بی توجهی مسئولان محلی و نماینده تفت و میبد نسبت به جهانی شدن «باغ صدری»

خطر ساخت و سازها در باغ نمیر برای جهانی شدن

مجید علومی، مدیر پایگاه میراث جهانی باغ دولت آباد در این باره در گفتگو با بشارت یزد گفت: چند سال پیش طرحی جهت ثبت جهانی باغ صدری (نمیر) تفت مطرح شد تا این باغ در فهرست میراث جهانی قرار گیرد. طبق بررسی های انجام شده این باغ قابلیت ثبت جهانی را داشته هرچند وجود بهره بردار و دخل و تصرف هایی که در این باغ صورت گرفته کار را دشوار کرده است اما از آن جهت که سازه های داخل باغ قابلیت جمع شدن را دارد می توان به آن با دیده اغماض نگرسیت.

علومی درباره وجود ساختمان های بلند و ادامه ساخت و سازها در حریم این باغ ابراز نگرانی کرد و گفت: ساختمان هایی بلند در حریم باغ نمیر ساخته شده است و این ممکن است کار ثبت را تا حدودی دشوار کند با این حال پیگیری های زیادی در این رابطه انجام شده است و همچنین قرار بود برای بازدید از باغ صدری نمایندگانی از کمیته باغ های جهانی به یزد سفر کنند اما متاسفانه با همه گیری کرونا مواجه شدیم و این طرح دو سال به تعویق افتاد. در کل حریم این باغ بسیار مهم است اما متاسفانه ساختمان هایی با ارتفاعات بالا ساخته شده و منظره را مخدوش کرده است که این می تواند برای نمایندگان یونسکو مهم باشد.

وی در پاسخ به اینکه تذکری برای جلوگیری از ساخت و سازها از جانب مسئولان داده شده است یا خیر، تصریح کرد: متاسفانه در شهرستان ها این ملاحظات کمتر اتفاق می افتد. البته ممکن است میراث فرهنگی تذکراتی را داده باشد اما متاسفانه همیشه راه هایی برای پیشبرد کار وجود دارد، همین اتفاق در باغ شهر تفت نیز رخ داده است که با وجود تذکراتی که داده شده اما ساخت و ساز ها در این حدود ادامه دارد که باعث خکشاندن باغ های این باغ شهر شده و برای جلوگیری از این اتفاقات همه مسئولان و ارگان های دولتی باید همکاری کنند مانند اتفاقی که در روند ثبت بافت تاریخی یزد رخ داد. میراث به تنهایی قادر به رقم زدن آن نبود بلکه همدلی همه نهادها و ارگان های دولتی باعث تحقق این مهم شد.

کاهش سهمیه ایران، مشکل اصلی ثبت جهانی باغ نمیر

مدیر پایگاه میراث جهانی باغ دولت آباد، تغییرات در قانون یونسکو جهت سهمیه های هر کشور برای ثبت آثار خود را از جمله دلایل عدم ثبت جهانی “باغ نمیر” عنوان و خاطر نشان کرد: مدیرکل دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی اعلام کرد که قبلا قانون ثبت آثار زنجیره ای متفاوت بوده به طوری که می شد برای مثال به پرونده قنات های زنجیره ای، مورد جدید را افزود بدون آنکه از دو سهمیه سالانه کشور کاسته شود اما اکنون ثبت آثار زنجیره ای نیز به عنوان یک سهمیه از دو سهمیه در نظر گرفته می شود. به همین دلیل است که تصمیم برای ثبت آثار با جدیت بیشتری بررسی می شود زیرا در کشور آثار دیگری برای ثبت جهانی در اولویت قرار دارند و “باغ نمیر” باید در نوبت ثبت برای تحقق این مهم بماند.

علومی افزود: عدم ثبت “باغ نمیر” تاکنون به بهره بردار باغ مربوط نمی شود و طبق صحبت هایی که با ایشان صورت گرفته، هرچند برنامه های توسعه برای این باغ در نظر دارد و با ثبت جهانی آن ممکن است امکان اجرای طرح ها وجود نداشته باشد اما این باغ به برند جهانی تبدیل می شود و این به سود بهره بردار نیز خواهد بود زیرا توریستی که به یزد سفر می کند برای بازدید از یک اثر جهانی به تفت سفر می کند در حالی که ممکن است در حالت عادی این اتفاق رخ ندهد. در مثالی مشابه باغ دولت آباد نیز موقوفه است و خود اوقاف در بسیاری از موارد در حال همکاری با میراث فرهنگی است همچنین عمارت دارالحکومه نیز که چندین سال بسته بود با هزینه اوقاف در حال آماده سازی برای بازگشایی است زیرا این نگرش به وجود آمده است که ثبت جهانی یک اثر می تواند مزایای بسیار زیادی با خود داشته باشد.

وی مشکل اساسی بر سر راه ثبت “باغ نمیر” را بحث سهمیه ها عنوان کرد و گفت: در این خصوص باید نامه نگاری هایی با دفتر ثبت جهانی صورت گیرد تا کارشناسان خود را برای بازدید بفرستند، تا اثر برای ثبت سنجیده و اگر اشکالاتی وجود دارد رفع شود این پروسه برای باغ نمیر طی نشده است. نامه نگاری ها قبل از کرونا انجام شده اما با وجود همه گیری این بیماری هنوز بازدیدی صورت نگرفته است.

ثبت جهانی باغ نمیر نیازمند رایزنی با وزارت میراث فرهنگی است

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی یزد نیز در توضیح شرایط ثبت جهانی باغ صدری (نمیر) تفت، اظهار داشت: باغ نمیر تفت جزو باغ های ثبت ملی کشور است و چندی است در صف انتظار ثبت جهانی به عنوان باغ ایرانی قرار دارد. در این راستا درخواستی از جانب مسئولین شهرستان تفت برای ثبت جهانی این باغ با توجه به دارا بودن استانداردهای لازم برای ثبت، مطرح شد تا این باغ نیز در ذیل زنجیره باغ های ایرانی به ثبت برسد. تاکنون 14 باغ از ایران ثبت جهانی شده است که دو مورد از آنها در یزد واقع شده است از جمله باغ دولت آباد یزد و باغ پهلوان پور مهریز، برای اضافه شدن باغ نمیر تفت به این زنجیره نیاز به تشکیل پرونده جدید نیست و می تواند در ادامه سایر باغ های ثبت شده تعریف شود. این پیشنهاد اکنون مطرح شده و در حال بررسی است تا به وزارت خانه ارجاع داده شود.

«احمد آخوندی» در گفتگو با بشارت یزد در تشریح دلایل عدم ثبت این باغ تاکنون با وجودی که مدت زمان طولانی بحث بر سر ثبت آن وجود داشته، گفت: به طور کلی مشکل خاصی وجود ندارد بلکه نیاز است با وزارت میراث فرهنگی رایزنی های کافی صورت گیرد. شاخص هایی برای باغ هایی که در لیست ثبت جهانی قرار دارند در نظر گرفته شده که بر این اساس تاکنون 14 باغ کشور به ثبت رسیده و بسیاری دیگر از باغ ها نیز امکان ثبت دارند اما لازم است دقت ویژه ای برای انتخاب باغ هایی که ویژگی هایی نزدیک به استاندارد و شاخص های تعیین شده یونسکو دارند، صورت گیرد. برای مثال باغ “پهلوان پور” مهریز علاوه بر اینکه خود ویژگی های باغ ایرانی را دارد، قنات جهانی حسن آباد نیز از آن عبور می کند که یکی از مهم ترین ویژگی های این باغ به حساب می آید.

وی در نهایت تصریح کرد: پرونده باغ صدری (نمیر) در دست پیگیری است تا بتوان با جلب نظر شورای ثبت کشور این باغ را به پرونده باغ های جهانی اضافه کرد. در سفر وزیر میراث فرهنگی به استان یزد این درخواست از جانب فرماندار تفت مطرح و مکاتباتی نیز انجام شد که امید است با دستور وزیر این روند ادامه یابد.

برای ثبت جهانی “باغ نمیر” همکاری کامل می کنیم

«اصغر نبیل» بهره بردار باغ صدری تفت نیز در گفتگو با بشارت یزد درباره روند ثبت جهانی این باغ گفت: اطلاعی درباره در جریان بودن پرونده ثبت جهانی باغ نمیر نداشتم. این پرونده زیر نظر میراث فرهنگی بوده و من دخالتی در آن ندارم و موافقت یا مخالفت من اهمیتی ندارد زیرا این باغ بخشی از میراث فرهنگی است همانطور که در جریان ثبت بافت تاریخی یزد نظر مالکان خانه های بافت تاریخی پرسیده نشد درباره این موضوع نیز لزومی برای کسب رضایت مالکین و بهره برداران باغ نمیر وجود ندارد.

وی درباره همکاری با میراث فرهنگی برای ثبت این اثر و محدودیت هایی که ممکن است برای بهره برداری از باغ پس از ثبت به وجود آید، تصریح کرد: از ابتدا نيز تصميمي براي ايجاد تغيير در اين باغ از جانب ما وجود نداشته است و ایجاد محدودیت برای بهره برداری نیز بلامانع است. در هر صورت هرگونه همکاری لازم برای ثبت جهانی این باغ را خواهیم داشت.

نماینده تفت در مجلس باید پیگیر موضوع باشد

«سیدمصطفی فاطمی» مدیرکل دفتر توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی هم ثبت جهانی باغ نمیر تفت را نیازمند پیگیری و رایزنی نماینده مردم تفت و میبد دانست و گفت: ثبت این باغ در زمره باغ های جهانی از لحاظ گردشگری و تبلیغاتی بسیار حائز اهمیت است و به دلیل کاهش سهمیه های ایران برای معرفی آثار به یونسکو، باید این پیگیری در سطح ملی به وسیله نماینده مردم تفت و مسئولان محلی دنبال و با پیگیری مسرانه و جدی، زمینه ثبت این باغ و پیوستن آن به باغ های ایرانی در لیست ثبت جهانی فراهم شود.

یادگاری از دوره زندیه در شهر تفت

عمارت باغ صدری (نمیر) زرتشتی تفت مربوط به اواخر دوره زندیه است که در شهرستان تفت و استان یزد قرار دارد. باغ صدری دارای بادگیر دو طبقه ای است که روی تالار عمارتِ باغ قرار گرفته و بلندترین بادگیر تفت به حساب می آید. از ویژگی‌های برجسته باغ نمیر تفت معماری بنا و فضای حیاط این عمارت است. این باغ حدود ۱۳هزار متر مربع وسعت دارد و نقشه این باغ را از الگوی باغ‌های ایرانی گرفته‌اند. باغ‌های ایرانی مجموعه‌ای از ساختار هندسی، آب، درخت‌هایی در اطراف و کوشک میانی‌اند. به‌ همین‌ خاطر، باغ صدری تفت را شبیه به باغ کاشان و باغ دولت آباد یزد می‌دانند.

پاسخگو نبودن نماینده مردم تفت و میبد

در گفتگوهایی که بشارت یزد پیرامون چرایی جهانی نشدن باغ صدری (نمیر) تفت با مسئولان و کارشناسان در این گزارش انجام داده، «پیگیری قرار گرفتن نام این باغ در لیست ارسالی از طرف ایران به سازمان یونسکو» به عنوان مهمترین راهکار ثبت جهانی باغ نمیر مطرح شده موضوعی که باید مسئولان محلی همچون فرماندار تفت، میراث فرهنگی تفت و استان و خصوصا نماینده مردم تفت در مجلس آن را پیگیری کنند و از وزیر میراث فرهنگی و وزارتخانه اش مطالبه گری نمایند اما متاسفانه جلیل میرمحمدی، نماینده تفت و میبد در مجلس علیرغم تماس ها و پیام های خبرنگار بشارت یزد حاضر به صحبت در این خصوص نشد. جالب اینکه روابط عمومی فرماندار تفت علیرغم تماس و پیگیری های خبرنگار بشارت یزد بابت درخواست فرصت مصاحبه حضوری یا تلفنی با فرماندار هم پاسخی نداد!