نگاهی تحلیلی به کارنامه نماینده اردکان در مجلس؛ از صنعت و محیط‌زیست تا زیرساخت، اقتصاد و مطالبه‌گری:
- موضع پوردهقان در سال‌های اخیر صرفاً بر حمایت مطلق از صنعت استوار نبوده است. در موضوع واحدهای صنعتی آلاینده، او از منظر نظارتی مجلس وارد موضوع شده و بر ضرورت اصلاح وضعیت واحدهای آلاینده و برخورد با مشکلات زیست‌محیطی تأکید کرده است. خانه ملت نیز در گزارشی از اقدامات نظارتی او، موضوع واحدهای صنعتی آلاینده منطقه را به عنوان یکی از محورهای پیگیری نماینده اردکان منتشر کرده است
- اقتصاد اردکان به شکل جدی با صنعت، معدن، انرژی و محیط‌زیست پیوند خورده است. بنابراین حضور نماینده حوزه انتخابیه اردکان در ساختار تخصصی کمیسیون صنایع و معادن، امکان بیشتری برای طرح مسائل شهرستان در سطح سیاست‌گذاری ملی فراهم می‌کند
- مصطفی پوردهقان در پایان بیش از دو سال نخست نمایندگی، نماینده‌ای توانمند، فعال و مطالبه‌گر با کارنامه‌ای در مجموع مطلوب و قابل دفاع است؛ نماینده‌ای که توانسته جایگاه مناسبی در ساختار تخصصی مجلس ایجاد کند و مسائل اردکان را در سطوح مختلف مدیریتی کشور پیگیری کند. اکنون اما معیار قضاوت در دو سال باقی‌مانده باید سخت‌گیرانه‌تر باشد: هرچه بیشتر از «پیگیری» به «نتیجه» برسیم، کارنامه امروز می‌تواند به یک کارنامه ماندگار تبدیل شود
محمد شاکر اردکانی*/ قضاوت درباره عملکرد یک نماینده مجلس، نه با تعداد عکس‌های منتشرشده از جلسات ممکن است و نه با تعداد سخنرانی‌ها و مصاحبه‌ها. نماینده مجلس نه مدیر اجرایی شهرستان است و نه اختیار اجرای مستقیم بسیاری از پروژه‌ها را در دست دارد. معیار منطقی‌تر این است که ببینیم نماینده در طول دوره مسئولیت خود چه مسائلی را دنبال کرده، در چه سطحی آنها را پیگیری کرده، از چه ظرفیت‌هایی در مجلس استفاده کرده و در نهایت چه میزان از این پیگیری‌ها به تصمیم، مصوبه، پروژه یا تغییر قابل مشاهده منجر شده است.
از این منظر، بیش از دو سال پس از آغاز به کار مجلس دوازدهم و در آستانه ورود به سومین سال نمایندگی مصطفی پوردهقان، بررسی کارنامه او می‌تواند تصویری دقیق‌تر از عملکرد این نماینده ارائه کند؛ تصویری که نه نیازمند تعریف و تمجید اغراق‌آمیز است و نه با نادیده گرفتن نقاط قوت و اقدامات انجام‌شده، منصفانه خواهد بود.
یک نشست خبری که باید جدی گرفته شود
یکی از اتفاقات قابل توجه ماه‌های اخیر، برگزاری نشست خبری پوردهقان با اصحاب رسانه اردکان بود؛ نشستی که در آن عملکرد دوره نمایندگی، مسائل اقتصادی، آب، برق، مسکن، آلودگی، توسعه صنعتی و دیگر مسائل شهرستان مورد بحث قرار گرفت و نماینده مستقیماً در معرض پرسش رسانه‌ها قرار گرفت. وجود مجموعه‌ای از ویدئوهای جداگانه از این نشست نیز نشان می‌دهد که موضوعات متعددی در آن مطرح شده است.
اهمیت این نشست البته نباید بیش از اندازه بزرگ‌نمایی شود. برگزاری نشست خبری به خودی خود دستاورد اجرایی نیست؛ اما از منظر رابطه نماینده با افکار عمومی، اتفاق مهمی است. به‌خصوص آنکه پوردهقان پیش از این نیز در جمع مدیران روابط عمومی و اصحاب رسانه اردکان، بر ضرورت ارتباط مسئولان با مردم و رسانه‌ها تأکید کرده بود و عدم ارتباط مدیران با رسانه را یک آسیب دانسته بود.
بنابراین می‌توان این نشست را بخشی از یک رویکرد ارتباطی دانست؛ رویکردی که در آن نماینده صرفاً از طریق کانال رسمی خود گزارش فعالیت منتشر نمی‌کند، بلکه امکان پرسشگری مستقیم رسانه را نیز فراهم می‌کند.
اما ارزش واقعی نشست، نه در شکل آن، بلکه در محتوای گزارش عملکردی است که ارائه شده و اکنون باید در کنار اقدامات دو سال گذشته سنجیده شود.
نخستین شاخص؛ جایگاه نماینده در مجلس
یکی از مهم‌ترین متغیرها در ارزیابی عملکرد هر نماینده، جایگاهی است که در ساختار مجلس به دست می‌آورد. پوردهقان در کمیسیون صنایع و معادن فعالیت دارد و در ساختار هیئت‌رئیسه این کمیسیون نیز حضور داشته و ریاست کمیته صنایع معدنی را بر عهده دارد. همچنین در حوزه محیط‌زیست نیز به عنوان نایب‌رئیس فراکسیون محیط‌زیست فعالیت می‌کند.این جایگاه‌ها به خودی خود کارنامه محسوب نمی‌شوند؛ اما برای نماینده اردکان دارای اهمیت مضاعف‌اند زیرا اقتصاد اردکان به شکل جدی با صنعت، معدن، انرژی و محیط‌زیست پیوند خورده است. بنابراین حضور نماینده حوزه انتخابیه در ساختار تخصصی کمیسیون صنایع و معادن، امکان بیشتری برای طرح مسائل شهرستان در سطح سیاست‌گذاری ملی فراهم می‌کند.
به بیان ساده‌تر، مسئله اردکان در بسیاری از موارد فقط یک مسئله شهرستانی نیست؛ مسئله‌ای است که با سیاست صنعتی کشور، انرژی، معدن، محیط‌زیست و سرمایه‌گذاری‌های بزرگ ارتباط دارد. از این جهت، انتخاب مسیر تخصصی صنعت و معدن برای نماینده اردکان را می‌توان یکی از نقاط قابل توجه کارنامه او دانست.
صنعت؛ مهم‌ترین میدان آزمون نمایندگی
شاید هیچ موضوعی به اندازه صنعت، عملکرد نماینده اردکان را در معرض قضاوت قرار ندهد.
صنعت برای اردکان هم فرصت است و هم مسئله. از یک طرف، بخش مهمی از اقتصاد، اشتغال و درآمد شهرستان به صنایع بزرگ وابسته است و از سوی دیگر، آثار زیست‌محیطی توسعه صنعتی و مصرف منابعی مانند آب و انرژی، مطالبه جدی مردم را ایجاد کرده است.
در این میان، موضع پوردهقان در سال‌های اخیر صرفاً بر حمایت مطلق از صنعت استوار نبوده است. در موضوع واحدهای صنعتی آلاینده، او از منظر نظارتی مجلس وارد موضوع شده و بر ضرورت اصلاح وضعیت واحدهای آلاینده و برخورد با مشکلات زیست‌محیطی تأکید کرده است. خانه ملت نیز در گزارشی از اقدامات نظارتی او، موضوع واحدهای صنعتی آلاینده منطقه را به عنوان یکی از محورهای پیگیری نماینده اردکان منتشر کرده است.
در نشست شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان نیز پوردهقان با انتقاد از وضعیت آلایندگی، بر عبور از «گزارش‌محوری» و حرکت به سمت برنامه‌ریزی عملی و تصمیمات بازدارنده تأکید کرده است.
از این منظر، روند افزایش حضور نیروهای توانمند اردکانی در سطوح مدیریتی را می‌توان اتفاقی مثبت دانست و انتظار منطقی این است که این مسیر در سال‌های آینده نیز با جدیت بیشتری ادامه پیدا کند؛ البته بر پایه شایسته‌سالاری و توانمندی حرفه‌ای.
حضور در مسائل ملی؛ آیا نماینده فقط نماینده اردکان است؟
یک نماینده مجلس علاوه بر حوزه انتخابیه، در قبال مسائل ملی نیز مسئولیت دارد. پوردهقان در دو سال گذشته در موضوعات مختلف اقتصادی و صنعتی کشور نیز موضع‌گیری کرده است. در بحث بازار خودرو، برای نمونه، او رقابتی شدن بازار و کاهش هزینه واردات را از ابزارهای تنظیم بازار دانسته است. این اظهارات با جایگاه او در کمیسیون صنایع و معادن نیز ارتباط مستقیم دارد.
در موضوع ناترازی انرژی نیز از مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری سخن گفته و آن را بخشی از راه‌حل مسئله انرژی کشور دانسته است.
این نوع فعالیت‌ها از یک منظر اهمیت دارد: نماینده اردکان صرفاً نباید مسائل شهرستان را به تهران ببرد؛ بلکه باید در تصمیمات ملی نیز مشارکت کند، چراکه بسیاری از مسائل اردکان مستقیماً تحت تأثیر تصمیمات ملی در حوزه صنعت، انرژی، خودرو، معدن و اقتصاد قرار دارند.
کارنامه را نباید بی‌نقص معرفی کرد
یک تحلیل منصفانه الزاماً نباید به این نتیجه برسد که تمام مسائل حل شده‌اند.
آلودگی اردکان همچنان مسئله است. آب همچنان مسئله است. ناترازی انرژی همچنان مسئله است. توسعه صنعتی و آثار آن همچنان محل بحث است و بسیاری از پروژه‌های زیرساختی نیز برای رسیدن به نتیجه نهایی به زمان و همکاری دستگاه‌های مختلف نیاز دارند بنابراین اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، باید میان «پیگیری موفق» و «حل کامل مسئله» تفاوت بگذاریم.
بخشی از کارنامه پوردهقان در حال حاضر در مرحله پیگیری، رایزنی، نظارت و ایجاد مسیر تصمیم‌گیری قرار دارد و بخشی نیز به پروژه‌ها و اقدامات مشخص منتهی شده است. ارزیابی نهایی بسیاری از این موارد طبیعتاً باید در پایان دوره چهار ساله انجام شود اما همین تفکیک باعث می‌شود ارزیابی فعلی معتبرتر باشد؛ زیرا نه دستاوردی که هنوز تحقق نیافته به حساب او نوشته می‌شود و نه پیگیری‌هایی که در حیطه وظایف قانونی نماینده بوده، نادیده گرفته می‌شود.
پس از دو سال، چه تصویری باقی می‌ماند؟
اگر مجموعه این موارد را کنار یکدیگر قرار دهیم، تصویری که به دست می‌آید با تصویر یک نماینده صرفاً تشریفاتی یا کم‌تحرک فاصله دارد.
در دو سال گذشته، پوردهقان در جایگاه تخصصی مجلس قرار گرفته، مسائل صنعت و معدن را دنبال کرده، موضوع آلودگی و محیط‌زیست را به طور مستمر مطرح کرده، در حوزه انرژی و توسعه نیروگاه‌های خورشیدی ورود داشته، مسائل درمانی و زیرساختی را پیگیری کرده، درباره مسئولیت اجتماعی صنایع مطالبه‌گری کرده و در کنار مسائل اردکان، در موضوعات اقتصادی و صنعتی کشور نیز حضور داشته است.
در کنار همه اینها، برگزاری نشست خبری و قرار گرفتن مستقیم در معرض پرسش رسانه‌ها را نیز باید به عنوان بخشی از رفتار پاسخ‌گو در دوره نمایندگی مورد توجه قرار داد.
البته همه اینها به معنای پایان کار نیست. اتفاقاً اکنون بخش دشوارتر آغاز می‌شود: تبدیل پیگیری‌ها به نتیجه.
مردم در نهایت انتظار دارند کاهش آلودگی را احساس کنند، زیرساخت‌ها را ببینند، پروژه‌ها را تحویل بگیرند، از ظرفیت صنایع برای توسعه منطقه بهره بیشتری ببرند، مشکل انرژی با راهکارهای پایدارتر مدیریت شود و سرمایه انسانی اردکان بیش از گذشته در سطوح مدیریتی کشور و استان دیده شود.
اما اگر بخواهیم امروز و بر اساس کارنامه موجود قضاوت کنیم، می‌توان گفت پوردهقان در بیش از دو سال نخست نمایندگی، مسیر یک نماینده فعال و پیگیر را طی کرده و در حوزه‌هایی که مستقیماً با مسائل اصلی اردکان ارتباط دارند، حضور قابل توجهی داشته استاز همین رو، بدون اغراق و فارغ از نگاه‌های جناحی، می‌توان در جمع‌بندی گفت:
مصطفی پوردهقان در پایان بیش از دو سال نخست نمایندگی، نماینده‌ای توانمند، فعال و مطالبه‌گر با کارنامه‌ای در مجموع مطلوب و قابل دفاع است؛ نماینده‌ای که توانسته جایگاه مناسبی در ساختار تخصصی مجلس ایجاد کند و مسائل اردکان را در سطوح مختلف مدیریتی کشور پیگیری کند. اکنون اما معیار قضاوت در دو سال باقی‌مانده باید سخت‌گیرانه‌تر باشد: هرچه بیشتر از «پیگیری» به «نتیجه» برسیم، کارنامه امروز می‌تواند به یک کارنامه ماندگار تبدیل شود.
شاید بهترین جمع‌بندی همین باشد: دو سال نخست، زمان سنجش توانایی و ساختن مسیر بود؛ دو سال آینده، زمان سنجش میزان نتیجه‌گیری از این مسیر خواهد بود.
*حقوقدان و فعال سیاسی و اجتماعی
