمهی متون و جلوگیری از تکرار کلمات با در اختیار داشتن واژه های مترادف.
ارائهی کلمات کم کاربرد، در کنار واژههای پُرکاربرد و مصطلح برای بالابردن کیفیت در نوشتار و گفتار.
فراهم کردن زمینهی کاربرد بیشتر واژههای فارسی، در گفتار و نوشتار فارسی زبانان، با ارائهی ترجمهی 5048 واژه ی متجانس، مترادف و جمع مکسر، به فارسی سره.
کاربرد واژه های متجانس و متقارب در گفتار و نوشتار، علاوه بر واج آرایی و تقویت موسیقی درونی، در تقویت املاء و درک معنای کلمات هم تأثیر بسزایی دارد.
تأثیر مثبت در تدریس استادان و معلّمان، با شناخت جوانب گوناگون یک واژه و نیز رفع دشواریِ فهم واژگان.
گسترش واژگانِ قابل استفاده در نوشتار برای عموم جامعه و دسترسی آسانتر با ریزه کاریهای زبانی برای نویسندگان و اهلِ سخن.
کاربرد لغات متضاد در گفتار و نوشتار علاوه بر ایجاد فراز و فرود لفظی و معنوی، طبق اصل «بعرف الاشیاء باضدادها» می تواند به یادگیری معنا و املای کلمات نیز کمک شایانی نماید.
کمک به شعرا و نویسندگان برای خلق آثار ادبی رمزآلود و با ایهام، با استفاده از واژههای اضداد، متضاد، متفاوت و متماثل.
در اختیار داشتن کلمات متشابه، متشاکل و متماثل، می تواند به نگارش متون نثر مسجع و گزینش قافیه در شعر به اهل قلم کمک کند. گذشته از این در تحریر مطالب فکاهی، تنظیم جدول، تولید بازی و سرگرمی های ادبی هم مؤثر است.
ساختاري بديع برای زبان و ادبیات پارسی
مؤلّف فرهنگ گلشن، معاني فارسي واژگاني كه در اصل فارسي نيستند ولی موجب غناي اين زبان شكوهمند شده را معرفي کرده و حتی از آوردن كلمات غيررايج در ادبيات امروز، غفلت نورزیده تا کساني كه فوق تخصصي، به دنبال فهم كلمات كمياب هستند، بي نصيب نمانند. وی با تلاش و دقت فراوان، انواع ارتباط كلمات را فراهم نموده و با ساختاري بديع به زبان و ادبيات فارسي، هديه كرده است.
پروفسور سیدعارف نوشاهی (نسخه شناس، ایرانشناس و استاد ادبیات دانشگاه لاهور)، دکتر محمدکاظم کهدوئی (پژوهشگر و استاد دانشگاه)، دکتر سیدمحمود الهام بخش (استاد دانشگاه و مسئول انجمن ادبی وزیری)، استاد حسین مسرت (پژوهشگر و نویسنده)، استاد اکبر قلمسیاه (پژوهشگر و نویسنده)، استاد علی اکبر شیرسلیمیان (نویسنده)، دکتر میرزا محمد کاظمینی (فعال فرهنگی و نویسنده)، دکتر زهراء فاتحی نصرآبادی (استاد دانشگاه و شاعر)، محمدمحسن رفیعی (مدیرکل کتابخانه های عمومی استان یزد)، احسان عابدی (مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان یزد)، دکتر فخرالسادات خامسی (عضو شورای اسلامی شهر یزد)، حجت الاسلام صداقت (معاون فرهنگی شهردار یزد)، غلامرضا ابراهیمی (رئیس کتابخانه ی مرکزی یزد)، دکتر محمدرضا ملک ثابت (فعال فرهنگی)، محمدحسن انتظارالحجه (رئیس پیشین کتابخانه ی وزیری یزد)، استاد محمدناصر صالحی فر تفتی (شاعر)، استاد کاظم دهقانیان نصرآبادی (نویسنده و شاعر)، دکتر هادی دهقانیان نصرآبادی (مدرس دانشگاه و شاعر)، مهندس سیدحسن حیان (فرهنگی پیشکسوت، نویسنده، فعال اجتماعی)، محمدصادق طهماسبی تفتی (مدیرکل پدافند غیرعامل استان یزد)، دکتر میروکیلی (مدیرکل دفتر روابط بین الملل دانشگاه یزد)، حامد عطارها (معاون مدیرکل نهاد کتابخانه های عمومی استان یزد)، دکتر غلامرضا محمدی رستاق (فعال فرهنگی و شاعر)، جواد آذرنگار (مدیرمسئول روزنامه ی بشارت نو)، بی بی زینب مرآت (فعال فرهنگی)، مهدی مدرسی سریزدی (انجمن شاهنامه خوانی در یزد)، محمدعلی شاهنده (مدیر مسئول انتشارات شاهنده)، نماینده ی شورای اسلامی شهر تفت، نماینده ی هیئت امنای انجمن محصل علوم قرآنی تفت، هیئت مدیره ی کانون بازنشستگان آموزش و پرورش تفت، همسر و فرزندان مرحوم اصغر گلشن، خبرگزاری فارس، روزنامه ی بشات نو، تفت آنلاین و … در این مجلس حضور داشتند.
آئین رونمایی از «فرهنگ گلشن»
قبل از آغاز رسمی آئین رونمایی از «فرهنگ گلشن»، حضار با تماشای یکصد تصویر از جاذبه های گردشگری شهرستان تفت، گردشی مجازی در این باغشهر کویر داشتند. پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم و اجرای سرود جمهوری اسلامی، مدیرکل نهاد کتابخانه های عمومی استان یزد به حضار خیر مقدم گفت و حضور جمعی از فرهیختگان استان یزد و پروفسور سیدعارف نوشاهی که کتابدار و نسخه شناسی سرشناس است را، به فال نیک گرفت. در ادامه پس از پخش نماهنگی درباره تفت و نماهنگی تصویری در معرفی مرحوم اصغر گلشن و فرهنگ گلشن، استاد محمدکاظم کهدوئی، ضمن تعریف خاطره ای از مرحوم گلشن تفتی، سختکوشی و تلاش این معلم نویسنده را ستود. سپس استاد اکبر قملسیاه به یاد شادروان اصغر گلشن تفتی، معلم خدوم و مؤلف گرانقدر فرهنگ گلشن، سروده ای را قرائت کرد.
دوش می گفت، دوستی چـه شهیر یــزد در کــار و دانش و فـن است
شد جهـانـی، ویـن عــجب نبّود این همه نامی او، به مرد و زن است
شـده صــدهــا اثـر، از او تـألیف که به هرجا، ز وی از آن سخن است
سخنـی گــر بگـویـی از آن هــا مـوجب شکـر و امتنان مــن است
گفتمش نیست، پـاسخت مـمــکن زآنکه حدش چو دشت و چون دمن است
لیک مـی گــویمت، من از اثــری که فزون قـدر آن، زِ هر ثمن است
یـــادگــار نفیس شــهــرِ کُـهــن هست و پیوسته تازه هر زَمن است
اثر یک معلــم آن کـه بــه عمــر کار او همچو شمع، سوختن است
آن کـه غـافـل نگشت، از خــدمت ور فلـج نیمـه ایش، از بـدن است
نامـه هـا مـی کند، بسی تحــر یـر بس که دائـم به فکر همـوطن است
زو اثـرهــاست، لیـک فـر هنگـش راست همچون سهیل، در یمن است
رفته و هست، یــاد او بــه وطــن بــا نکــو نـامـی، «اصغـر گلشن»
فاطمه زارع سنگدرازی نیز با اجرای مجلس نبرد رستم و اشکبوس، شوری مضاعف در محفل برانگیخت و استاد محمدناصر صالحی فر با قرائت شعری با عنوان «پاینده بادا نام پاکستان و ایران» به پروفسور نوشاهی خیر مقدم گفت.
حاج میرزا احمد عسکری تفتی، با قرائت غزلی زیبا به نام «دعا» که علامه اقبال لاهوری، به زبان اردو سروده و دعاهای خوبی برای مسلمانان کرده است، مقدم استاد عارف نوشاهی را گرامی داشت.
مجری برنامه در صحبت های خود، ضمن اشاره به فرمایش استاد نوشاهی که فرموده: «پاکستان وطن جغرافیایی و ایران وطن فرهنگی من است» تشریف فرمایی این استاد ادبیات فارسی را گرامی داشت و مختصر، به توضیح سه بخش افزوده شده به فرهنگ گلشن در چاپ هشتم، توسط استاد محمدعلی هنرمند قمی و کاظم دهقانیان نصرآبادی پرداخت.
دسته گل «اصغر گلشن» برای علم و ادب ایران
پروفسور عارف نوشاهی در سخنان خود، ضمن اظهار خرسندی از دوّمین سفر به یزد و حضور در مجلس رونمایی فرهنگ گلشن، به بیان سیر فرهنگ نویسی در شبه قاره هند پرداخت. او ضمن اشاره به تقریظی که براین فرهنگ لغت نوشته تأکید کرد: مرحوم اصغر گلشن، دسته گلی ساخته و به اهل علم و قلم تقدیم کرده است.
پایان بخش برنامه، این عبارت مجری بود که گفت: پاینده باد ایران، و زنده باد زبان فارسی. سپس میهمانان به توشیح تابلوی رونمایی فرهنگ گلشن پرداختند و عکس یادگاری گرفتند.
بازدید پروفسور نوشاهی و همراهان از بخش نابینایان کتابخانه مرکزی یزد با بیش از 3000 جلد کتاب به خط بریل و حضور در جمع کودکانی که مشغول مطالعه بودند، بخش دیگر این برنامه بود.
نوشاهی پس از اهدای چند جلد از تألیفات خود به کتابخانه، برای بازدید از دبیرخانه دانشنامه یزد به بنیاد ریحانه الرسول رفت و پس از بازدید از بایگانی مجموعه با توضیحات محمد کاظمینی، در جریان بیش از 70 جلد تألیف این موسسه در حوزه یزد و یزدشناسی قرار گرفت.
