«مرکز اسناد استان» نیازمند «ساختمانی هوشمند» برای راه اندازی «موزه اسناد یزد» است

• مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد: در دیدار با استاندار درخواست کردم که با توجه به اهمیتی که فعالیت های مرکز اسناد در شهر جهانی یزد دارد، ساختمانی هوشمند، تاریخی و مجهز جهت افتتاح یک موزه اسناد تاریخی در اختیار مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد قرار گیرد؛ همانطور که تهران، شیراز و شهرهای تاریخی دیگر، موزه و کتابخانه ای جهت نگهداری اسناد تاریخی و بازدید و استفاده علاقه مندان و پژوهشگران در اختیار دارند، یزد نیز باید از این امکان برخوردار شود
• سعید زارع: خبرنگاران، رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی همگی باید ارتباط تنگاتنگی با مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد جهت حفظ و نگهداری اسناد و مستندات تاریخی و تمدن یزد و انتقال این میراث ارزشمند به نسل های آینده داشته باشند
• باید شهروندان را متقاعد کنیم که حفظ و نگهداری اسناد تاریخی مقوله ای است که اگر چه به ظاهر شاید ساده به نظر آید، اما فراتر از قراردادن اسناد در محفظه های آهنین و گاو صندوق ها و پستوهاست و به تخصص و علمی نیاز دارد که کارشناسان مرکز اسناد در زمینه فراگیری آن تحصیل کرده اند و شیوه های نوین جهانی را در این خصوص به کار خواهند گرفت؛ لذا شهروندان باید اسناد تاریخی خود را به مرکز اسناد تحویل دهند و باخاطری آسوده از بابت حفظ و نگهداری این میراث ارزشمند با مجموعه مرکز اسناد همکاری کنند

«سعید زارع» که به تازگی به سمت مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد منصوب شده، در نشستی با مدیر مسئول، سردبیر و اعضای هیئت تحریریه روزنامه بشارت یزد به تشریح رویکرد مدیریتی جدید این نهاد پرداخت و جهت جمع آوری اسناد تاریخی به منظور حفظ و نگهداری اصولی در این سازمان از رسانه ها و مردم یاری خواست.

به گزارش بشارت یزد، «زارع» در این نشست که به میزبانی مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد برگزار شد، گفت: مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد از نهادهای بسیار حائز اهمیت در حفظ هویت و پیشینه تاریخی مردم و شهر جهانی یزد است. این مرکز از سال 1380 تاسیس شده است و مدیران مختلفی در آن خدمت کرده اند.

وی با بیان اینکه از تلاش هایی که تا به حال در این مجموعه صورت گرفته قدردانی می کنیم، از فصل جدید برنامه ریزی ها و اقدامات در مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد خبر داد و گفت: گسترش ارتباطات در حوزه های مختلف مد نظر بنده است و به شدت به آن معتقدم؛ همانطور که در علوم نوین مدیریت مطرح می­شود، “روابط عمومی یکی از شئون مدیریت است” معتقدم گسترش ارتباط باید در تمام ابعاد خود و با تمام نهادهای مردمی و دولتی مورد توجه قرار گیرد.

وجود گنجینه های پیدا و پنهان متعدد در یزد

مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد به عنوان مقدمه بحث، توضیحاتی در خصوص پیشینه تاریخی یزد ارائه کرد و گفت: یزد پیشینه و قدمت تاریخیِ بسیاری دارد و حجم زیادی از گنجینه های پیدا و پنهان را دل خود جای داده است و با توجه به همین پیشینه و اینکه یزد امروزه به واسطه ثبت جهانی مورد توجه کشورها و جوامع مختلفی قرار گرفته است، نیازمند این است که سازمان مرکز اسناد و کتابخانه ملی در این استان با قدرت و توانمندی زیادی فعالیت کند و جریان ساز و موثر باشد.

مرکز اسناد به یک ساختمان هوشمند جهت موزه نیازمند است

وی همچنین به دیدار اخیر خود با استاندار یزد اشاره کرد و گفت: در این دیدار بنده از استاندار درخواست کردم که با توجه به اهمیتی که فعالیت های مرکز اسناد در شهرجهانی یزد دارد، ساختمانی هوشمند، تاریخی و مجهز جهت افتتاح یک موزه اسناد تاریخی در اختیار این مجموعه قرار گیرد؛ همانطور که تهران، شیراز و شهرهای تاریخی دیگر، موزه و کتابخانه ای جهت نگهداری اسناد تاریخی و بازدید و استفاده علاقه مندان و پژوهشگران از این اسناد در اختیار دارند، یزد نیز باید از این امکان برخوردار شود.

 زارع گسترش ارتباط را مبحثی بسیار مهم در سطوح مختلف ارزیابی کرد و خاطر نشان کرد: خبرنگاران، رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی همگی باید ارتباط تنگاتنگی با این مجموعه داشته باشند و به شکلی دو طرفه به یاری یکدیگر جهت حفظ و نگهداری اسناد و مستندات تاریخی و تمدن استان یزد و انتقال این میراث ارزشمند به نسل های آینده کنند.

“اسناد ملی اصالت، صیانت و هویت” شعار مرکز اسناد و کتابخانه ملی

مدیر کل مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان یزد، این مجموعه را سازمانی کاملا تخصصی قلمداد کرد که شعار آن “اسناد ملی اصالت، صیانت و هویت” است و بیان کرد: هر چه در حال حاضر به عنوان دارایی نسل کنونی محسوب می­شود، اسناد و شواهد مربوط به نیاکان و گذشته ماست. هر کشوری که بخواهد خود را متمدن بنامد به صورت طبیعی به این بخش از داشته ها و ثروت خود افتخار می­کند.

وی افزود: خروجی کار این سازمان نیز کاملا پژوهش محور و محصول تلاش نویسندگان، فرهیختگان و پژوهشگران محسوب می­شود.

زارع فعالیت این مرکز را مربوط به حوزه های مختلف و متنوعی عنوان کرد و گفت: یکی از آن ها حوزه جمع آوری و حفظ و نگهداری اسناد تاریخی است؛ اسناد نیز دسته بندی های مختلفی را شامل می­گردند که اسناد تاریخی، نسخ خطی و قباله نامه ها و مستنداتی که مردم در پستوها و صندوقچه های خود آنها را نگهداری می­کنند را شامل می­شوند. بخشی از این اسناد در دوران مختلف بعد از تاسیس این مرکز به مسئولان تحویل شده و بخش دیگری کماکان نزد شهروندان باقی مانده است.

ضرورت اعتماد سازی برای مردم جهت تحویل اسناد تاریخی

مدیر کل مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان یزد با تاکید بر لزوم اطلاع رسانی و اعتماد سازی برای شهروندان به منظور تحویل اسناد تاریخی به مرکز اسناد خاطر نشان کرد: این اعتماد سازی و اطلاع رسانی با استفاده از پتانسیل و توانایی های رسانه به خوبی قابل انجام است و از رسانه ها خواستاریم با نگاهی مسئولانه در قبال حفظ و نگهداری میراث تاریخی و اسناد هویتی شهر جهانی یزد، شهروندان را متقاعد کنند که حفظ و نگهداری اسناد تاریخی مقوله ای است که اگر چه به ظاهر ممکن است ساده به نظر بیاید، در عمل اما فراتر از قراردادن اسناد در محفظه های آهنین و گاو صندوق ها و پستوها است و به تخصص و علمی نیاز دارد که کارشناسان این مرکز در زمینه فراگیری آن تحصیل کرده اند و شیوه های نوین جهانی را در این خصوص به کار خواهند گرفت؛ لذا شهروندان باید این اسناد را به مرکز اسناد تحویل دهند و باخاطری آسوده از بابت حفظ و نگهداری این میراث ارزشمند با مجموعه مرکز اسناد همکاری کنند.

زارع همچنین از ثبت اسناد در این مرکز با نام و نشانی خانوادگی شهروندانی که اسناد را تحویل می­دهند خبر داد و گفت: به مرور زمان و با وسعت یافتن دایره اطلاعاتی این اسناد، شجره نامه های بیشتری نیز برای اقوام و شهروندان مختلف در دسترس قرار خواهد گرفت و اطلاعات شهروندان در خصوص اجداد و نیاکانشان نیز گسترش خواهد یافت. همچنین این اسناد در پژوهش های مختلف فرهنگی و جمعیت شناسی و تحقیقات و مطالعات مختلفی که در خصوص تاریخ معاصر و تاریخ کهن شهر یزد صورت می گیرد در اختیار پژوهشگران و متخصصان مختلف قرار خواهد گرفت.

مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان یزد با بیان رضایتمندی از توانایی های کارشناسان حاضر در این مجموعه در زمینه های تخصصی مربوط به فعالیت مرکز اسناد گفت: کارشناسان این مرکز توانمندی های مطلوب و بروزی در زمینه حفظ و نگهداری اسناد و همچنین ترجمه نسخ خطی و شناسایی مفاهیم مختلفی که از طریق نشانه ها و علائمی گوناگون در این اسناد به کار رفته دارند و از لحاظ برخورداری از تخصص و شایستگیِ نیروهای انسانی در این مجموعه با مشکل و چالشی روبرو نیستیم.

ادارات دولتی اسناد خود را به مرکز اسناد تحویل دهند

زارع، از ادارات دولتی و نهادهایی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم تحت نظارت دولت و در راستای منافع مردم فعالیت می­کنند خواست که اسناد خود را در اختیار مرکز اسناد قرار دهند و عنوان کرد: نهاد هایی مانند شورای شهر، شهرداری و سایر ارگان های دولتی و مردم نهاد نیز باید اسناد و مستندات مختلف خود را جمع آوری و جهت نگهداری به این مجموعه ارسال کنند. این مراکز همچنین می­توانند از نظر مالی و تامین منابع نیز پشتیبان این مرکز باشند.

دپو کردن اسناد تاریخی رویکرد مطلوبی نیست

مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد ضمن ابراز تمایل نسبت به نمایش اسناد تاریخی برای عموم مردم و در دسترس قرار دادن این اسناد جهت استفاده مردم، با بیان اینکه با بایگانی و دپو کردن اسناد مخالفت است، گفت: بنده شخصا به اسناد تاریخی و بایگانی اسناد با دیدگاه انبار کردن و ساخت انباری هایی مملو از کاغذهای گوناگون نگاه نمی­کنم؛ بلکه از دید بنده اسناد و مستندات گوناگون تاریخی در راستای آگاه سازی مردم از سیر تحولات گوناگون جامعه در طول زمان باید در اختیار مردم قرار گیرد و نکات و عبرت های گوناگونی با مطالعه این اسناد عاید مردم می­شود و تجارب پیشینیان و نیاکانمان منبعی ارزشمند جهت استفاده در مسائل گوناگون است؛ همچنین نگهداری اسناد تاریخی در آینده می­تواند در راستای درآمد زایی از طریق فعالیت هایی چون گردشگری و … بسیار به کار آید و این اسناد از این حیث سرمایه ای بسیار ارزشمند محسوب می­شود.

قدیمی ترین سند مرکز اسناد یزد 320 سال قدمت دارد

وی با بیان اینکه قدیمی ترین سندی که در این مجموعه نگهداری می­شود مربوط به 230 سال قبل است، اظهار داشت: این سند مربوط به یک تقسیم نامه اهدایی از طرف خشایار شمس است که متن آن در رابطه با فرمان محمدشاه قاجار مبنی بر اعطای منصب سرهنگی “فوج بیات زرند” است. در مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد حدود 7 میلیون و 700 برگه سند تاریخی نگهداری می­شود.

زارع ضمن ابراز تمایل نسبت به خروج اسناد موجود در این مرکز از حالت دپو شده و طبقه بندی های غیرقابل دسترس به منظور استفاده از اطلاعات و متون این اسناد توسط متخصصان و کارشناسان و عموم مردم عنوان کرد: روزنامه ها و رسانه های مختلف می­توانند با استفاده از شیوه هایی چون تخصیص ستون مخصوص نمایش رونوشت این اسناد در روزنامه ها و درگاه های اینترنتی خود به استفاده مردم از این اسناد و ایجاد علاقه و فرهنگسازی در زمینه نگهداری این اسناد کمک کنند و این موضوعی است که برایمان حائز اهمیت است.

وی همچنین از راه اندازی کتابخانه ای دیجیتال مربوط به این مجموعه در آینده ای نزدیک خبر داد و گفت: اقدامات لازم در زمینه راه اندازی یک کتابخانه و بانک اطلاعاتی مربوط به اسناد تاریخی این مجموعه در حال انجام است و به زودی این کتابخانه نیز در دسترس علاقه مندان و عموم مردم قرار خواهد گرفت.

جمع آوری تاریخ شفاهی یزد در اولویت مرکز اسناد

زارع در ادامه به اهمیت جمع آوری مستندات تاریخی به شیوه تاریخ شفاهی اشاره کرد و گفت: مصاحبه هایی که در قالب آن ها پرسش هایی مختلف و هدفمند از شخصیت های مختلف فرهنگی، سیاسی و مذهبی پرسیده می­شود و روایتی که این اشخاص در خصوص موضوعات و مسائل گوناگون به صورت شفاهی ارائه میکنند بسیار جالب توجه است و می­تواند مورد استفاده در آینده قرار گیرد و خصوصیتی که این شیوه را نسبت به شیوه تاریخ نگاری کتبی متمایز و متفاوت می­کند این است که به واسطه تعریفی که اشخاص مصاحبه شونده از مواجه خود با مسائل و چالش ها در جریان ماموریت و انجام مسئولیت خود در یک برهه تاریخی ارائه می­دهند، به شکلی مستقیم و بدون واسطه مورد قضاوت مردم قرار می­گیرد و بنابر این در روند انتقال مفهوم به مخاطب تحریفی صورت نمی­گیرد و قهرمان سازی های غیرواقعی صورت نمیگیرد.

مدیرکل مرکز اسناد و کتابخانه ملی در بخش دیگری از سخنانش به همه گیری کرونا اشاره کرد و گفت: اطلاعات و داده های مربوط به این همه گیری نیز می­تواند در قالب مستندات و اسنادی مفید برای آیندگان و نسل های بعدی حفظ و نگهداری شود و این موضوع نیز مورد توجه مجموعه مرکز اسناد تحت مسئولیت بنده خواهد بود.

آمادگی رسانه ها برای همکاری با مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد

در این نشست مدیر مسئول روزنامه های بشارت یزد نیز ضمن اعلام آمادگی جهت همکاری رسانه ای با این مجموعه اظهار داشت: برایم موجب خرسندی و افتخار است که مرکز اسناد و کتابخانه ملی یزد، آرشیوی از روزنامه های چاپ شده توسط گروه رسانه ای بشارت نو را حفظ و نگهداری می­کنند و کارشناسان این مرکز در خصوص فعالیت ها و خط مشی رسانه ای­ گروه بشارت نو آشنایی دارند و شناخت مطلوبی از محتوای روزنامه های بشارت یزد و بشارت نو و سایر انتشارات این گروه دارند. ارتقا فرهنگی جامعه و پاسداری از میراث فرهنگی شهر جهانی یزد از مسائلی است که شخصا برایم اهمیت بسیاری دارد و تلاش خود را در این زمینه همیشه انجام داده ام که البته این مسائل دغدغه ام بوده و در این زمینه احساس مسئولیت داشته ام و بابت حاصل این تلاش ها، دیگران باید قضاوت و ارزیابی کنند ولی امیدوارم در دوره مدیریت جدید این مرکز بتوانیم تعامل سازنده با یکدیگر داشته باشیم و با شناختی که نسبت به مدیرکل جدید و خط فکری و دغدغه مندی هایشان دارم، نسبت به تعامل سازنده با این مرکز خوشبین هستم.

جواد آذرنگار همچنین از مدیرکل جدید خواست تا در زمینه تاریخ شفاهی از افرادی که مطالعات بسیاری در این زمینه دارند بهره گیری کند و افرادی را نیز بابت تعامل با مدیرکل این مرکز به وی معرفی کرد.

سردبیر روزنامه بشارت یزد نیز در این دیدار به بیان دیدگاه ها و پیشنهادات خود پرداخت و گفت: قبلا در برهه ای تبادلات خوبی در زمینه ارسال اسناد تاریخی با مرکز اسناد و کتابخانه ملی داشتیم.

صالح مستوفیان با بیان اینکه تحریریه بشارت یزد آمادگی لازم جهت انتشار اسناد تاریخی و فرهنگسازی و متقاعد کردن شهروندان در خصوص تحویل اسناد را دارد، بیان کرد: تاریخ شفاهی و تهیه مدیا در این خصوص در سال های گذشته در کشور ترویج بیشتری یافته و افراد مختلفی نیز در این زمینه فعالیت هایی انجام داده اند ولی جای کار بیشتری در این حوزه است و فعالیت و اقدامات بیشتری نیز می­تواند انجام گیرد. افراد خیر و نیکوکار نیز باید به گونه ای اقدامات نیکوکارانه را از رویه فعلی که اغلب ساخت مساجد و حسینیه هاست به سمت فعالیت های فرهنگی و تامین منابع این دست فعالیت ها که نامربوط به حیطه فعالیت های مرکز اسناد و کتابخانه ملی نیز نیست، سوق دهند.

سردبیر روزنامه بشارت یزد در انتها از مدیرکل مرکز اسناد خواست که در زمینه جمع آوری اطلاعات و اسناد تاریخی با قشرهای مختلف همکاری کنند و فارغ از اینکه افراد با چه جناح و خط فکری در خصوص مسائل و رویدادهای مختلف اطلاعات ارزشمند در اختیار دارند، اقدام به تبادل اطلاعات و همکاری از طریق مصاحبه و سایر شیوه ها کنند.