بشارت یزد از اشغال فضاهای درمانی استان توسط بیماران غیربومی و گلایه شهروندان یزدی گزارش می دهد:
مریم دره شیری/ استان یزد در حال حاضر یکی از قطب های درمان کشور محسوب می شود که هرساله تعداد زیادی از بیماران غیربومی، را از سراسر کشور جذب می کند. موضوعی که در یزد واکنش های مختلفی را به همراه داشته است. عده ای این موضوع را اقرار استان های دیگر به وجود مراکز درمانی پیشرفته و کادر پزشکی متخصص در یزد تلقی می کنند و تبدیل شدن یزد به قطب گردشگری سلامت کشور را مایه افتخار استان می دانند.
اما مخالفان، گردشگری سلامت در یزد را از اساس منتفی دانسته و عقیده دارند مسافرانی که برای دریافت خدمات سلامت به استان مراجعه می کنند، معمولا به دنبال کمترین هزینه برای مصارف غیردرمانی هستندکه با تعریف گردشگری سلامت، تناقض دارد. در گردشگری سلامت، بیمار باید برای خدمات درمانی به شهر سفر کند، از اماکن اقامتی مجاز استفاده و از صنایع دستی و سوغات خرید کند که در یزد تنها قسمت اول درمان اتفاق می افتد و گردشگری صورت نمی پذیرد و در حال حاضر یزد تنها با حجم زیادی از بیماران غیربومی و صف های طولانی نوبت مواجه است و بار بیماران استان های همجوار را به دوش می کشد.
بیمارستان های دولتی یزد مانند بیمارستان شهید رهنمون و شهید صدوقی(ره)، یکی از میزبانان اصلی بیماران غیربومی از استان های همجوار به دلیل هزینه پایین است و هموطنان از استان سیستان و بلوچستان، یکی از پر رفت و آمد ترین ها، به مراکز درمانی یزد هستند.
در بیرون از محوطه یکی از مراکز درمانی یزد، صندلی های زیادی برای انتظار گذاشته شده که مملوء از مردمانی از سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و… است.
بعضی ها چمدان هایشان را با خود آورده اند که نشان از پایان سفرشان به یزد است. عده ای همانجا دارند غذا می خورند و چند بچه در محوطه می دوند و بازی می کنند. اینجا بیشتر از اینکه محوطه انتظار برای درمان و ویزیت متخصص باشد، به محلی برای استراحت تبدیل شده است. با یکی از بیمارانی که از سیستان و بلوچستان آمده اند، سر صحبت را باز می کنم. نامش خالد است و به گفته خودش، از شهر چابهار آمده و مدت 20 روز است که در یزد اقامت دارد.
در یزد هر نوبتی بخواهیم، می گیریم
در پاسخ به این پرسش که دلیل سفرش به یزد چه بوده، می گوید: همسرم به خاطر جراحی دیسک کمر در بیمارستان یزد، بستری شده است و من با 4 فرزندم به یزد آمده ام. چون این جراحی ها، خیلی طول می کشد، نمی توانیم بچه ها را تنها بگذاریم.
خالد ادامه می دهد: شبی 1 میلیون اجاره خانه می دهم و تا به حال فقط 180 میلیون هزینه جراحی، دارو و ویزیت متخصص داده ام که علاوه بر این ها هزینه خورد و خوراک، مکان و کرایه رفت و آمد هم هست.
وی اضافه می کند: از پارسال تا الان، 4 بار به یزد آمده ام. خودم به دلیل مشکل ریه، در بیمارستان شهید رهنمون بوده ام و همسرم در بیمارستان گودرز بستری است. وقتی به یزد می آییم، بچه ها هم اگر مریضی داشته باشند، آنها را به درمانگاه می برم که وقتی برگشتیم، مشکلی نداشته باشند. اغلب در یک روز، هر نوبتی بخواهیم، می گیریم.
خالد دلیل انتخاب شهر یزد برای درمان را، پزشکان کاربلد یزدی عنوان می کند و می گوید: در چابهار، بیمارستان هست اما پزشک متخصص و ماهر ندارد و جراحی خوبی انجام نمی دهند. هزینه ماندن در یزد هم ارزان تر از شهرهای دیگری مثل اصفهان، شیراز و تهران است و دیگر اینکه مردم یزد خوب هستند و بهتر از شهرهای دیگر برخورد می کنند و رفتار بدی ندارند فقط هزینه این رفت و آمدها برایمان سخت است اما چاره ای نیست.
هزینه ها در یزد پایین تر از اصفهان و شیراز است
کمی آنطرفتر دو دختر با لباس های محلی بلوچی نشسته اند و با هم صحبت می کنند. یکی از خواهرها خودش را “ام النور” معرفی می کند و می گوید: 3 روز است که از بندر بریس چابهار، به همراه 8 نفر از اعضای خانواده به یزد آمده است.
ام النور ادامه می دهد: خواهرم مشکل قلبی و مادرم روماتیسم دارد و ما تصمیم گرفتیم آن ها را برای درمان به یزد بیاوریم. خانه ویلایی در اکبرآباد یزد، اجاره کرده ایم که شبی یک میلیون و 800 هزینه دارد.
وی در خصوص چالش اقامت در یزد اظهار می کند: مشکل این است که 4 بچه داریم و آن ها کمی سر و صدا می کنند، دفعه قبل که در مسافرخانه بودیم، صاحب مسافرخانه به ما گفت بقیه مسافرها به سر و صدای ما اعتراض کرده اند و ساعت 12 شب عذر ما را خواست و گفت اتاق را خالی کنیم. برای همین این بار خانه دربست گرفتیم.
ام النور در ادامه عنوان می کند: جایی که ما زندگی می کنیم، فقط یک مرکز بهداشت وجود دارد که برای مریضی های ساده و سرپایی می رویم اما برای جراحی و بیماری های دیگر، هر 4 ماه یک بار به یزد می آییم. یک بار هم به شیراز رفتیم اما هزینه ماندن و اجاره خانه در شیراز، خیلی بیشتر از یزد است.
برای آمدن به یزد، پول پس انداز می کنیم
وی با اظهارخوشحالی از حضور همشهریانش در بیمارستان های یزد، بیان می کند: وقتی به یزد می آییم احساس غربت نمی کنیم. الان هم که اینجا را می بینم، فکر می کنم بلوچستان است. یزدی ها خودشان خیلی کم هستند البته یزد هم به خاطر رفت و آمد بلوچ ها، آباد شده است. ما برای آمدن به یزد، پول پس انداز می کنیم. چون پدرم صیاد است و تابستان ها کاری ندارد، به یزد می آییم و هر دکتری نیاز باشد، می رویم. در چابهار وقتی می خواهند به یزد بیایند، با هم مشورت می کنند که چه پزشک و چه بیمارستانی خوب است و هزینه کمتری دارد. همه از پزشکان یزدی راضی اند، اما بعضی بیمارستان های خصوصی، خیلی گران هستند و به شوخی به همدیگر می گوییم اگر بخواهیم فلان بیمارستانی برویم، باید خانه مان را بفروشیم. بیمارستان های دولتی و درمانگاه ها، راحت تر و کم هزینه تر هستند.
برخورد مردم یزد خیلی خوب است
ماهو؛ یکی دیگر از زنان بلوچی است که بر روی صندلی ها به انتظار نشسته است. کم خونی شدید دارد و از ایرانشهر آمده است. او با 4 نفر از اعضای خانواده اش در مسافرخانه ای در یزد اقامت دارند.
وی می گوید: تا به حال 4 بار به یزد آمده ام. برخورد مردم یزد خیلی خوب است. کاری به کار ما ندارند و اینجا احساس غربت نمی کنیم. 5 روز در بیمارستان شهید رهنمون بستری بودم و الان برای ویزیت متخصص زنان و زایمان به اینجا آمده ام. در ایرانشهر پزشک متخصص نیست و بیشتر پزشک عمومی داریم. تجهیزات بیمارستان ها هم برای جراحی مناسب نیست. شهرهای دیگری مثل شیراز و اصفهان هم هزینه کرایه و اجاره خانه گران است. کرمان هم پزشکان خوبی ندارد و خودشان هم برای درمان به یزد می آیند.
از هر 10 بیمار، 7 نفر غیر یزدی است
منشی درمانگاه، اسم ها را صدا می زند و هر بیمار با همراه، داخل می شوند. از او در خصوص نسبت تعداد بیماران یزدی و غیر یزدی در این درمانگاه می پرسم: هر روز متغیر است ولی در اکثر روزها، از 10 مراجعه کننده، 7 نفرشان، غیر یزدی هستند که هیچ محدودیت و ممنوعیتی برای نوبت دادن به آن ها نداریم و آن ها را پذیرش می کنیم.
وی با اشاره به اینکه اینجا هزینه ویزیت متخصص، ارزانتر از مطب است، می گوید: بعضی وقت ها یزدی ها به ما اعتراض می کنند که چرا نوبت هایمان زود تمام می شود اما نمی شود برایشان کاری کرد چون آن ها زودتر می آیند و نوبت خود را ثبت می کنند. پزشک هم برایش فرقی ندارد که بیمار بومی یا غیربومی باشد. او در برابر همه مسئول است و به همه رسیدگی می کند.
این پول فقط به جیب دکترها و بعضی مسافرخانه ها می رود
یک خانم یزدی که از ابتدا به صحبت هایمان گوش می دهد، جلو می آید و می گوید: نظر مردم یزد هم را بنویسید. اینکه می گویند آنها در یزد پول خرج می کنند، این پول فقط به جیب دکترها و بعضی مسافرخانه ها و صاحبخانه ها می رود اما مردم تاوانش را پس می دهند. وقتی می خواهیم متخصص ما را ویزیت کند، باید ساعت ها در صف بنشینیم یا نوبت های آن روز پر شده است و باید دوباره مراجعه کنیم و هربار می بینیم همه غیر یزدی ها، توی صف نشسته اند. من برای گرفتن نوبت دندانپزشکی در درمانگاه خاتم الانبیا (س) بارها مراجعه کردم اما همه نوبت ها پر بود. وقتی به آنجا رفتم، دیدم همه غیر یزدی ها پشت سرهم نوبت گرفته اند. چون کاری ندارند، از صبح حضوری می آیند و ما نمی توانیم نوبت دکتر خودمان در یزد را بگیریم.
خانم دیگری که در صف انتظار برای ویزیت متخصص زنان است، هم بیان می کند: یزد مخصوصا در تابستان، پر از بلوچ ها و بندری هاست. توی همه فروشگاه های موادغذایی، پوشاک، بیمارستان ها، مطب ها، پارک ها همه جا هستند. علاوه بر افغانستانی ها که کل یزد را گرفته اند، حالا این ها هم به شهر اضافه شده اند. عصرها بروید خیابان طالقانی از اول تا آخر خیابان، جلوی همه مطب ها و کنار خیابان نشسته اند. یزد بیشتر از اینکه یزدی داشته باشد، مهمانان بلوچ، بندری و افغانستانی دارد که واقعا آدم اذیت می شود. من همیشه می گویم چرا آنها به شهرهای دیگر نمی روند؟ مثلا اصفهان که می روی، هیچ کدام نیستند. ولی یزد همیشه مسئولین محافظه کاری دارد که هیچ قانونی برای این موضوع نمی گذارند، برای همین یزد، بهترین مقصد برای مردم شهرهای دیگر است چون بعضی یزدی ها، غیربومی ها را منبع درآمد می دانند و فقط به درآمدی که آنها به یزد می آورند، فکر می کنند.
گردشگری سلامت در یزد، فرصت یا تهدید؟
واقعیت این است که گردشگری سلامت برای استان، به تنهایی نه یک فرصت به حساب می آید و نه تهدید. تنها یک پدیده اجتماعی است که می توان آن را با نگاه درست و کارشناسی، به فرصتی مغتنم برای یزد تبدیل کرد. حضور ضابطه مند بیماران غیربومی در یزد، ایجاد محدودیت برای نوبت دهی در مراکز درمانی و همچنین اعزام منظم تیم پزشکی جهادی یزد به استان های همجوار به منظور کاهش هزینه ها و تسهیل دسترسی به متخصصان برای بیماران غیربومی، برخی از راهکارهایی است که می تواند در این زمینه، هم رضایت بیماران غیربومی و هم آسایش مردم یزد را به همراه داشته باشد وگرنه ادامه روند فعلی مبتنی بر حجم بالای مراجعه بیماران غیربومی، منابع انسانی و زیرساخت های درمانی این استان را تحت فشار قرار داده و نارضایتی بیشتر مردم یزد را در پی خواهد داشت.
