صالح مستوفیان/ بالاخره اعتراض به تاکسی های اینترنتی که در شهرهای دیگری چون تهران و کرمان اتفاق افتاده بود به یزد هم رسید و شنبه گذشته تعدادی از تاکسی های زرد رنگ و آژانس های سنتی با تجمع مقابل استانداری یزد اعتراض خود را به گسترش سریع تاکسی های اینترنتی اعلام کردند و حتی برای دقایقی میدان امام حسین(ع) یزد را نیز بستند. این اعتراض به ورود فنآوری حمل و نقل به یزد در روزی اتفاق افتاد که همایشی با موضوع فنآوری و هوشمند سازی در یزد برپا شده بود و یکی از مهمانان این همایش که قبل از حضور در محل سخنرانی اعتراض رانندگان یزدی را دیده بود، در واکنش به آن گفته بود: هر تغییری همواره با سختی هایی مواجه است و گاهی مجبوریم برای تغییر و پیشرفت خشونت را نیز تحمل کنیم.
چند ماهی است که در یزد و از طریق یک اپلیکیشن موبایلی مردم می توانند یک تاکسی کرایه کرده و با قیمتی بین 30 تا 40 درصد ارزان تر از کرایه آژانس های سنتی در شهر سفر کنند. در مقابل رانندگان ناوگان حمل و نقل اینترنتی نیز همانند آژانس های بی سیم تنها محدود به یک منطقه شهر نبوده و مجبور نیستند پس از پیاده کردن مسافر، مسیر بازگشت تا محل آژانس خود را خالی بروند. داشتن چنین ویژگی هایی در سیستم تاکسی اینترنتی باعث گسترش حیرت آور آنها در یزد شده و در مقابل صدای اعتراض آژانس ها و تاکسی های سنتی را نیز درآورده است. آنها معتقدند در چند ماه گذشته با کاهش قابل ملاحظه درآمد روبرو شده و بسیاری از رانندگان خود را نیز از دست داده اند و بر این باورند تداوم این مسیر باعث تعطیلی کار آنها می شود.
به نظر می رسد ریشه اعتراض رانندگان یزدی شاغل در تاکسیرانی و آژانس های سنتی به تقابل سنت و مدرنیته و رواج کسب و کارهای اینترنتی بر می گردد. در سالهای اخیر گسترش فضاهای مجازی و سهولت دسترسی مردم به اینترنت باعث شده که شیوه ارائه خدمات و فروش کالاها در جامعه تغییر کند که نتیجه ملموس آن کاهش تقاضا برای شیوه های سنتی کسب و کار است. خصوصا آنکه خیل عظیمی از جوانان کشور که بالای 60 درصد جمعیت کشور را تشکیل می دهند، وارد بازار کار شده و بواسطه آشنایی آنها با فضای مجازی قادرند برای خود کسب و کاری برپا کنند. خصوصا آنکه برای پرداختن به کسب و کارهای مجازی و اینترنتی عموما سرمایه هنگفتی لازم نیست و افراد از آزادی عمل بیشتری در زندگی برخوردارند. خیل بیکاران جامعه، سودآوری مناسب در کنار سازگار بودن چنین کسب و کارهایی با محیط زیست باعث شده تا دولت نیز تمرکز خود را بر گسترش کسب و کارهای مجازی قرار دهد. همین چند روز پیش بود که رییسجمهور در نشست مشترک با استانداران و سایر مسئولان دولتی با ذکر این که در دولت یازدهم حدود ٢٠ هزار میلیارد تومان در حوزه توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات هزینه شد، گفت: به دنبال نسل سوم و چهارم موبایل هستیم تا شغل موبایلمحور ایجاد شود. مشاغلی مانند تاکسیهای اینترنتی. حتی در حوزه فناوری اطلاعات ایجاد ١٠٠ هزار شغل برای سال ٩٧، پیشبینی شده است. اصلا چرا نباید از این شیوه حمل و نقل اینترنتی در جابهجایی مسافران بین شهری استفاده کرد؟
اهمیت رونق کسب و کارهای اینترنتی برای استان یزد بواسطه جمعیت فراوان بیکاران تحصیل کرده آن در کنار بی آبی و نبود رشد صنعتی و کشاورزی دو چندان است چرا که به باور بسیاری از کارشناسان آینده و حیات استان یزد منوط به توجه به فنآوری، هوشمندسازی و روی آوردن به کسب و کارهای اینترنتی است تا اشتغال در استان از صنعت و کشاورزی به این سو کشیده شود و مجددا رونق بگیرد. بنابراین به نظر می رسد همانطور که روزگاری حمام های عمومی با ورود حمام های شخصی در منازل، از چرخه فعالیت خارج شدند، سیستم های حمل و نقل عمومی نیز باید خود را با شرایط جدید وفق دهند و هرچه سریعتر به روز شوند والا چه بخواهند و چه نخواهند، بازنده رقابت و ایستادن درمقابل تکنولوژی خواهند بود. البته در مقابل لازم است نهادهای نظارتی و دولتی قوانین کنترلی مناسبی بر فعالیت های موبایلی خصوصا تاکسی های اینترنتی وضع کنند و بطور کامل آنها را رصد نمایند تا امنیت مسافران حفظ شود.
واکنش ها در فضای مجازی به اعتراض رانندگان یزدی
انتشار خبر و تصاویری از تجمع رانندگان تاکسی و آژانس های سنتی یزد در فضاهای مجازی با واکنش گسترده ای روبرو شد. بسیاری از کاربران این اعتراض را نادرست دانستند و نوشتند: «وقتی می توان با هزینه بسیار کمتری در شهر سفر کرد چرا باید زیر فشار گرانی ها پول بیشتری به آژانس بدهیم.»
کاربر دیگری در این باره نوشت: «در شهری که اغلب تاکسی هایش دربستی شده اند و برای طی یک مسیر کوتاه باید چند برابر پول دربستی بدهیم، تاکسی های اینترنتی یک موهبت الهی است.» همچنین کاربر دیگری از آژانس های سنتی خواسته بود خود را خسته نکنند و هرچه سریعتر به تکنولوژی بپیوندند. کاربری به نام رضا نیز در پست اینستاگرام خود نوشته بود: «من فارغ التحصیل فوق لیسانس از دانشگاه یزد هستم و با حقوق اندک در مغازه ای کار می کنم. با راه اندازی تاکسی های اینترنتی حالا می توانم در ساعات فراغت روزانه، مسافر جابجا کنم و کمک خوبی هم به زندگی ام شده است. حالا هر وقت در شهر برای انجام کاری جابه جا می شوم چند مسافر هم سوار می کنم.»
تاکسی های اینترنتی برای مردم به صرفه تر است
مدیرعامل شرکت «تاچ سی» در یزد در واکنش به اعتراض های اخیر در گفتگو با بشارت یزد اظهار داشت: سیستم تاکسی اینترنتی «تاچ سی» حدود 7 ماه است که در یزد فعالیت خود را شروع کرده و با استقبال بسیار خوبی از طرف مردم مواجه شده است که این موضوع را نظرسنجی های انجام شده تایید می کنند. اکثر رانندگان ناوگان «تاچ سی» در یزد از بدنه آژانس ها و تاکسیرانی هستند و فقط بخش کوچکی از رانندگان «تاچ سی» را افرادی تشکیل می دهند که به عنوان شغل دوم به جابه جایی مسافر اقدام می کنند.
سید سعیدرضا حسینی پور در ادامه افزود: برای جذب راننده در سیستم «تاچ سی» فیلترها و قوانین سختی وضع شده که روند آن زیر نظر سازمان صنعت، معدن و تجارت استان است. صدور مجوز فعالیت «تاچ سی» و سایر آژانس هاس اینترنتی مطابق قانون از طریق اتحادیه کسب و کارهای مجازی و وزارت صنعت، معدن و تجارت صورت می گیرد که مجوزهای لازم برای فعالیت این تاکسی اینترنتی در یزد اخذ شده است و این حوزه زیر نظر تاکسیرانی نیست.
وی همچنین بیان داشت: به مدت چند هفته است که شرکت های حمل و نقل اینترنتی جدیدی که دفتر مرکزی آنها در تهران واقع شده، به شهر یزد ورود کرده اند و در ابتدای کار برای اینکه ناوگان حمل و نقل خود را به سرعت جذب کنند، بازاریاب به سطح خیابان ها فرستاده و بصورت رو دررو اقدام به جذب راننده کرده اند که چندان کنترل شده و مطمئن نیست. چرا که باید قبل از جذب راننده مدارک قانونی لازم برای حضور وی در ناوگان حمل و نقل عمومی اخذ شود و مورد بررسی قرار گیرد. یکی از این شرکت ها در طول یک هفته گذشته از طریق بازاریاب های خود در خیابان حدود 300 راننده جذب کرده است.
حسینی پور در خصوص چرایی اعتراض رانندگان سنتی تاکسی و آژانس اظهار داشت: یکی از مهمترین اعتراض هایی که اتحادیه تاکسیرانی و تاکسی های سنتی نسبت به حمل و نقل اینترنتی دارند، نحوه جذب راننده است و به باور آنها رانندگان بواسطه سهولت فعالیت در تاکسی اینترنتی آژانس ها را رها کرده اند. دیگر انتقاد آنها به نرخ پایین تر و مناسب تر تاکسی های اینترنتی است که در این خصوص هم باید گفت آژانس های سنتی مسیر برگشت خود را بدون مسافر طی می کنند و به همین دلیل کرایه آنها تقریبا 30 تا 40 درصد بیشتر از تاکسی های اینترنتی است در صورتی که تاکسی اینترنتی وقتی مسافر را پیاده می کند در محدوده همان محل، مسافر جدید سوار کرده و در نتیجه قیمت کرایه مسافر پایین تر می آید و مردم هم هزینه کمتری پرداخت می کنند و راضی هستند.
