به بهانه راهیابی تیم فوتبال چادرملو به رقابتهای لیگ قهرمانان آسیا
در ادبیات توسعه، شهرها و شهرستانهایی هستند که نه به دلیل وسعت، جمعیت یا بودجه، بلکه به واسطه نوع مدیریتشان مورد مطالعه قرار میگیرند. آنها ثابت میکنند که اگر سرمایه انسانی، همدلی میان مدیران و نگاه بلندمدت در کنار یکدیگر قرار گیرد، حتی یک شهرستان نیز میتواند به الگویی برای دیگر مناطق تبدیل شود.
شاید امروز بتوان اردکان را در همین چارچوب تحلیل کرد.
این روزها بسیاری از نگاهها به صعود ارزشمند تیم فوتبال چادرملو به رقابتهای لیگ قهرمانان آسیا معطوف شده است؛ موفقیتی که بدون تردید برای مردم اردکان، استان یزد و فوتبال ایران افتخارآفرین است. اما اگر کمی عمیقتر به این رخداد بنگریم، درمییابیم که این موفقیت تنها یک نتیجه ورزشی نیست؛ بلکه نشانهای از شکلگیری یک الگوی مدیریتی است که آثار آن را میتوان در حوزههای مختلف مشاهده کرد.
اردکان در سالهای اخیر شاهد حضور نسلی از مدیران بوده است که عمدتاً از نسل پس از انقلاب و دهه شصت هستند؛ مدیرانی که در حوزههای مختلف مسئولیت پذیرفتهاند؛ از نمایندگی مردم در مجلس شورای اسلامی و فرمانداری ویژه گرفته تا مدیریت بزرگترین مجموعه صنعتی منطقه، باشگاه فرهنگی ورزشی چادرملو و سایر بخشهای اثرگذار.
البته آنچه این تجربه را قابل توجه میکند، صرفاً سن مدیران نیست. هیچ جامعهای تنها با جوان بودن مدیران توسعه پیدا نمیکند. آنچه اهمیت دارد، نگاه مدیریتی، روحیه کار جمعی، پذیرش مسئولیت، پاسخگویی، حضور در میدان و توانایی ایجاد هماهنگی میان نهادهای مختلف است؛ ویژگیهایی که به نظر میرسد در سالهای اخیر بیش از گذشته در مدیریت اردکان قابل مشاهده بوده است.
سالهاست یکی از مهمترین آسیبهای مدیریت کشور، تعارض میان دستگاهها و مدیران است. گاه اختلاف میان یک نماینده مجلس با مدیران اجرایی، یا رقابت میان سازمانها، هزینههای سنگینی را به مردم تحمیل کرده و فرصتهای توسعه را از بین برده است. پروژههایی که سالها متوقف ماندهاند، سرمایهگذارانی که ناامید شدهاند و مردمی که هزینه اختلاف مدیران را پرداختهاند، کم نیستند.
اما آنچه امروز در اردکان بیش از هر چیز جلب توجه میکند، غلبه روحیه همکاری بر رقابتهای فرسایشی است. این همافزایی، چه در پیگیری مطالبات شهرستان، چه در تعامل میان صنعت و مدیریت اجرایی و چه در حمایت از ظرفیتهای فرهنگی و ورزشی، سرمایهای ارزشمند برای آینده شهرستان به شمار میرود.
نماد روشن این همگرایی را میتوان در باشگاه فرهنگی ورزشی چادرملو مشاهده کرد.
کمتر کسی تصور میکرد تیمی که تا چند سال پیش نام آن برای بسیاری از علاقهمندان فوتبال ناآشنا بود، امروز در جمع نمایندگان ایران در معتبرترین رقابت باشگاهی آسیا قرار گیرد. چنین موفقیتی حاصل یک مسابقه یا یک فصل نیست؛ بلکه نتیجه زنجیرهای از تصمیمهای مدیریتی، سرمایهگذاری، ثبات، برنامهریزی و اعتماد به نیروهای متخصص است.
نکته مهم آن است که مدیران باشگاه نیز همانند بسیاری از مدیران امروز اردکان، نماینده نسلی هستند که تلاش کردهاند با نگاه حرفهای، از ظرفیتهای موجود بهترین بهره را ببرند. این تجربه نشان میدهد که وقتی صنعت، مدیریت شهری، مدیریت شهرستان، نمایندگی مجلس و بخش ورزش در یک مسیر حرکت کنند، دستیابی به اهداف بزرگ دور از انتظار نخواهد بود.
اما اکنون فصل تازهای آغاز شده است.
راهیابی چادرملو به لیگ قهرمانان آسیا پایان یک مسیر نیست؛ آغاز مسئولیتی بزرگتر است. از امروز، چادرملو دیگر تنها نماینده اردکان نیست؛ نماینده استان یزد و یکی از نمایندگان فوتبال ایران در برابر دیدگان میلیونها بیننده آسیایی است. موفقیت این تیم، اعتبار فوتبال ایران را افزایش خواهد داد و هرگونه ضعف در میزبانی نیز به نام ایران ثبت خواهد شد.
از همین رو، ضروری است از هماکنون «ستاد عالی میزبانی رقابتهای آسیایی» با مسئولیت استانداری یزد و مشارکت فرمانداری ویژه اردکان، باشگاه چادرملو، مجتمع معدنی و صنعتی چادرملو، اداره کل ورزش و جوانان، شهرداریها، ادارهکل میراث فرهنگی، پلیس، اورژانس، هلالاحمر، فرودگاه، راهآهن، بخش خصوصی، هتلداران و سایر دستگاههای مرتبط تشکیل شود.
این ستاد باید با نگاهی فراتر از فوتبال، برای همه ابعاد میزبانی برنامهریزی کند؛ از استانداردسازی ورزشگاه و امکانات رسانهای گرفته تا آمادهسازی مراکز اقامتی، حملونقل تیمها، خدمات پزشکی، امنیت، راهنمایی گردشگران، آموزش نیروهای اجرایی، تشریفات بینالمللی و استقبال شایسته از میهمانان خارجی.
در کنار این اقدامات، باید از این فرصت برای معرفی ظرفیتهای استان یزد نیز بهره برد. میلیونها مخاطب آسیایی میتوانند از خلال این رقابتها با توانمندیهای صنعتی، معدنی، تاریخی، فرهنگی و گردشگری استان آشنا شوند. این مسابقات، تنها یک رویداد ورزشی نیست؛ فرصتی برای دیپلماسی شهری، توسعه گردشگری، جذب سرمایهگذاری و تقویت برند استان یزد در سطح بینالمللی است.
تجربه بسیاری از کشورهای موفق نشان میدهد که رویدادهای ورزشی، اگر با برنامهریزی صحیح همراه باشند، میتوانند موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی شوند. اردکان و استان یزد نیز نباید این فرصت را صرفاً در چارچوب نتایج یک مسابقه فوتبال ببینند.
در کنار همه اینها، یک پیام مهم نیز برای نظام مدیریتی کشور وجود دارد. تجربه اردکان نشان میدهد که اعتماد به نسل جدید، اگر بر پایه شایستهسالاری، تخصص، پاسخگویی و تعامل باشد، میتواند زمینهساز تحولات مثبت شود. این تجربه به معنای نادیده گرفتن ارزش تجربه مدیران باسابقه نیست؛ بلکه یادآور این حقیقت است که توسعه، زمانی شتاب میگیرد که تجربه و جوانی در کنار یکدیگر قرار گیرند، نه در برابر هم.
شاید هنوز برای قضاوت نهایی درباره این الگوی مدیریتی زود باشد، اما آنچه تاکنون رخ داده، دستکم یک واقعیت را آشکار کرده است؛ اینکه هماهنگی میان مدیران، اعتماد به نیروهای توانمند و پرهیز از حاشیه، میتواند نتایجی به همراه داشته باشد که آثار آن نهتنها در صنعت و مدیریت، بلکه در ورزش، امید اجتماعی و تصویر یک شهرستان در سطح ملی نیز نمایان شود.
اگر این مسیر با همان روحیه همدلی، پاسخگویی و آیندهنگری ادامه یابد، چهبسا در سالهای آینده، اردکان نه فقط بهعنوان قطب صنعت و معدن، بلکه بهعنوان نمونهای موفق از حکمرانی محلی و مدیریت همافزا در کشور شناخته شود؛ الگویی که نشان میدهد اعتماد به نسل جدید، هنگامی که با شایستگی و مسئولیتپذیری همراه باشد، میتواند به سرمایهای برای آینده ایران تبدیل شود.
دکتر محمد شاکر اردکانی
حقوقدان و فعال سیاسی
