محمدرضا دشتی اردکانی
سفر رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران به هند و حضور در اجلاس قضایی بریکس را باید فرصتی مهم برای تقویت مناسبات کشور با اقتصادهای بزرگ و نوظهور جهان دانست. امروز این مجموعه در معادلات اقتصادی جهان نقش قابل توجهی پیدا کرده و حضور فعال ایران در آن میتواند زمینهساز گسترش روابط تجاری و مالی کشور باشد.
این عضویت برای جمهوری اسلامی ایران صرفاً یک حضور در یک مجموعه بینالمللی نیست، بلکه میتواند مسیرهای تازهای برای تجارت، سرمایهگذاری، همکاریهای بانکی و تأمین مالی پروژههای اقتصادی ایجاد کند. آنچه اهمیت دارد، استفاده عملی از این فرصت و تبدیل آن به همکاریهای مشخص و قابل اجراست.
یکی از موضوعات مهم در این زمینه، تقویت مبادلات مالی و استفاده از سازوکارهایی است که وابستگی کمتری به نظام مالی متعارف بینالمللی داشته باشند. در شرایطی که تحریمهای یکجانبه آمریکا هزینه نقلوانتقال پول و تجارت خارجی را افزایش داده، استفاده از ارزهای ملی، سازوکارهای مالی جدید و همکاری نزدیکتر با کشورهای عضو میتواند بخشی از آثار این محدودیتها را کاهش دهد و دست اقتصاد ایران را برای انتخاب مسیرهای متنوعتر بازتر کند.
در روابط ایران و هند نیز ظرفیتهای زیادی وجود دارد که هنوز بهطور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است. حجم تجارت دو کشور در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ حدود ۱.۶۳ میلیارد دلار بوده و با توجه به ظرفیتهای موجود در انرژی، ترانزیت، حملونقل، بنادر و سرمایهگذاری، امکان افزایش قابل توجه این رقم وجود دارد.
از سوی دیگر، همکاریهای حقوقی و قضایی میتواند پشتوانه مطمئنی برای روابط اقتصادی باشد. گسترش تجارت و سرمایهگذاری زمانی پایدار خواهد بود که فعالان اقتصادی از امنیت قراردادها، نحوه حل اختلافات و اجرای تعهدات طرفین اطمینان داشته باشند. به همین دلیل، دیپلماسی قضایی میتواند در کنار دیپلماسی اقتصادی، موانع حقوقی پیش روی فعالان اقتصادی را کاهش دهد و به شکلگیری همکاریهای پایدار میان کشورها کمک کند.
در این میان نباید از حوزههایی مانند گردشگری، میراث فرهنگی و صنایعدستی نیز غافل شد. ایران در این بخشها از ظرفیتهای ارزشمندی برخوردار است و افزایش رفتوآمد گردشگران از کشورهای عضو میتواند علاوه بر تقویت تعاملات فرهنگی، ارزآوری و اشتغال بیشتری برای کشور به همراه داشته باشد.
معتقدم در شرایط کنونی اقتصاد جهانی، گسترش همکاری با کشورهای عضو این مجموعه میتواند به متنوعسازی شرکای تجاری، افزایش تابآوری اقتصاد و کاهش آسیبپذیری کشور در برابر فشارهای خارجی کمک کند. این مسیر زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بتوانیم آن را به افزایش تجارت، جذب سرمایه و کاهش هزینههای ناشی از تحریمها برای فعالان اقتصادی تبدیل کنیم.
این سفر را میتوان گامی مؤثر در همین مسیر دانست. مسیری که با پیگیری جدی و تبدیل ظرفیتهای موجود به توافقهای اجرایی، میتواند فرصتهای تازهای برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان، سرمایهگذاران و در نهایت اقتصاد کشور ایجاد کند.
