بسیاری از کشورهای پیشرفته از زباله، انرژی و برق تولید می کنند یا کشوری مثل سوئد به دنبال سودآوری کلان اقتصادی، زباله را از سایرکشورها وارد می کند. فرآوری زباله تنها مختص کشورهای اروپایی و پیشرفته نیست بلکه در بسیاری از استان های کشور و در قالب کارخانه های کامپوست، زباله را به مصارف دیگر از جمله کود و یا تولید برق تبدیل می کنند. این در حالی است که کارخانه کامپوست یزد که نزدیک به 10 سال پیش برای کمک به محیط زیست و تولید مواد آلی از زباله های تَر ساخته شده، با یک نمای توخالی رها شده است. این کارخانه که به گفته رئیس کمیسیون خدمات شورای شهر یزد در سال 1384 تاسیس شد، در نظر داشت از سوزاندن و دفن زباله ها که هر کدام به شکلی طبیعت را آلوده می کنند، جلوگیری کند. مهدی کاشفی زاده با گلایه از عدم تحقق اهداف کارخانه کامپوست یزد گفت: «بعد از گذشت بیش از10سال از تاسیس کارخانه کامپوست یزد، حتی یک کیلو زباله به مواد آلی تبدیل نشده است». این امر باعث شده تا متصدیان کارخانه کامپوست تنها به فروش زباله های خشک کفایت کرده و سایر زباله ها را در حوالی کارخانه رها کنند. که باعث شده انباشت این زباله ها حتی سفره های آب زیرزمینی را نیز آلوده کند.
شورای اسلامی شهر یزد در دوره پنجم تلاش کرده با ارائه ی طرحی جامع و سرمایه گذاری متناسب، کارخانه کامپوست جدیدی را برای تولید موادآلی راه اندازی کند. الهه جورابی، دیگر عضو شورای شهر یزد در خصوص جذب بودجه مورد نیاز برای راه اندازی کارخانه کامپوست گفت: در جلسه ای در تهران که با حضور معاون کمیسیون خدمات شهرداری های کشو برگزار شد مبلغ 60 میلیارد تومان برای راه اندازی مجدد کارخانه کامپوست در یزد اختصاص یافت.
بشات یزد به دنبال واکاوی موضوع کارخانه کامپوست و انباشت زباله های تَر به گفتگو با مسئولان مربوطه در این امر پرداخته که در ادامه می خوانید:
هزینه 3میلیارد و350میلیون تومانی برای کارخانه کامپوست یزد
رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر یزد در خصوص تاسیس کارخانه کامپوست یزد گفت: تاسیس این کارخانه که وابسته به تراکتورسازی تبریز بود طی سه قرارداد اجرایی شد. اولین قرارداد با هدف فرآوری روزانه 250 تُن زباله درتاریخ 29/4/84 بسته شد. اجرای این قرارداد یک سال و نیم بعد با مبلغ حدود 635 میلیون ریال تمام شد. مرحله دوم قرارداد که مطالعات زیست محیطی و ساختاری انجام می شد با مبلغ 10میلیون تومان و قسمت سوم قرارداد نیز که ساخت کارخانه بوده با هزینه 1میلیارد و350میلیون تومان تمام شد.
مهدی کاشفی زاده در ادامه با اشاره به مساحت کارخانه کامپوست افزود: مساحت سایت مرکزی کارخانه 8 هزارمترمربع است، کارخانه ای که قرار بود با 150هکتارتاسیس شود ودر مجموع کارخانه کامپوست با هزینه 3میلیارد و350میلیون تومان تاسیس شد.
وی از عملکرد نامناسب این کارخانه گلایه کرد و اظهارداشت: این کارخانه نتوانست اهداف خود یعنی همان تبدیل 250تن زباله به کود را عملی کند، یعنی از سال 85 که کارخانه شکل گرفته تا سال 95 رسما کاری از پیش نبرده است.
رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر یزد در ادامه گفت: بعد از عملکرد ضعیف کارخانه کامپوست، شورای اسلامی یزد در سال 1392 ورود می کند و با بررسی های انجام شده در خصوص شرکت متصدی امر، شرکت ملزم به پرداخت خسارت انجام نشدن کار به شهرداری یزد شد. با این شرایط شرکت که وابسته به تراکتورسازی بود با پرداخت های نقدی و غیر نقدی مبلغی را به عنوان خسارت به شهرداری یزد پرداخت، این شرکت دو دستگاه تراکتور به مبلغ 300میلیون تومان، یک چک 50میلیون تومانی و چهار چک 75میلیون تومانی را به عنوان خسارت به شهرداری یزد پرداخت و قراردادش فسخ شد.
انعقاد قراردای 9 ساله با پیمانکار غیر یزدی در کارخانه کمپوست
این عضو شورای شهردرخصوص قرارداد 9 ساله شهرداری با شرکت «پارس پلیمر امیرکبیر» گفت: بعد از فسخ قرارداد اولین شرکت در زمینه کارخانه کامپوست درسال 94 قراردادی 9 ساله با شرکت «پارس پلیمرامیرکبیر»بسته شد. دراین رابطه طرح ها و پیشنهاد های بسیاری ارائه شد که در این بین پروژه شرکت «پارس پلیمر امیرکبیر» بیشتر از بقیه به نفع شهرداری بود.
کاشفی زاده در تشریح قرارداد شهرداری یزد با شرکت«پارس پلیمرامیرکبیر» برای بهره برداری از کارخانه کمپوست گفت: طبق این قرارداد سرمایه گذار می بایست طی 8 فاز در پایان 790روزکاری مبلغ 2میلیارد تومان سرمایه گذاری کند ولی تاکنون بیشتر از700 میلیون سرمایه گذاری نکرده است. رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر یزد با اشاره به سهم شهرداری یزد از این قرارداد گفت: شهرداری زباله را کیلویی 4 تومان به شرکت پیمانکار می فروشد که این اقدام برای اولین بار در کشور اتفاق می افتد و سال به سال درصدی به این مبلغ اضافه می شود و پس از 9 سال پیمانکارموظف است کارخانه را به شهرداری بازگرداند.
پیمانکار کارخانه کمپوست به تعهدات خود عمل نکرده است
رئیس کمیسیون خدمات شهری یزد درخصوص آتش سوزی کارخانه کامپوست اظهارداشت: به دنبال اختلافی که شرکا در این شرکت داشتند، کارخانه عمدی آتش می گیرد. کارخانه فعلی قراربود در سال اول 100تن و بعد 150 تن زباله را در روز فرآوری کند که هیچ کدام انجام نشد، در بعضی کارها سرمایه گذار فقط به دنبال سود اقتصادی خودش است مثل اینکه کارخانه را آتش بزنند که هزینه ای برای تولید کود نشود و فقط با فروش زباله های خشک درآمد هنگفتی را کسب کنند.
کاشفی زاده با اشاره به اهداف اصلی ایجاد کارخانه کامپوست اذعان داشت: کارخانه کامپوست برای جلوگیری از آلودگی هوا و زمین ایجاد شده است، کما اینکه بسیاری از کشورها به زباله نگاه اقتصادی دارند و حتی کشوری مثل سوئد برای سوداقتصادی زباله وارد می کند. وی در ادامه افزود: در این کارخانه زباله به مواد آلی وکودی تبدیل می شود که می توان در فضای سبز و پارک ها از آن استفاده کرد.
رئیس کمیسیون خدمات شهری درخصوص عملی نشدن اهداف اصلی کارخانه کامپوست وعدم تولید کود گفت: بحثی که متصدیان کارخانه کامپوست داشتند این بود که زباله ها درمسیر توسط ماموران شهرداری تفکیک شده و دیگر زباله های خشک که برای سرمایه گذار سودآور باشد به کارخانه نمی رسد، سرمایه گذار از این ماجرا نگران است و می گوید که با این شرایط دیگر تولید کود و فرآوری زباله های تَر سودآوری ندارد. ههمچنین زمانی که می خواستیم با سرمایه گذار جدید قرارداد ببندیم بسیاری از دوستان گفتند که سرمایه گذار جدید باید کارخانه را از نو راه اندازی کند چراکه کارخانه چیزی بیش از چند تیکه آهن اوراق شده نیست ولی سرمایه گذارگفته بود با همین امکانات می تواند کار را انجام دهد
کاشفی زاده با اشاره به نظر شهرداری در خصوص وضعیت کارخانه کامپوست گفت: شهرداری درحال حاضر خواستار فسخ قرارداد با پیمانکارکارخانه کامپوست شده است ودر حال حاضر برگه ی فسخ قرارداد در حال بررسی است. وی در ادامه افزود: از این به بعد قرارداد سنگینی برای پیمانکاران جمع آوری زباله ها از سطح بسته می شود تا نتوانند زباله ها را در مسیر برای خودشان تفکیک کنند.
تغییر شرایط کارخانه کمپوست با پیمانکار جدید
این عضو شورای شهر یزد با اشاره به وجود طرح های مختلف برای راه اندازی کارخانه کامپوست گفت: در حال حاضر طرح های متعددی به شهرداری ارائه می شود که باید به دقت بررسی کرد که کدام مزایای بیشتری دارد. حتی در این بین پیشنهاداتی از کشورهای آلمان و رومانی هم داشتیم که در حال بررسی است، نمی خواهیم عجولانه تصمیم بگیریم که دوباره مدیون مردم شویم. امیدواریم بتوانیم کارخانه را با سرمایه گذار جدید به زودی راه اندازی کنیم.
کاشفی زاده یکی از موانع اصلی برسرراه کارخانه کامپوست را نبود آب دانست و اظهارداشت: مساله آب مشکلی بر سر راه فعالیت کارخانه کمپوست است که حدود 11کیلومتر از منبع آب فاصله دارد و برای رساندن آب به کارخانه باید هزینه زیادی را تقبل کرد.
الهه جورابی:
کارخانه کامپوست با مطالعه ای ضعیف اجرا شد
عضو شورای شهر یزد و نماینده این شورا در موضوع کارخانه کمپوست با اشاره به وضعیت اسف بار این مجموعه درشهر یزد گفت: این طرح با مطالعه ضعیف انجام شد که حتی در آن به موضوع آب که نیاز اصلی کارخانه است توجه ای نشد. الهه جورابی درادامه افزود: کارخانه کامپوست که برای کمک به محیط زیست تاسیس شده بود نتوانست به اهداف خود جامه ی عمل بپوشاند و به دنبال این مشکل شورای شهر جدید تصمیم گرفت تا با برنامه ریزی منسجم و بررسی طرح های مرتبط با این موضوع، هرچه زودتر کارخانه کامپوست را احیا کنند.
عضو شورای شهر یزد در خصوص فعالیت های انجام شده جهت احیای کارخانه کامپوست درشورای شهر پنجم،گفت: برای بررسی هرچه دقیقتر موضوع پسماند و کارخانه کمپوست طی جلسه ای در تهران که با حضور معاون خدمات شهرداری های وزارت کشور برگزار شد توانستیم بودجه ی 60 میلیارد تومانی برای راه اندازی مجدد کارخانه کمپوست بگیریم. وی در ادامه تصریح کرد: اختصاص این بودجه تنها زمانی عملی می شود که طرحی منسجم و مشخص ارائه شود.
مطالعه طرح های مختلف برای احیای کمپوست در یزد
این عضو شورای شهر با اشاره به استان های پیشرو در زمینه اجرای طرح کامپوست اظهارداشت: به دنبال ارائه طرحی منسجم وکارشناسی شده بسیاری از طرح های انجام شده در استان هایی که در زمینه کامپوست موفق بوده اند را بررسی کردیم. دراین بین شیراز موفق ترین شهر به حساب می آید. همچنین در بازیدی که از کارخانه کمپوست در مشهد داشتیم به سودآوری های این کارخانه برای شهرها هم بیش از پیش واقف شدیم که نمی توان سودآوری این طلای کثیف را انکار کرد. بهترین استانی که در زمینه کمپوست کار می کند استان فارس است و به همین دلیل در حال مذاکره با فردی هستیم که طرح کمپوست را برای شیراز ارائه داده و امیدواریم که این مذاکرات به نتیجه برسد.
این عضو شورای شهر در خصوص جداسازی زباله ها توسط خود شهروندان گفت: متاسفانه هنوز فرهنگ جداسازی زباله را در منزل نداریم و این موضوع باعث می شود که مسئولین در کارخانه کامپوست بیشتر وقت خود را صرف جداسازی زباله ها کنند و دیگر زمانی برای تهیه کامپوست باقی نمی ماند
جورابی وجود نخاله های ساختمانی در نقاط مختلف شهر را جلوه ای زشت خواند و گفت: اگرتخریب ساختمان با گرفتن پروانه تخریب انجام شود و بعد ازپایان تخریب سازمان پسماند موظف به جمع آوری نخاله های ساختمانی شود، هم برای ظاهر شهرمان خوب است و هم می توان این نخاله ها را به مصالح ساختمانی تبدیل کرد که این امر باعث ایجاد یک سرمایه می شود، برای تحقق این امر در حال بررسی طرح های پیشنهادی هستیم.
