به گزارش بشارت یزد، سروش محلاتی در ادامه با اشاره به اینکه مفسرین در معنا و تفسیر آیه«کذلک جعناکم امه وسطا» گفته اند که بنا بر تاکید قرآن، امت اسلامی از تندروی ها و یا کندروی های سایر امت ها به دور است و مردم چنین جامعه ای از افراط و تفریط در امور زندگی و اعتقادی خود پرهیز می کنند، گفت: امت اسلامی طراز قرآن بر صراط مستقیم اعتدال قرار دارد.
وی با طرح این پرسش که «امروز چقدر اعتدال و میانه روی و دوری از تندروی و کندروی در زندگی جامعه اسلامی ایران رواج دارد؟» بیان داشت: قطعا برخی در جامعه در امور مختلف دچار افراط و تفریط هستند اما موضوع مهمتر از آن که آفتی بزرگ برای هر جامعه ای است که می تواند موجب زوال و سقوط ارزش های آن شود، «تناقض رفتاری» جامعه است. این تناقض رفتاری باعث شده که جامعه ما از شاخص قرآن برای امت اسلامی بودن یعنی اعتدال به دور باشد و یقینا اگر برای چنین تناقض هایی چاره اندیشی نشود، جامعه ایرانی از درون فروخواهد پاشید.
این پژوهشگر دین، موضوع حجاب و تبرج را یکی از تناقض های بزرگ رفتاری در جامعه ایران نام برد و گفت: اسلام تکالیفی را برای زنان و مردان در رعایت پوشش و حجاب تعیین کرده و حکومت هم به عنوان مجری اکام اسلام سعی در رعایت آن دارد اما آنچه در کنار همه سخت گیری ها بابت حجاب از آن غفلت شده، موضوع تبرج و رواج آرایش های غلیظ و خودنمایی ها در جامعه است. اسلام بر حجاب زنان سالخورده آنچنان که برای زنان جوان ضروری دانسته، تاکید ندارد اما تبرج را برای زنان سالخورده هم نادرست دانسته و امر به پرهیز از آرایش غلیط می دهد. به عبارت دیگر برای اسلام موضوع تبرج مهمتر و تاثیرگذارتر از حجاب و پوشاندن موی سر است. اما در مقابل شاهدیم که وضعیت تبرج به مراتب نسبت به حجاب در جامعه ایرانی بدتر است و آنطور که مسئولان امر آمار می دهند ایران در صدر مصرف کنندگان لوازم آرایشی در جهان قرار دارد. این یک تناقض آشکار در زیست جامعه مسلمان ایرانی است.
وی به آمارهای رسمی و غیررسمی پیرامون مصرف مواد مخدر و یا مشروبات الکلی در ایران به نسبت سایر کشورهای منطقه و جهان اشاره کرد و گفت: از یکطرف هرسال بر میزان شرکت کنندگان در مراسم اعتکاف اضافه می شود و از سوی دیگر آمارهای نگران کننده ای از مصرف مواد مخدر و مشروبات الکی در ایران منتشر می شود. از طرف دیگر حکومت سالهاست که بر فرزندآوری تاکید دارد و مشوق های فراوانی برای آن درنظر گرفته اما در مقابل آمارهای سقط جنین بسیار وحشتناک است بطوریکه در آخرین آمار اعلام شده توسط یکی از نمایندگان مجلس در سال بیش از 700 هزار سقط جنین در ایران اتفاق می افتد که موارد پزشکی آن بسیار اندک است. این در حالی است که برای سقط جنین قوانین سختگیرانه ای وضع شده اما به مانند موضوع تبرج در کنار حجاب، یکی از تناقض های مهم رفتاری دیگر ایرانیان است.
سروش محلاتی با اشاره به موضوع گستردگی فقر در ایران، احساس فقیر بودن بخاطر وجود بی عدالتی و فاصله طبقاتی را بسیار خطرناک تر از خود فقر دانست و گفت: ضریب جینی که مشخص کننده میزان نابرابری اقتصادی و فاصله طبقاتی کشورهاست نشان می دهد که ایران در رتبه پایینی در این زمینه و هم ردیف کشورهایی چون آمریکاست حال آنکه ما ادعای انقلابی بودن و حکومت بر مبنای عدل علی(ع) را داشته ایم و سزاوار نیست که پس از دهه ها شعار عدالت اقتصادی، جامعه ای داشته باشیم که در آن فاصله طبقاتی بسیاری وجود داشته و وضعیت فاصله طبقاتی اش همانند کشورهای سرمایه داری باشد. این موضوع هم یکی دیگر از نمونه های تناقض حاکمیتی در ایران است.
وی به ارائه آمار یکی از مسئولان یکی از شهرهای مهم مذهبی ایران پرداخت و بیان داشت: آمار فحشا، فقر و معضلات اجتماعی این شهر در کشور رتبه نخست یا دوم را نسبت با سایر شهرها دارد و اساسا در شهرهای مذهبی این روال وجود دارد که خود یک تناقض عجیب در رفتار شهروندانی است که خود را به شدت مذهبی می دانند اما آلوده به انواع گناهان هستند!
سروش محلاتی با اشاره به اینکه جامعه ایران در مسیر پرمخاطره ای حرکت می کند و اگر برای تناقض های رفتاری و فکری جامعه چاره اندیشی نشود، ممکن است با سقوط اجتماعی مواجه شویم، گفت: راهکارهایی برای نجات جامعه از تناقض های رفتاری وجود دارد که یکی از مهمترین آنها معرفی ارزش های دینی اصیل به دور از خرافات و جهل و تعصب است. متاسفانه مردم با افراط و تفریط در امور دینی پرورش می یابند و موارد حاشیه ای دین به متن آمده و اصول به محاق رفته است. متاسفانه برخی با تزریق افراطی گری دینی و تمرکز بر فرعیات دین باعث شده اند که بخش بزرگی از جامعه به لجبازی با امور دینی بپردازند. این لجبازی در مواردی چون کشف حجاب و …جلوه گری می کند و فرد با چنین رفتاری درپی بیان اعتراض خود به حاکمیت است.
وی در ادامه افزود: ترویج افراطی گری دینی موجب گسترش تناقض های رفتاری در جامعه شده و بسیاری را هم از زندگی در ایران فراری داده است. آمار بالای مهاجرت ها گواه این موضوع است. متاسفانه باید تریبون جهالت را که به نام دین در اختیار عده ای قرار گرفته، از آنها بزپس گرفته شود. متاسفانه امروز مظلوم ترین و مهجورترین افراد جامعه عالمان واقعی دین همچون شهید بهشتی و شهید مطهری هستند که اندیشه های آنها بازخوانی نمی شود اما در مقابل عده ای بیسواد و جاهل، لباس دین پوشیده و خرافات و افراطی گری و دور شدن از عقلانیت دینی را رواج می دهند.
این پژوهشگر دینی با تاکید بر اینکه باید بر مسئولیت های دولت در قبال دین جامعه بازنگری هایی صورت بگیرد، بیان داشت: لزوما حکومت نمی تواند با اقتدار و ابزار خود امور دینی و فرهنگی را سرو سامان دهد و باید بسیاری از امور مرتبط با فرهنگسازی و آموزش های اخلاقی جامعه را به افراد صلاحیت دار بسپارد و تلاش کند در زندگی خصوصی مردم کمتر دخالت کند. بطور کلی در جهان هرکجا با اعمال زور و قدرت خواسته اند رفتاری را اصلاح کنند، نتیجه برعکس بوده است. این مهم در موضوع فقر هم صادق است بطوریکه رسول اکرم به زمامداران امت اسلامی هشدار می دهد اگر زمینه فقر را فراهم کردید جامعه را از دین دور خواهید کرد.
وی گسترده بودن «تظاهر» در جامعه و دوگانه بودن رفتار بسیاری از مردم در بیرون و درون خانه خود را عامل مهمی در تناقض های جامعه دانست و گفت: متاسفانه شرایطی به وجود آمده که بسیاری به این نتیجه رسیده اند که بدون “ریاکاری” نمی توانند شغل یا زندگی خود را ارتقا دهند. این شرایط مولود دور شدن از اصل و مبانی دین اسلام است.
