با نزدیک شدن به زمان انتخابات مجلس یازدهم شورای اسلامی در اسفندماه متعاقبا اختلاف نظرهای گسترده میان نمایندگان احزاب و شخصیتهای سیاسی در فضای رسانهای به نقطه اوج خود خواهد رسید. از بحث بر سر شکلگیری پارلمان اصلاحات و تشکیل یک نهاد بالاسری گرفته تا واکنشها نسبت به اظهارات غلامحسین کرباسچی در خصوص رهبری خاتمی و احتمال عدم معرفی یک لیست واحد انتخاباتی در تهران و مراکز استانها. همه این مباحث و اختلاف نظرها در حالی مطرح میشود که تا شروع انتخابات ۵ ماه زمان باقی است و قطعا در روزهای پیش رو شاهد تقابل آراء بیشتری در میان خواص سیاسی کشور خواهیم بود.
در همین راستا آذر منصوری عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات، دبیر شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان و قائم مقام و عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت ایران اسلامی در گفتگوی اختصاصی با بشارت نو از دلایل انتقادات گسترده به عملکرد اصلاحطلبان و آخرین تحولات شورای عالی سیاستگذاری جبهه اصلاحات گفت که ماحصل این گفتگو را میخوانید.
▪️شورای عالی سیاستگذاری فراگیرترین نهادی است که میتواند انسجام بین اصلاحطلبان را حفظ کند.
آذر منصوری عضو شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان در خصوص انتقاداتی که از سوی اصلاحطلبان به عملکرد این شورا مطرح میشود در گفتگو با بشارت نو گفت: شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان به عنوان فراگیرترین نهادی است که میتواند انسجام و اتحاد بین اصلاحطلبان را حفظ کند. این شورا توانست در دو انتخابات گذشته یعنی ۹۴ و ۹۶ این نقش مهم و موثر را ایفا کند و انسجام حداکثری بین مجمع اصلاحطلبان شکل گرفت. نماد این موفقیت هم لیستهای اصلاحطلبان بود که هم در تهران و هم در بسیاری از شهرهای بزرگ تقریبا اکثر کرسیهای مجلس را به خود اختصاص دادند.
▪️فضا برای نقد اصلاحطلبان مهیا است و هزینهای برای منتقد ایجاد نمیکند
وی با بیان اینکه بعد از انتخابات ۹۶ فضایی که در کشور شکل گرفت که نقش و تاثیرگذاری نهادهای انتخابی به خصوص دولت و مجلس بر مناسبات قدرت و تاثیرگذاری آنها بر تحولات داخلی و خارجی کاهش پیدا کرد، اظهار داشت: طبیعتا با کاهش این اثرگذاری بیشترین اتهام متوجه مجموعه نهادهایی شد که در انتخابات مشارکت جدی داشتند. مخصوصا در شرایطی که فضا برای نقد اصلاحطلبان مهیا است و هزینهای برای منتقد ایجاد نمیکند این نقدها مرتب در رسانهها انجام شد که به اعتقاد من اتفاق خوبی است و باید از آن استقبال کرد.
▪️اصلاحطلبان به انتخابات هویت میدهند
منصوری بخشی از انتقادات را ناشی از فضای عمومی کشور و طرح این مسئله که آیا انتخابات میتواند تغییری در سرنوشت مردم ایجاد کند یا نه دانست و افزود: به دلیل اینکه اصلاحطلبان قدرت بسیج کنندگی بالایی در کشور دارند و در شکلگیری فرایند انتخابات و تحقق مشارکت حداکثری نقش موثری را ایفا میکنند موجب شکلگیری رقابت در انتخابات میشوند که این رقابت به مشارکت حداکثری منتج میشود. اساسا اصلاحطلبان به انتخابات هویت میدهند و عدم حضور آنها تاثیرات منفی را در فضای انتخابات میگذارد. بنابراین یک بخشی از انتقادات، نه به دلیل عملکرد که به دلیل آنچه در پس از انتخابات در نهادهای انتخابی رخ داده متوجه اصلاحطلبان است.
▪️همواره انتقادات جدی از جانب کسانی که بیرون از لیست قرار میگیرند مطرح میشود
این عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات بخش عمده انتقادات را به دلیل فرایند نهایی شدن لیستهای انتخاباتی و رسیدن اصلاحطلبان به لیست واحد در مراکز استانها و شهرهای بزرگ معرفی و اذعان کرد: با توجه به اتفاقی که در انتخابات گذشته رخ داد هرچند که نمایندگان همه احزاب در شورای عالی سیاستگذاری حضور داشتند اما طبیعتا وقتی از یک مجموعه بزرگ ۷۰۰ نفری قرار است تنها ۲۱ نفر انتخاب شوند حتی اگر این ۲۱ نفر گزینه مطلوبی هم باشند انتقاد جدی از جانب کسانی که بیرون از لیست قرار گرفتهاند مطرح میشود. بنابراین بخشی از انتقادات هم به این دلیل است.
▪️دلیل اصلی انتقادات به فراکسیون امید کاهش اثرگذاری مجلس و وجود نهادهای موازی است
وی کاهش اثرگذاری مجلس را دلیل اصلی انتقادات به فراکسیون امید معرفی کرد و گفت: به اعتقاد من انتقاداتی که به فراکسیون امید مطرح میشود به عدم کارایی نهادهای انتخابی در کشور و مجلس به عنوان نهاد قانونگذار که باید در راس امور باشد بر میگردد. همچنین نهادهای موازی که در کنار مجلس شکل گرفتند و باعث کاهش اثربخشی آن شدند در شکلگیری این انتقادات موثر بوده است.
▪️جناح رقیب تلاش مییکند تا ائتلاف اصلاحطلبان از هم پاشیده شود
آذر منصوری بخش دیگری از مخالفتهایی که به شورای عالی سیاستگذاری میشود را از جانب جناح رقیب دانست و افزود: به دلیل اینکه این شورا تنها سامانهای است که توانسته بین مجموعه اصلاحطلبان انسجام حداکثری ایجاد کند و تا زمانی که این انسجام وجود دارد و تصمیم اصلاحطلبان برای چگونگی مشارکت در انتخابات، تصمیمی واحد و اجماعی برآمده از یک ائتلاف است، تلاش میشود تا این ائتلاف از هم پاشیده شود. بنابراین به اعتقاد من دلیل مجموعه نقدهایی که به شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان میشود خارج از این چند موضوع نیست.
▪️نه مجلس و نه رئیس جمهور در جایگاهی قرار نگرفتهاند که بتواند مطالبات مردم را برآورده کند
وی در پاسخ به این سوال که نقش عدم کارایی مجلس و دولت در عدم مشارکت حداکثری در انتخابات چگونه خواهد بود، یادآور شد: عدم کارایی نهادهای انتخابی هم دولت و هم مجلس به عنوان دو نهاد انتخابی موثر در کشور در تحقق نیافتن مشارکت حداکثری تاثیرگذار خواهد بود. نه مجلس در جایگاهی که باید قرار دارد و نه دولت به عنوان نهادی که مسئول تحقق فصل سوم قانون اساسی است و رئیس جمهوری که به عنوان شخص دوم مملکت قلمداد میشود در جایگاهی قرار گرفته که بتواند مطالبات مردم را برآورده کند. شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان میتواند در ادامه فعالیتش با اتخاذ رویکردهای دموکراتیکتر بخشی از انتقادات را برطرف کند اما کاهش اثربخشی نهادهای انتخابی به رویکرد کلی نظام برمیگردد و چنانچه این نهادها نتوانند از عهده مطالبات مردم برآیند قطعا در مشارکت مردم اثر خواهد گذاشت و حتی اگر اصلاحطلبان نهایت تلاش خود را انجام دهند نمیتوانند در مشارکت مردم نقشی جدی ایفا کنند.
▪️هیچ جریان سیاسی سرمایه اجتماعی خود را برای نیروهای ناکارآمد به تاراج نمیگذارد
«آیا این امکان وجود دارد که اصلاحطلبان به لیست نهایی نرسند»،
این عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات در پاسخ به این سوال تصریح کرد: علی القاعده یک جریان سیاسی وقتی در انتخابات شرکت میکند برای اینکه بتواند برنامههای خود را در نهادهای انتخابی اجرایی کند باید بتواند نیروهای شاخص، با برنامه و شناخته شده خود را برای مردم معرفی کند تا بتواند بعد از انتخاب شدن از عهده تامین مطالبات مردم برآیند. طبیعی است که وقتی نیروهای موثر از گردونه رقابت حذف شوند یک جریان سیاسی نمیتواند سرمایه اجتماعی خود را صرف افراد و نیروهایی کند که بعد از رای آوری هیچ تعهدی نسبت به جریان سیاسی که با اتکا به سرمایه اجتماعی آن به نهاد انتخابی راه پیدا کرده ندارد. به تعبیر دیگر هیچ جریان سیاسی سرمایه اجتماعی خود را برای نیروهایی که نمیتوانند این جریان را در مجلس یا دولت نمایندگی کنند به تاراج نمیگذارد.
▪️ممکن است تنها در تهران بلکه در شهرهای بزرگ هم لیست نداشته باشیم.
وی با تاکید بر اینکه این حق یک جریان سیاسی است تا در صورتی که کاندیداهای اصلی آنها شانس حضور در رقابت را پیدا نکنند و گزینهای برای شرکت در انتخابات نداشته باشند، اعلام کنند که در شهرهای اینچنینی لیست ندارند، افزود: این موضوع به معنی شرکت نکردن در انتخابات نیست و مردم میتوانند از بین کاندیداهای موجود رای دهند اما این جریان سیاسی کاندیدایی برای معرفی به مردم و رای گرفتن از آنها ندارد. بنابراین ممکن است در صورتی که این اتفاق رخ دهد نه تنها در تهران بلکه در شهرهای بزرگ هم لیستی برای معرفی به مردم نداشته باشیم.
آذر منصوری در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه آیا اوضاع سیاسی و اقتصادی کشور پس از روی کار آمدن دولت مورد حمایت اصلاحطلبان در سال ۹۲ تغییر مطلوبی داشته است، گفت: به طور حتم تبیین تمام دستاوردهای انتاخابات ۹۲ تا ۹۶ احتیاج به تجزیه و تحلیل دقیقتری دارد اما برای یک جریان سیاسی که مدافع جمهوریت است و با اتکا به جمهوریت نظام تلاش میکند که خواست مردم تحقق پیدا کند نمیتواند نسبت به انتخابات بی تفاوت باشد. چرا که انتخابات تنها رکنی است که مطالبات مردم را به سیاستگذاریهای کشور در ساختار حقیقی و حقوقی قدرت پیوند میزند.
▪️اگر دوباره در سال ۹۲ قرار بگیریم قطعا انتخاب دیگری نداریم
وی با بیان اینکه حضور اصلاحطلبان از انتخابات ۹۲ به این سو در سرنوشت و آینده کشور حتی با کاندیداهای حداقلی تاثیرگذار بوده است، اظهار داشت: این حضور و مشارکت اصلاحطلبان در انتخابات قابل دفاع است یعنی چنانچه دوباره در سال ۹۲ قرار میگرفتیم و با یک چنین وضعیتی روبرو میشدیم قطعا انتخاب دیگری پیش روی ما وجود نداشت چرا که اعتقاد داشتیم کشور در یک بزنگاه سخت قرار گرفته و باید تلاش میکردیم پرونده ایران از شورای امنیت سازمان ملل خارج شود.
▪️بعد از این انتخابات، گشایش محدودی صورت گرفت اما حصر همچنان به قوت خود باقی است.
این فعال سیاسی با اشاره به اینکه در عرصه سیاست داخلی نیز این حضور توجیهاتی داشت و مطالبات دیگری هم مطرح بود، اضافه کرد: گشایشهایی در سیاست داخلی کشور باید اتفاق میافتاد و اصلاحطلبان پیشبینی میکردند با حضور در انتخابات این تحولات رخ خواهد داد. بخشی از این مطالبات تحقق پیدا کرد اما بخش عمده آن عملی نشد. به عنوان مثال موضوع رفع حصر به عنوان یک مطالبه جدی پایگاه اجتماعی اصلاحطلبان از انتخابات سال ۹۲ همواره مطرح بوده است اما بعد از این انتخابات هرچند گشایش محدودی صورت گرفت اما حصر همچنان به قوت خود باقی است.
وی با یادآوری این موضوع که خروج ترامپ از برجام تحریمها را به کشور برگرداند و مشکلات بزرگی را برای مردم ایجاد کرد، خاطرنشان کرد: هرچند در حال حاضر ایران به نقطه بیبدیلی از اثرگذاری در منطقه و جامعه جهانی رسیده است، اما بحث اصلی تغییرات ملموسی است که این انتخابات باید در زندگی مردم میگذاشت. در بعد کلان، حضور اصلاحطلبان در این تحولات موثر بود اما مشکلی که وجود دارد این است که با توجه به رویکرد و رویهای که در انتخابات گذشته داشتهایم از هماکنون میتوان پیشبینی کرد مشارکت در انتخابات ۹۸ در حد مشارکت در انتخابات سالهای ۹۴ و ۹۶ نخواهد بود چراکه بخشی از مطالباتی که بهانهای برای مشارکت مردم بود تحقق پیدا نکرده است.
▪️خاتمی هرگز به شخصه ادعای رهبری اصلاحات را نداشته است
قائم مقام حزب اتحاد ملت ایران در واکنش به اظهارات غلامحسین کرباسچی مبنی بر رهبری جریان اصلاحات توسط سیدمحمد خاتمی، تاکید کرد: خاتمی هرگز به شخصه ادعای رهبری اصلاحات را نداشته و همانطور که در انتخابات ۹۶ هم گفت «این بار خود شما تکرار کنید». خاتمی همیشه مخالف قهرمان سازی و قهرمان پروری بوده و به هیچ وجه ادعایی برای اینکه بخواهد رهبری این جریان را به عهده بگیرد ندارد.
▪️اثرگذاری خاتمی از تمام احزاب اصلاحطلبی بیشتر است.
وی خاتمی را یک شخصیت مصلح و اثرگذار در فضای کنونی کشور که صدای او در فضای بینالمللی هم شنیده میشود دانست و تشریح کرد: مجموعه اصلاحطلبان نسبت به خاتمی اتفاق نظر و اجماع نظر دارند و همین اتفاق نظر و میزان تاثیرگذاری او این تلقی را ایجاد کرده که رهبر جریان اصلاحات نیست. تاکید خاتمی همواره بر این بوده است که اصلاحطلبان باید به ساختاری که بتواند جریان اصلاحات را مدیریت کند دست پیدا کنند اما به هر ترتیب باید در نظر داشت که جایگاه و میزان اثرگذاری او به گونهای است که در شرایط کنونی توان و تاثیرش از تمام احزاب و جریانهای موثر که در حوزه اصلاحطلبی تعریف میشوند بیشتر است.
▪️ این جریان اصلاحات است که به شخصیت خاتمی اتکا میکند
وی با تاکید بر این که این جریان اصلاحات است که به شخصیت خاتمی اتکا میکند، یادآور شد: هیچ جریان سیاسی در دنیا بدون شخصیتهای اثرگذار و رهبرانی که بتوانند جایگاه هدایت کنندهای را بر این مجموعه داشته باشند و بر افکار عمومی تاثیر داشته باشند شکل نمیگیرد. این مسئله با ادعای رهبری خاتمی بر اصلاحات کاملا متفاوت است.
دبیر شورای سیاستگذاری اصلاحطلبان در پاسخ به این سوال که چرا انتخاب شخصیتهای حقیقی به دبیران احزاب در شهرستانها سپرده نشد، توضیح داد: تهران به هیچ عنوان بنای دخالت در استانها را ندارد و در سیاستگذاریهایی که هر استان باید به تناسب اقتضائات خودش داشته باشد دخالت نخواهد کرد. تنها کاری که در تهران انجام میشود این است که کسانی که در هر استان در جایگاه ملی حوزه نفوذ و تاثیرگذاری بیشتری دارند مجموعه اصلاحطلبان را به گرد هم جمع بیاورد تا هماهنگیهای اولیه بین آنها شکل بگیرد. این فرد به عنوان رابط ایفای نقش میکند و سعی شده تا تعیین این فرد متناسب با ظرفیت و توان هر استان انجام شود.
▪️رابطین فقط نقش انسجام بخشی و هماهنگی را در استانها ایفا میکنند
وی با بیان اینکه این موضوع به هیچ عنوان به معنی نادیده گرفتن و کنار گذاشتن احزاب اصلاحطلب نیست، اظهار داشت: وجود این رابط در استانها صرفا جهت ایجاد هماهنگی بین اصلاحطلبان است که در انتخابات گذشته حداقل توانسته بود ماموریت انسجامبخشی بین این مجموعه را ایجاد کند چرا که به هر ترتیب همچنان پاشنه آشیل اصلاحطلبان تفرق و چند دستگی است. لذا رابطین دخالتی در کارها نمیکنند و فقط نقش انسجام بخشی و هماهنگی را ایفا میکنند.
