افسانه طاهرنژاد/ پرونده کنکور 97 در حالی به مرحله حساس انتخاب رشته رسیده است که استان یزد امسال یک نفر در جمع برترین های کنکور سراسری به نام خود ثبت کرده است. با اعلام نتایج اولیه آزمون سراسری 97، صف طولانی انتخاب رشته در مراکز مشاوره و مدارس به چشم می خورد، و این طولانی بودن از آنجا ملموس تر می شود که برای مصاحبه با یک مشاور تحصیلی ساعت ها منتظر ماندیم. اکنون دانش آموزان بعد از ماه ها و سال ها تلاش شبانه روزی برای انتخاب رشته مورد علاقه و به تعبیری شغل مورد نظرشان، در جستجوی بهترین مشاوران هستند. در این میان آنچه باید مورد توجه قرار گیرد و نقش کلیدی دارد؛ چگونگی انتخاب رشته کنکور سراسری است. انتخاب رشته فرآیندی است که درآن ضمن توجه به رتبه کسب شده باید به نیاز جامعه و توانمندی افراد توجه کرد.
نیازشدید خانواده ها به یک مشاور برای هدایت فرزندانشان، باعث سودجویی برخی افراد شده است که بدون تخصص اقدام به مشاوره دادن می کنند و با راه انداختن تست های نامربوط، جیب والدین را با خیالی خوش، خالی می کنند. به گفته یک مشاور تحصیلی، حضور برخی افراد در حوزه مشاوره تحصیلی باعث گمراهی خانواده ها و دانش آموزان می شود که لازم است مسئولین به این موارد بیشتر توجه کنند. از طرفی به گفته معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان یزد، آموزش و پرورش با دایر کردن مراکز مشاوره و انتخاب رشته در مدارس، ضمن اخذ هزینه ای ناچیز از حضور مشاوران متخصص برای انتخاب رشته دانش آموزان بهره می برد تا تمام دانش آموزان بدون نگرانی مالی در فضایی مشخص و مطمئن انتخاب رشته کنند.
استان یزد که هرساله در این زمینه جایگاه نخست را در کشور دارد و میانگین عملکرد دانش آموزانش در آزمون سراسری بالادست سایر استان ها قرارمی گیرد، امسال نیز بنا به گفته ی کارشناسان حوزه آموزش و پرورش و همچنین مشاوران، رتبه نخست را ازآن خود خواهد کرد.
انتخاب رشته مطمئن زیر نظر مراکز آموزش و پرورش استان
معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان یزد با اشاره به نتایج کنکور سراسری سال جاری گفت: همانطور که مشاهده می کنیم امسال در استان یزد تنها یک ستاره کنکوری داریم، اما براین اساس نمی توان گفت عملکرد دانش آموزان یزدی در آزمون سراسری بد بوده است، عملکرد و امتیاز یک استان در زمینه نتایج کنکور سراسری براساس عملکرد کل دانش آموزان بررسی می شود نه صرفا کسب رتبه های تک رقمی! وی درادامه افزود: هنوز آمار نهایی از رتبه های برتر دانش آموزان در کنکور سراسری 97 مشخص نشده است اما به زودی این آمار مشخص شده و به اطلاع عموم می رسد. با این وجود ما امیدواریم که امسال نیز مانند سال های گذشته رتبه برتر را در کشور کسب کنیم.
منصور ارجمندی در خصوص مراکز انتخاب رشته و مشاوره برای داوطلبان گفت: آموزش و پرورش هر ساله مراکزی را برای مشاوره و انتخاب رشته در نظر می گیرد که خوشبختانه مشاوران بسیار خوبی هم در این مراکز حضور دارند، از این رو داوطلبان و والدین مطلع باشند که برای انتخاب رشته می توانند به این مراکز مراجعه کنند و با پرداخت مبلغ اندکی از کمک و راهنمایی مشاوران در محیطی امن بهره مند شوند.
ارجمندی در ادامه افزود: در زمینه انتخاب رشته و مشاوره تحصیلی مراکزی نیز به صورت خصوصی زیر نظر وزارت علوم فعالیت دارند که خانواده ها گاها از هزینه های بالای این مراکز گلایه دارند، دراین زمینه باید بگویم که این مراکز تحت کنترل آموزش و پرورش نیست و والدین به میل خودشان به این مراکز مراجعه می کنند، اما توصیه ما این است که با وجو مراکز متعدد انتخاب رشته در مدارس و سایر نقاط استان، والدین با هزینه کمتر برای انتخاب رشته به مراکز مشخص شده از سوی آموزش و پرورش مراجعه کنند.
معاون آموزش متوسطه استان یزد بر لزوم ماندگاری و فراگیری رشته های علوم پایه تاکید کرد و اظهارداشت: طبق فرمایشات مقام معظم رهبری، باید به علوم پایه بیش از پیش اهمیت داده شود و توجه بیش از حد جامعه به رشته های علوم تجربی باعث فراموشی علوم انسانی و علوم پایه نشود.
روند روبه رشد استقبال از رشته های هنرستانی
ارجمندی بیان داشت: سیاست کلی آموزش و پرورش توازن و برابری بین رشته های تحصیلی بوده است اما با توجه به شرایط جامعه و از طرفی فشار خانواده ها می بینیم که باز هم دانش آموزان به سمت رشته های علوم تجربی گرایش پیدا می کنند و هرسال بیشترین داوطلبان کنکور از این رشته هستند. وی درادامه افزود: با برنامه ریزی های آموزش و پرورش و همچنین فعالیت گسترده مشاوران، خوشبختانه مشاهده می کنیم که گرایش به هنرستان ها زیاد شده تا جایی که در بعضی هنرستان ها دچار کمبود ظرفیت شده ایم که البته با پیگیری مسئولین این کمبودها به زودی برطرف می شود، با این روند امیدواریم که گرایش و انگیزه دانش آموزان برای حضور در رشته هایی به غیر از علوم تجربی، افزایش یابد.
مثلت علاقه، پشتکار و استعداد در انتخاب رشته
یک مشاور تحصیلی در خصوص عملکرد دانش آموزان یزدی در کنکور سراسری گفت: وجود ستاره ها در کنکور هر سال تغییر می کند و ممکن است در یک سال اصلا ستاره یا رتبه تک رقمی در استان نداشته باشیم اما برآیند دانش آموزن یزد قوی است و شک نداشته باشید که باز هم یزد خوش می درخشد. من به عنوان یک مدیر و مشاور مطمئن هستم که یزد امسال نیز به عنوان استان برتر از نظر عملکرد در کنکور انتخاب می شود چراکه در میان مراجع کنندگان رتبه های بسیار خوبی را مشاهده می کنم که در مجموع میانگین استان یزد را بالا می برد.
محمد اکبرنژاد با اشاره به رعایت نکات ضروری در انتخاب رشته دانشگاهی اذعان داشت: دانش آموزان باید در انتخاب رشته خود به دور از نگاه های عرفی عمل کنند، نگاه هایی مانند؛«کدام رشته باکلاس است!؟ کدام رشته اسم و رسم خوبی دارد؟!»، دانش آموز باید به واقعیت مسئله نگاه کند این رشته ای که انتخاب می کند آیا او را به تکامل می رساند؟ ظرفیت شغلی رشته حداقل تا 10سال آینده چگونه است؟ مسیر رفت و آمد و فرهنگ شهر مورد نظر چگونه است؟
وی درادامه افزود: درانتخاب رشته مثلثی با اضلاع علاقه، پشتکار و استعداد وجود دارد؛ افراد باید به تمام این موارد توجه کنند نه اینکه صرف علاقه به دنبال رشته ای بروند که درنهایت باعث پشیمانی و بی ثمری شود. دانش آموزان باید ماهیت و نیازهای رشته ها را بشناسد تا با آگاهی کامل دست به یک انتخاب سازنده بزنند.
اکبرنژاد با تاکید بر سازگاری بین شخصیت و رشته تحصیلی دانش آموز اذعان داشت: رشته ای که دانش آموز انتخاب می کند باید با شخصیت فرد سازگار باشد. بیکار واقعی فردی نیست که کار ندارد، بلکه بیکار واقعی کسی است که با وجود شغل هیچ بهره وری در جامعه ندارد و صرف شاغل بودن، بدون تخصص و علاقه روزگار می گذراند.
گرایش نگران کننده دانش آموزان به رشته تجربی
این مشاور با اشاره به حجم بالای داوطلبان گروه علوم تجربی گفت: وقتی به جمعیت بالای داوطلبان گروه علوم تجربی نگاه می کنیم نگران فراموش شدن سایر رشته ها می شویم، در این زمینه باید واقعیت های جامعه را دید، فارغ التحصیلان رشته های فنی و مهندسی به ندرت شغل مناسب خود را پیدا می کنند و اغلب بیکارهستند، با این شرایط واضح است که گرایش دانش آموزان و والدینشان بیشتر به سمت رشته های پزشکی و پیراپزشکی است که بازار کار بهتری دارد. وی در این رابطه اظهار داشت: باید در دروس دانشگاهی یک بازنگری شود و مباحث کارآفرینی بیشتر مطرح شود، نظام آموزش عالی باید انسان های توسعه یافته و توسعه برانگیز را تربیت کند، از طرفی باید استعداد یابی دانش آموزان از همان دوره دبستان صورت بگیرد نه اینکه این انتخاب رشته به یک سال محدود شود.
پشت کنکور ماندن، مسیری سنگلاخی است
اکبرنژاد درخصوص پشت کنکور ماندن و تلاش مجدد برای کسب نتیجه بهتر گفت: دانش آموز برای انتخاب این موضوع که یک سال از دانشگاه رفتن منصرف شود و برای کسب نتیجه بهتر دوباره تلاش کند، باید سابقه کاری و فعالیت خود را مد نظر قرار دهد، اگر در سال جاری شرایط خاصی وجود داشته که مانع از درس خواندنش شده است با یک برنام ریزی صحیح می تواند برای سال بعد تلاش کند، اما اگر شرایط محیا بوده باید گفت پشت کنکور ماندن واردشدن به یک مسیر سنگلاخی است که حدود 93درصد افراد در این مسیر نتیجه مطلوبی نمی گیرند ضمن اینکه برخی رشته ها که شاید به نظر ساده بیایند، می توانند سکوی پرتابی برای دوره های بالاتر مانند دکتری باشد، این افراد می توانند تلاش و انگیزه خود را برای مقطع بعدی سرمایه گذاری کنند.
کمبود نظارت بر موسسات انتخاب رشته در استان یزد
اکبرنژاد با گلایه از کمبود تنوع رشته های پیراپزشکی در دانشگاه علوم پزشکی یزد و همچنین حذف دوره های شبانه از دانشگاه یزد گفت: متاسفانه با وجود دانش آموزان مستعد و پرتلاش یزدی در زمینه علوم پزشکی؛ دانشگاه یزد تنوع رشته در این زمینه ندارد و دانش آموزان مجبور می شوند به شهرهای دیگر بروند از طرفی دانشگاه یزد دوره شبانه خود را حذف کرده و به دانشگاه های اردکان و میبد افزوده است که این ها خود مانع رشد دانش آموزان در مقاطع آموزش عالی می شوند و لازم است مسئولین به این موضوعات رسیدگی کنند.
این کارشناس حوزه مشاوره تحصیلی در پایان گفت: متاسفانه برخی افراد بدون تخصص و علم کافی وارد حیطه مشاوره تحصیلی شده اند و با اطلاعات ناقصی که ارائه می دهند ضمن خدشه دار کردن وجه مشاوران باعث شکست دانش آموزان نیز می شوند، لازم است مسئولین مربوطه با نظارت بیشتری عملکرد مراکز مشاوره را تحت نظر بگیرند. وی درادامه افزود: برای انتخاب رشته، مشاوران باید بر حوزه مشاغل متعدد تسلط داشته باشند و واقعا این یک مشکل بزرگ است که در نظام آموزشی از وجود مشاوران شغلی بی بهره ایم.
