معدوم سازی 13 تُن مواد غذایی فاسد در رستوران ها و فست فودی های یزد طی 2 ماه:
- افسانه طاهرنژاد: طبق اعلام معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یزد، از ابتدای تیرماه ۱۴۰۵، در جریان ۵۹۳۶ بازرسی از مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی، بیش از ۱۳ هزار کیلوگرم مواد غذایی ناسالم و غیرقابل مصرف شناسایی و معدوم شده است. این آمار از یک طرف نشان میدهد که بازرسی و نظارت در حال انجام است؛ اما از طرف دیگر یک سؤال مهم مطرح می شود: به عنوان مشتری چطور باید بفهمیم رستوران یا فستفودی که امروز انتخاب کردهایم، آخرین بار چه زمانی بازرسی شده و نتیجه بازرسی چه بوده است؟ آنهم با توجه به اینکه به گفته مسئولان تعداد نیروهای بازرس برای حجم بالای رستوران و فست فودی و مراکز عرضه مواد غذایی در یزد بسیار کم است!
- بهداشت و نظارت فقط این نیست که بعد از وقوع تخلف با یک واحد برخورد شود. پیشگیری و اطلاعرسانی هم بخشی از نظارت است. به نظر یک کار ساده میتواند کمککننده باشد: چرا نتیجه آخرین بازدید بهداشتی هر رستوران و فستفود، به شکل یک برگه یا تابلوی مشخص و قابل مشاهده در ورودی محل نصب نشود؟
- اینکه یک رستوران شلوغ است، لزوماً به این معنی نیست که غذایش سالم است. اینکه «همه دارن میخورن»، «اینجا همیشه شلوغه»، «قیمتش خوبه» یا «ما تا حالا چیزیمون نشده» هم نمیتواند دلیل سالم بودن غذا باشد
بشارت یزد، افسانه طاهرنژاد/ یزد در سالهای اخیر پر شده از رستوران، فستفود، سلفسرویس و انواع مراکزی که غذای آماده عرضه میکنند. غذا خوردن بیرون از خانه هم در نبود تفریحات دیگر، برای خیلی از خانوادهها، جوانها و حتی بچهها بخشی از زندگی روزمره شده است. اما یک سؤال ساده و در عین حال مهم وجود دارد: وقتی وارد یک رستوران یا فستفود میشویم، واقعاً چقدر میتوانیم مطمئن باشیم غذایی که قرار است بخوریم سالم و بهداشتی است؟ منظور این نیست که همه رستورانها و فستفودها مشکل دارند. اتفاقاً خیلی از واحدهای صنفی با دقت کار میکنند، بهداشت را رعایت میکنند و برای کیفیت غذا و رضایت مشتری اهمیت قائلاند. همین واحدها هم باید بیشتر دیده و حمایت شوند.
اما سلامت مردم را نمیشود فقط به اعتماد کردن به صاحب یک واحد صنفی سپرد؛ مخصوصاً وقتی مشتری بابت غذایی که میخرد، هزینه و البته مالیات بر ارزش افزوده هم پرداخت میکند و انتظار دارد حداقل از سلامت آن مطمئن باشد.
طبق اعلام معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یزد، از ابتدای تیرماه ۱۴۰۵، در جریان ۵۹۳۶ بازرسی از مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی، بیش از ۱۳ هزار کیلوگرم مواد غذایی ناسالم و غیرقابل مصرف شناسایی و معدوم شده است. همچنین ۴۹۶ نمونه مواد غذایی برای بررسیهای بهداشتی برداشت شده است.
این آمار از یک طرف نشان میدهد که بازرسی و نظارت در حال انجام است؛ اما از طرف دیگر یک سؤال مهم مطرح می شود: به عنوان مشتری چطور باید بفهمیم رستوران یا فستفودی که امروز انتخاب کردهایم، آخرین بار چه زمانی بازرسی شده و نتیجه بازرسی چه بوده است؟ آنهم با توجه به اینکه به گفته مسئولان تعداد نیروهای بازرس برای حجم بالای رستوران و فست فودی و مراکز عرضه مواد غذایی در یزد بسیار کم است!
شهروندی می گفت چند وقت پیش به یکی از سلفسرویسهای معروف و شلوغ شهر رفته است. چیزی که همان ابتدا توجهش را جلب کرده بوی خیلی تند و نامطبوع بعضی از مواد غذایی بود؛ مخصوصاً سوسیس و مواد مشابه. در ادامه روایت وی را می خوانیم:
«بو واقعاً آزاردهنده بود و باعث شد ترجیح بدهم اصلاً چیزی نخورم.
یکی از مشتریها که واکنش من را دیده بود، گفت: «خانم، اینا انگار خراب شده، نه؟»
گفتم: «من که دارم میرم؛ شما خودتون تصمیم بگیرید.»
اما جوابش برای من جالب بود: «حالا میخوریم، انشاءالله چیزی نشه.» و خورد.
آدمهای دیگری هم بودند؛ زن و مرد، پیر و جوان و خانوادههایی که همراه بچههایشان آمده بودند و خیلی عادی غذا میگرفتند و میخوردند.»
همان جمله ساده «انشاءالله چیزی نشه» شاید بخشی از مشکل ما را نشان بدهد؛ اینکه گاهی سلامت غذا را به شانس واگذار میکنیم.
اینکه یک رستوران شلوغ است، لزوماً به این معنی نیست که غذایش سالم است. اینکه «همه دارن میخورن»، «اینجا همیشه شلوغه»، «قیمتش خوبه» یا «ما تا حالا چیزیمون نشده» هم نمیتواند دلیل سالم بودن غذا باشد.
موضوع فقط یک وعده غذا نیست. وقتی همراه فرزندمان به رستوران یا فستفود میرویم، داریم بخشی از رفتار غذایی و بهداشتی را هم به او یاد میدهیم.
کودکی که میبیند پدر و مادرش به تمیزی محیط، نحوه نگهداری غذا، وضعیت کارکنان و کیفیت مواد غذایی توجه میکنند، کمکم یاد میگیرد که سلامت خودش را جدی بگیرد.
اما اگر بارها ببیند که در برابر محیط نامناسب یا غذای مشکوک میگوییم «اشکالی نداره، بخور، چیزی نمیشه»، همین رفتار برایش عادی میشود.
آموزش بهداشت فقط شستن دست و مسواک زدن نیست. گاهی آموزش بهداشت یعنی بچه بداند غذای سالم چه ویژگیهایی دارد، محیط سالم چه نشانههایی دارد و اگر غذایی بوی نامناسب داشت یا شرایط نگهداری آن درست نبود، میتواند آن را نخورد.
بهداشت و نظارت فقط این نیست که بعد از وقوع تخلف با یک واحد برخورد شود. پیشگیری و اطلاعرسانی هم بخشی از نظارت است.
به نظر یک کار ساده میتواند کمککننده باشد: چرا نتیجه آخرین بازدید بهداشتی هر رستوران و فستفود، به شکل یک برگه یا تابلوی مشخص و قابل مشاهده در ورودی محل نصب نشود؟
مشتری بتواند خیلی ساده ببیند آخرین بازدید بهداشتی چه زمانی بوده، نتیجه بازدید چه بوده، تخلفی ثبت شده یا نه، اگر تخلفی بوده آیا برطرف شده است و وضعیت کارت بهداشت کارکنان چگونه است.
حتی میشود برای هر واحد یک کد QR رسمی در نظر گرفت تا مشتری با اسکن آن، اطلاعات و سوابق بهداشتی آن واحد را ببیند.
این کار فقط به نفع مشتری نیست؛ اتفاقاً به نفع رستورانها و فستفودهایی هم هست که واقعاً اصول بهداشتی را رعایت میکنند. واحدی که کارش را درست انجام میدهد، چرا نباید بتواند این موضوع را به مشتری نشان بدهد؟
اعتماد با شفافیت بیشتر میشود. سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت هم برای دریافت گزارشهای مردمی درباره تخلفات بهداشتی وجود دارد و شهروندان میتوانند موارد مشکوک را گزارش کنند.
اما شاید بهتر باشد قبل از اینکه شهروند مجبور شود یک تخلف را گزارش کند، اطلاعات کافی برای یک انتخاب آگاهانه در اختیارش باشد.
بهداشت غذا فقط وظیفه یک اداره یا یک رستوران نیست؛ پای سلامت همه ما، و مهمتر از آن، سلامت بچههایی که کنارمان غذا میخورند، در میان است.
