صالح مستوفیان/ سالگرد جهانی شدن یزد به عنوان یک افتخار همگانی و برگرفته از تلاش پیشینیان این دیار، فی نفسه باید منجر به همبستگی میان همه جریان های فکری و فرهنگی و رسانه ای یزد شود تا با برگزاری جشنی باشکوه و فراگیر، کسب این نشان و برند جهانی جشن گرفته شود و از این رهگذر ظرفیت های گردشگری و بومی استان به ایرانیان و جهانیان معرفی شود. اما «جشن جهانی شدن» یزد هم همچون دهها برنامه مشابه در سالهای اخیر با مخالفت عده ای روبرو شد که با بهانه قرار دادن مشکلات اقتصادی و بزرگنمایی در خصوص هزینه های این جشن، اساس آن را زیر سوال ببرند.
«هزینه 3 میلیارد تومانی از بودجه دولتی و عمومی برای برگزاری جشن یزد» کلید واژه هجمه ها و انتقادها به مراسم سالگرد ثبت جهانی یزد بود. موضوعی که مسئولان مربوطه بارها آن را تکذیب کردند و ضمن تاکید بر مردمی بودن بسیاری از بخش های این جشن اعلام کردند بواسطه نبودن بودجه دولتی برای برگزاری جشن یزد، از ارگان های مختلف متولی فرهنگ و نشاط اجتماعی خواسته شده برخی از برنامه های سالیانه خود را در بازه زمانی جهانی شدن یزد یعنی نیمه دوم تیرماه برگزار کنند.
این انتقادها در حالی صورت می گرفت که در این روزها مردم و مسئولان شهر تبریز با صرف هزینه های چند ده میلیاردی در تلاشند تا شهر تبریز را با عنوان «پایتخت گردشگری جهان اسلام» معرفی کنند و از این رهگذر بتوانند صنعت توریسم خود را رونق دهند. بر این اساس دهها برنامه و جشنواره با پوشش وسیع تلویزیونی در این شهر برپا شده و صدای انتقادی از منتقدین این شهر به گوش نرسیده است.
لزوم معرفی ظرفیت های جهانی شدن یزد
در قالب جشن های ملی و بین المللی
رییس صدا و سیمای مرکز یزد که قرار است جشن جهانی شدن یزد در شبکه تحت مدیریتش بصورت زنده پوشش داده شود، در گفتگو با بشارت یزد گفت: دو سال است که در نیمه اول شهریور به مدت دو هفته برنامه ای مشترک میان شبکه تابان و شبکه 5 سیمای جمهوری اسلامی ایران به نام «شب های فیروزه ای» برگزار می شود. بعد از مطرح شدن برگزاری جشن برای سالگرد ثبت جهانی یزد و ابراز نگرانی ها بابت هزینه های اجرای آن، استاندار یزد از بنده خواستند تا از ظرفیت برنامه «شب های فیروزه ای» برای انعکاس مراسم سالگرد جهانی شدن یزد استفاده شود.
احمد پهلوانیان در ادامه افزود: پس از آن با شبکه 5 سیما هماهنگی صورت گرفت تا زمان اجرای برنامه «شب های فیروزه ای» به تیرماه منتقل شود و آیتم های آن به جهانی شدن یزد اختصاص یابد. البته پیشنهادی هم از طرف بنده به استاندار یزد داده شد که در کنار ارائه برنامه هایی پیرامون سالگرد جهانی شدن یزد، به موضوع چهل ساله شدن پیروزی انقلاب اسلامی و دستاوردهای نظام در حوزه های مختلف استان پرداخته شود. بر این اساس برنامه «شب های فیروزه ای» از دوشنبه هفته جاری به مدت 10 شب بر روی آنتن شبکه تابان و شبکه 5 خواهد رفت و تلاش می کنیم با همکاری ارگان ها و سازمان های مختلف به ویژه شهرداری، اداره کل ارشاد و میراث فرهنگی و سازمات تبلیغات اسلامی ظرفیت های شهر یزد همچون آثار تاریخی، بافت تاریخی شهرهای مختلف استان، مردم شناسی و خصیصه های فرهنگی مردم یزد و خصوصا آنچه باعث ثبت جهانی این شهر شده را به مردم سراسر کشور معرفی کنیم.
رییس شبکه تابان اظهار داشت: یزد دارالعباده و دارالعلم بوده و چهره های هنری، فرهنگی و دینی بزرگی از این دیار برخاسته اند که لازم است مجددا معرفی و شناسانده شوند. جلوه های رفتاری، فرهنگ و لهجه یزدی در کنار جلوه های زیبای طبیعی خصوصا کویر بی نظیر یزد هم باید به مردم ایران و خصوصا گردشگران خارجی معرفی شود.
پهلوانیان در خصوص ضرورت پاسداشت جهانی شدن یزد و برگزاری برنامه هایی در این خصوص گفت: یزد ثبت جهانی شده و این رخداد بزرگ باید به مردم چه در داخل و چه در خارج معرفی شود که از راه های مختلفی همچون برگزاری جشن ها و جشنواره های محلی، ملی و بین المللی می توان به این مهم دست یافت. همچنین باید از ظرفیت رسانه ها نیز در این زمینه استفاده شود. ثبت جهانی موقعیت بسیار خوبی برای جذب گردشگر و رونق صنعت توریسم ایجاد کرده است که باید حداکثر استفاده را داشت. وی در ادامه افزود: صنعت توریسم امروزه در جهان به عنوان صنعتی پاک مورد توجه جدی همه کشورها قرار گرفته و درآمدزایی بسیار خوبی از آن می شود. این صنعت خصوصا در کشورمان در راستای اقتصاد مقاومتی است و در استان هم یکی از محورهای معرفی شده از طرف مدیران ارشد برای توسعه استان است. بنابراین بسیار ضروری است که تمامی ظرفیت های گردشگری استان با هر وسیله و روشی که ممکن است، تبلیغ و معرفی شود.
ایجاد نشاط اجتماعی، نیاز مردم و اصلی پذیرفته شده است
رییس صدا و سیمای مرکز یزد با تاکید بر اینکه مردم خصوصا در شرایط فشار روانی شدیدا نیازمند برنامه های نشاط آور هستند، اظهار داشت: آنچه در انتقادها و حواشی برگزاری جشن جهانی شدن یزد مشاهده کردم این بود که کمتر کسی با اصل برگزاری آن و لزوم ایجاد نشاط اجتماعی و برنامه های شاد و فرحبخش در یزد مخالف است. چرا که جامعه ما خصوصا جوانان نیاز مبرم به انواع برنامه های هنری و شادی آفرین در چارچوب ارزش های اجتماعی دارند و دیگر این یک اصل پذیرفته شده است.
وی در ادامه بیان داشت: نهادهای دولتی باید در برگزاری جشن های عمومی بیشتر نقش تسهیل گری را ایفا کنند و اصل جشن با حضور خود مردم و نهادهای مردمی همچون هیات ها، محلات و سمن ها برگزار شود. همچنین بنگاه های اقتصادی و صنعتی نیز مطابق رسالتی که در زمینه فرهنگ و نشاط اجتماعی بر عهده دارند باید در برگزاری چنین رویدادهایی سهم داشته باشند و از این رهگذر بتوانند ضمن معرفی تولیدات و خدمات خود به مردم به وظایف اجتماعی خویش نیز عمل کنند.
پهلوانیان افزود: بنگاه های اقتصادی و خصوصا صنعتی در همه کشورهای جهان مسئولیت های متعدد اجتماعی بر عهده دارند که در قالب ایجاد تیم های ورزشی یا اجرای برنامه های مفرح و شاد آن را انجام می دهند.
رییس صدا و سیمای مرکز یزد در خصوص ابراز دلواپس ها پیرامون برگزاری هر رویداد فرهنگی و عمومی در یزد اظهار داشت: مردم ما حرمت ها و نظام هنجاری جامعه را بطور طبیعی رعایت می کنند و نیازی نیست نسبت به برگزاری برنامه های دسته جمعی و اجتماعی نگران باشیم. نشاط، لازمه جامعه پویا و رو به رشد است و استان یزد نیز به این پیش نیاز مهم توسعه نیازمند است.
وی در خاتمه بیان داشت: در شرایط فعلی مهمترین نیاز کشور و استان، همدلی و همگرایی است تا باعث هم افزایی در راستای رفع مشکلات و بهبود شرایط شود. لازم است از پرداختن به مسائلی که باعث دور شدن از یکدیگر و ایجاد دلسری و ناامیدی در جامعه می شود، پرهیز کرد.
جشن جهانی شدن، فرهنگسازی برای حراست از میراث تاریخی یزد است
حسین مسرت، پژوهشگر حوزه فرهنگ یزد در گفتگو با بشارت یزد پیرامون ضرورت پاسداشت جهانی شدن یزد بیان داشت: یزد بواسطه معماری و فرهنگ غنی خود به ثبت جهانی رسید و در این خصوص باید توجه همه آحاد جامعه به ویژه مسئولان و نهادهایی چون شهرداری و میراث فرهنگی را به این مهم جلب کرد که ثبت جهانی عنوان ابدی نیست و تا زمانی که معیارها و شاخصه های جهانی شدن رعایت شود، این افتخار خواهد ماند و اگر چنین نشود، این برند را از یزد و مردم آن خواهند گرفت.
مسرت با تاکید بر اینکه برگزاری سالگرد جهانی شدن یزد می تواند بیان کننده اهمیت این افتخار برای استان باشد و مردم و مسئولان متوجه ضرورت پاسداشت آن و استفاده از ظرفیت های جهانی شدن بشوند، اظهار داشت: باید یزد را به سبک دوران قدیم حفظ کرد و در مقابل هرگونه تخریب و بی توجهی به بافت تاریخی به شدت برخورد کرد. جشن جهانی شدن یزد می تواند یادآور این موضوع باشد که پیشینیان ما خود در حفظ آداب، فرهنگ و ابنیه تاریخی و سبک زندگی خویش کوشا بودند و حال این وظیفه ماست که در نگهداری از افتخاری که بواسطه پیشینیان خود به دست آورده ایم، بیش از پیش تلاش کنیم. بنابراین برگزاری جشن سالگرد جهانی شدن نوعی فرهنگسازی حراست از میراث فرهنگی یزد است.
ضرورت توجه به برنامه های ایجاد کننده نشاط اجتماعی در یزد
این پژوهشگر حوزه فرهنگ در ادامه افزود: چندی پیش در نامه ای که به مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی نوشته ام ضرورت توجه به جشنواره ها و برنامه های ایجاد کننده نشاط اجتماعی را گوشزد کرده بودم. نشاط اجتماعی و شادی منجر به سلامت اجتماعی می شود که خود بستر هرگونه رشد و توسعه علمی، فرهنگی و اقتصادی است. جامعه غمگین و افسرده به راحتی در معرض بسیاری از آسیب ها قرار می گیرد. متاسفانه برخی تنها به ظواهر امر توجه می کنند و نسبت به یک برنامه نشاط آور موضع می گیرند در حالی که مخالفت با شادی های اجتماعی عوارض سوئی در جامعه دارد. این افراد همواره نگران و دلواپس هستند که شاید در این برنامه ها اتفاق ناگوار فرهنگی بیفتد در حالی که مردم در مجامع عمومی در کنار یکدیگر زندگی می کنند و خود بهترین حافظ ارزش های اجتماعی خویش هستند. در حال حاضر هر شب هزاران خانواده یزدی در بوستان کوهستان یزد گرد هم می آیند و خصوصا در شب های برگزاری بازی های جام جهانی انبوهی از مردان و زنان و کودکان در کنار یکدیگر در بوستان کوهستان فوتبال تماشا کردند و با هم نسبت به پیروزی تیم ملی شادی کردند و هیچ مشکل یا ناهنجاری اجتماعی اتفاق نیفتاد.
مسرت با اشاره به اینکه هر ابزاری می تواند علاوه بر استفاده مثبت، کاربرد منفی هم داشته باشد، گفت: نباید نسبت به هر پدیده ای با ترس مواجه شد و از جنبه های مثبت آن گذشت. همانطور که در گذشته با ویدئو چنین برخوردی می شد و بعدها فهمیدند این روش نادرست است و ویدئو کاربردهای مثبت اجتماعی هم دارد. مشابه این موضوع با شبکه های اجتماعی صورت گرفت در حالی که مخالفان دو آتیشه شبکه های اجتماعی حال خود در آن بصورت گسترده فعال هستند و از جنبه های مفید آن استفاده می کنند.
لزوم صرف هزینه برای تقویت جهانی شدن یزد
وی در خصوص انتقادهایی که نسبت به هزینه های برگزاری جشن یزد صورت می گیرد، اظهار داشت: تبریز ده ها برابر یزد هزینه می کند تا شهر تبریز را در جهان اسلام دارای برند سازد. البته همه مخالف اسراف و بریز و بپاش یا سوء استفاده مالی برخی در کنار برگزاری جشن ها و جشنواره ها هستند اما برای تقویت جهانی شدن یزد و تبلیغ ظرفیت های گردشگری آن نیاز به صرف هزینه هستیم و باید بدانیم این صرف هزینه، نوعی سرمایه گذاری برای توسعه گردشگری و حفظ مشخصه های جهانی شدن است. در شهرهای مشابه با یزد صدها برابر هزینه می کنند تا در کنار مراقبت از میراث فرهنگی خود آن را به جهانیان نیز معرفی کنند.
مسرت در ادامه افزود: اینکه عده ای بگویند در شرایط اقتصادی فعلی لازم نیست هزینه ای بابت برنامه های نشاط آور و جشن های عمومی صورت بگیرد منطق ناصحیحی است چرا که در کنار کار و غذا و مسکن و رفاه، مردم آرامش و روحیه بانشاط هم نیاز دارند و لازم است نسبت به آن هزینه های لازم صورت بگیرد. هرچند در هرکاری باید از اسراف و سوء استفاده پرهیز کرد و نظارت دقیقی بر هزینه های آن صورت بگیرد.
