شهرستان تفت قطب تولید انار یزد و حتی کشور است و سال هاست کمبود انار در راستای صادرات را در کشور جبران کرده است. کاشت انار در این منطقه سابقه دیرینه ای دارد به گونه ای که به یکی از ابعاد هویتی این شهرستان تبدیل شده است. با این حال سال هاست که موضوع عدم سود کافی فروش انار برای تولید کننده و کشاورز در این شهرستان مطرح است و به نظر هم نمی رسد که پیگیری های لازم در این زمینه صورت گرفته باشد. این بی توجهی، امسال ورای سال های گذشته برای کشاورزان مشکل آفریده و به صورت فزاینده ای به تولیدکنندگان انار به دلایلی متفاوت از سال های گذشته، ضرر وارد کرده است.
کشاورز با سابقه تفتی و قدیمی ترین اناربَند (خریدار انار از کشاورزان) تفت در گفتگو با بشارت یزد عنوان کرد: شرکت تعاونی باغداران امسال قيمت انار روي درخت در آبان ماه را هر كيلو ٧ هزار تومان اعلام كرد اين در حالي است كه با احتساب خرج های فرعی مانند حقوق کارگران و جعبه بندی و غیره، براي خود كشاورز ١٠ هزار تومان هزينه برده است. اين عدم تناسب میان مبلغ فروش و هزینه های جاری، باعث شد كه كشاورزان، انارهاي خود را به اين قيمت نفروشند و براي بازار فروش اسفند ماه صبر كنند كه اين عمل باعث خرابي چندين تُن انار، برگشت خوردن انارها از شهرهاي ديگر به سبب كيفيت نامناسب و ضرر بيش از پيش كشاورزان شد و انارهای خراب شده نیز خوراک دام ها شدند و قیمت این انار همچنان 7 هزار تومان برای فروش است.
او همچنین با اشاره به تاثیر حیاتی وضعیت نامناسب صادرات بر به وجود آمدن این مشکلات، افزود: در سال های گذشته وضع به گونه ای بود که انار ساوه و نیریز فارس به صورت گسترده به کشورهای همسایه از جمله ترکیه، عراق و همچنین کشور روسیه صادر می شدند و این انار تفت بود که کمبود در بازار داخل را جبران می کرد و به صورت گسترده به بازار وارد می شد. اما امروز با کاهش سطح صادرات به صورت کلی و صادرات میوه به طور خاص، انارهای ساوه و فارس بازار ها را اشباع کرده و انار تفت فرصت حضور در بازار فروش را پیدا نکرده و باعث ضرر کشاورزان تفتی شده است. این مشکل تنها مخصوص کشاورزان تفت نیست بلکه اکثر کشاورزان کشور امسال با مشکلات روز افزون در فروشِ نتیجه زحمات یک ساله شان به سبب قطع صادرات به ویژه به روسیه، رو به رو بوده اند.
یکی دیگر از باغداران قدیمی تفت نیز در مصاحبه با بشارت یزد، با تاكيد بر عدم كارايي تعاون روستايي و جهاد کشاورزی تفت در نظارت و قیمت گذاری محصولات و اهمیت این موضوع، افزود: نه شرکت تعاونی باغداران و نه جهاد كشاورزي تفت هيچ اقدام موثر و قابل قبولي در زمينه سنجش کیفیت و قیمت گذاری محصولات نداشتند و در اين باره پاسخگو نيز نيستند. قیت انار از اول فصل برداشت، یعنی آبان ماه، 7 هزار تومان اعلام شد و پس از 4 ماه همان انار با کیفیت به مراتب پایین تر نیز همان 7 هزار تومان قیمت دارد که کسی هم این انارها را با این قیمت خریداری نمی کند، این نشان دهنده نبود نظارت جدی در این بخش است.
وی در نقد به شرکت تعاونی باغداران تفت مدعی شد: گروهی اداره شرکت تعاونی را برعهده دارند که خودشان کشاورز نیستند و درک صحیحی از وضعیت کشاورزی ندارند. شرکت تعاونی باغداران حدود 700 نفر عضو دارد، این شرکت با این بدنه قوی باید بازوی توانمند کشاورزی و باغداری در این شهرستان باشد اما متاسفانه سیاست های ناکارآمد شرکت تعاونی و فامیل گرایی در این شرکت، این حوزه را دچار مشکل کرده و سبب شده اعضا رغبتی برای حضور در مجمع نداشته باشند. شرکت تعاونی باغداران ذیل سازمان تعاون روستایی استان یزد قرار دارد.
«فلاح» بي كيفيتي انارها را يكي ديگر از دلايل نبود اقبال عمومي به اين محصول دانست و اشاره كرد: يكي ديگر از دلايل عدم فروش موفق انار تفت، كيفيت نچندان خوب و قرمز نبودن ظاهر آن هاست كه باعث مي شود بازار آمادگي خريد اين انار را نداشته باشد، هر چند كه سال هاي پيش به دليل كمبود انار ناشي از صادرات، همين محصول با اقبال نسبتا خوبي روبه رو بود. امسال اما مسئله ی عدم کیفیت، فروش انار به شهر و استان های اطراف را دچار چالش کرده به گونه ای که چندین تُن بار انار از شهرهای دیگر برگشت خورده یا هنوز سرنوشتشان مشخص نیست.
به نظر می رسد با توجه به صحبت های باغداران، باغداری در شهرستان تفت دچار برخی بی برنامگی ها و سوء مدیریت در زمینه های مختلف است به گونه ای که ادارات فعال در این حوزه همچون جهاد کشاورزی و شرکت تعاونی باغداران تفت که زیر نظر اداره تعاون روستایی یزد قرار دارد، عمکرد ایجابی چندانی در رفع مشکلات این شهرستان نداشته و صرفا اجرا کننده برنامه های کلی ابلاغ شده هستند و هیچ مسئله یابی اساسی نیز در این زمینه به وسیله دستگاه های مربوطه صورت نگرفته است.
آیا برنامه از این قرار است که باید برای حل این مشکلات مذکور منتظر رفع مشکلات کلی مربوط به صادرات ماند یا می توان با کنترل کیفیت محصولات، نظارت بر کاشت-برداشت و سم پاشی اصولی، از کشاورزان این خطه حمایت کرد و بازار مخصوصی را برای انار تفت ایجاد کرد تا صرفا جایگزنی برای سایر انارها نباشد؟ سال آینده در صورت بروز همین مشکل و عدم صادرات و اشباع بازار با انارهایی با کیفیت بهتر، تکلیف کشاورزان و باغداران انار تفت چه خواهد بود؟
بشارت یزد به منظور پاسخگویی مسئولان نسبت به گلایه ها و انتقادهای کشاورزان، با مدیرکل سازمان تعاون روستایی یزد تماس های مکرر گرفت که امکان مصاحبه فراهم نشد. این نشریه آمادگی انتشار پاسخ مسئولان مربوطه را در این خصوص دارد.
