معاون امور بینالملل اتاق ایران در اختتامیه نشست هماندیشی توسعه همکاریهای یزد و آفریقا:
علی کریم پورکریمی، سعیده درخش/ معاون امور بینالملل اتاق ایران با اشاره به رشد ۱۷۸.۷۸ درصدی تجارت ایران با کشورهای آفریقایی در سال ۱۴۰۴، نشست هماندیشی توسعه همکاریهای یزد و آفریقا را یکی از تخصصیترین نشستهای سالهای اخیر دانست و از برگزاری اجلاس بینالمللی ایران و آفریقا در مهرماه به میزبانی یزد خبر داد.
حامد عسگری، در نشست هماندیشی توسعه همکاریهای استان یزد با کشورهای آفریقایی اظهار کرد: نشست امروز یکی از تخصصیترین و کارشناسیترین جلساتی بود که طی سه تا چهار سال گذشته در حوزه همکاری با کشورهای آفریقایی برگزار شده است و این ارزیابی را بر پایه تجربه برگزاری رویدادهای مشابه بیان میکنم.
وی با اشاره به روند رو به رشد همکاریهای اقتصادی ایران با کشورهای آفریقایی افزود: بر اساس آمار موجود، در سال ۱۴۰۴ حجم تجارت ایران با قاره آفریقا ۱۷۸.۷۸ درصد رشد داشته است؛ این در حالی است که تجارت با بسیاری از مناطق دیگر جهان روندی کاهشی را تجربه کرده است. این آمار نشان میدهد طی یک سال گذشته اقدامات مؤثر و ملموسی در مسیر توسعه روابط اقتصادی با کشورهای آفریقایی انجام شده است.
عسگری ادامه داد: فهرست قراردادها، تفاهمنامهها و اقدامات انجامشده در دورههای گذشته تهیه شده و در اختیار اتاق بازرگانی یزد قرار خواهد گرفت تا فعالان اقتصادی استان با سوابق همکاریها، ظرفیتهای موجود و فرصتهای سرمایهگذاری در کشورهای آفریقایی آشنا شوند.
معاون امور بینالملل اتاق ایران با تأکید بر نقش شبکهسازی در تجارت بینالملل گفت: اساس تجارت، ایجاد ارتباطات مؤثر و لابیگری حرفهای است. بدون شکلگیری شبکههای ارتباطی مناسب، دستیابی به موفقیت در مذاکرات و توسعه مبادلات اقتصادی دشوار خواهد بود. هدف از برگزاری چنین نشستهایی نیز ایجاد زمینه تعامل میان فعالان اقتصادی و برنامهریزی برای همکاریهای مشترک با کشورهای آفریقایی است.
وی با اشاره به نتایج عملی این نشست افزود: حضور سرمایهگذاران و مدیران اقتصادی در این جلسه، خود دستاوردی ارزشمند بود. به عنوان نمونه، در همین نشست آمادگی برای حمایت و سرمایهگذاری هزار میلیارد تومانی در توسعه صنعت نساجی استان یزد اعلام شد که این موضوع بهتنهایی نشاندهنده ظرفیت و اثربخشی چنین رویدادهایی است.
عسگری در پایان از برگزاری یک رویداد مهم بینالمللی در یزد خبر داد و گفت: با همکاری استانداری، اتاق بازرگانی و سایر دستگاههای اجرایی، مهرماه امسال اجلاس بینالمللی ایران و آفریقا به میزبانی استان یزد برگزار خواهد شد. امیدواریم با حمایت استاندار، نماینده ولیفقیه در استان و همراهی بخش خصوصی، این اجلاس به دستاوردهای اقتصادی ملموس، جذب سرمایهگذاری و گسترش همکاریهای تجاری برای استان یزد منجر شود.
مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه:
توسعه همکاری با آفریقا نیازمند شناخت متقابل و همافزایی دستگاههاست
دستیار وزیر و مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه با تأکید بر نقش همافزایی دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی در توسعه روابط با کشورهای آفریقایی، برگزاری نشست هماندیشی توسعه همکاریهای اقتصادی استان یزد با آفریقا را گامی مؤثر در تقویت دیپلماسی اقتصادی و ایجاد زمینههای همکاریهای تجاری و سرمایهگذاری دانست.
اکبر خسروینژاد، در نشست هماندیشی توسعه همکاریهای اقتصادی استان یزد با کشورهای آفریقایی که به میزبانی اتاق بازرگانی یزد برگزار شد، اظهار کرد: توجه یکی از استانهای پیشرو کشور به ظرفیتهای قاره آفریقا و برگزاری چنین نشستهای تخصصی، اقدامی ارزشمند و شایسته تقدیر است.
وی با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب بر بهرهگیری از ظرفیتهای موجود برای توسعه روابط خارجی افزود: گسترش همکاریهای اقتصادی با کشورهای آفریقایی نیازمند عزم ملی، همدلی و همکاری همه دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی است و با همافزایی میان مجموعههای مختلف میتوان اقدامات مؤثر و ماندگاری را در این حوزه رقم زد.
دستیار وزیر و مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه، برگزاری همایشها و نشستهای تخصصی را زمینهساز شناخت بهتر ظرفیتها و توانمندیهای دو طرف دانست و گفت: این برنامهها فرصت مناسبی برای افزایش شناخت متقابل، ایجاد ارتباط میان فعالان اقتصادی و فراهمسازی بسترهای لازم برای توسعه همکاریهای تجاری، صنعتی و سرمایهگذاری با کشورهای آفریقایی است.
خسروینژاد با تأکید بر آمادگی وزارت امور خارجه برای همراهی با فعالان اقتصادی تصریح کرد: این وزارتخانه در چارچوب وظایف خود از هرگونه همکاری و تسهیلگری برای توسعه روابط اقتصادی با کشورهای آفریقایی حمایت خواهد کرد و تلاش میکند زمینه حضور مؤثر فعالان اقتصادی، نخبگان و فرهیختگان ایرانی را در بازارهای آفریقا فراهم سازد.
وی با اشاره به برگزاری پیشاجلاس ایران و آفریقا در استان یزد خاطرنشان کرد: این رویداد میتواند نقطه آغازی برای شکلگیری همکاریهای پایدار، تقویت دیپلماسی اقتصادی و افزایش سهم استان یزد در تعاملات تجاری و سرمایهگذاری با کشورهای آفریقایی باشد.
استاندار یزد:
همایش ایران و آفریقا مسیرهای جدید صادراتی استان را توسعه میدهد
استاندار یزد با اشاره به اجرای طرح دیپلماسی استانی از سوی وزارت امور خارجه، برگزاری همایش توسعه همکاریهای یزد و آفریقا را فرصتی برای معرفی ظرفیتهای اقتصادی استان و گسترش صادرات به بازارهای آفریقایی دانست و گفت: توسعه روابط تجاری با این قاره نیازمند رفع موانع بانکی، بیمهای و لجستیکی است.
محمدرضا بابایی، در حاشیه این نشست اظهار کرد: در قالب ابتکار وزارت امور خارجه برای اجرای طرح «دیپلماسی استانی»، ظرفیتهای اقتصادی، صنعتی و صادراتی استانها از طریق اتاقهای بازرگانی و بخش خصوصی به کشورهای مختلف جهان معرفی میشود و این اقدام میتواند زمینهساز گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری باشد.
وی با بیان اینکه همایش توسعه همکاریهای یزد و آفریقا اواسط سال جاری با حضور هیئتهای خارجی و نمایندگان کشورهای آفریقایی در یزد برگزار خواهد شد، افزود: هماهنگیهای لازم برای برگزاری این رویداد بینالمللی در نشستهای متعدد با معاون اول رئیسجمهور و وزیر امور خارجه انجام شده است.
استاندار یزد با اشاره به اهداف این همایش تصریح کرد: معرفی بازارهای جدید، ایجاد مسیرهای تازه برای صادرات و تسهیل حضور محصولات تولیدی استان در بازارهای آفریقایی، از مهمترین اهداف برگزاری این رویداد است و امیدواریم دستاوردهای آن به توسعه تجارت خارجی و افزایش سرمایهگذاری منجر شود.
بابایی در ادامه با اشاره به پیشینه تاریخی تولید و کشاورزی در یزد گفت: رهبر معظم انقلاب در سفر خود به یزد از تلاش و همت کشاورزان یزدی در آبادانی باغستانهای عراق، در مسیر کربلا تا نجف، به نیکی یاد کردهاند و این موضوع نشاندهنده سابقه طولانی مردم این استان در فعالیتهای تولیدی و کشاورزی است.
وی همچنین با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و اقتصادی یزد افزود: بر اساس منابع تاریخی، جهانگردانی همچون ابنحوقل و مارکوپولو نیز در سفرهای خود از کیفیت و تنوع محصولات تولیدی یزد یاد کردهاند و این سابقه، گواه توانمندی دیرینه استان در تولید و تجارت است.
استاندار یزد با تأکید بر جایگاه صنعتی استان خاطرنشان کرد: امروز تقریباً تمامی مصالح مورد نیاز صنعت ساختمان در یزد تولید میشود و تنوع محصولات صنعتی و معدنی استان همواره مورد توجه و تحسین هیئتهای خارجی قرار گرفته است.
وی در پایان توسعه صادرات را مستلزم رفع موانع زیرساختی دانست و تأکید کرد: برای افزایش تعاملات اقتصادی با کشورهای آفریقایی و سایر بازارهای هدف، لازم است مسائل مرتبط با نقلوانتقالات بانکی، بیمه، حملونقل و لجستیک بهصورت تخصصی بررسی و برای رفع آنها راهکارهای عملیاتی تدوین شود.
رییس امور دفاتر داخل کشور و دیپلماسی استانی وزارت امور خارجه:
سابقه تاریخی یزدیها در خارج از کشور، سرمایه ای برای توسعه روابط بینالمللی است
محسن کبریایی زاده، رییس امور دفاتر داخل کشور و دیپلماسی استانی وزارت امور خارجه در گفتگوی اختصاصی با بشارت یزد در حاشیه نشست تخصصی «هماندیشی توسعه همکاریهای اقتصادی استان یزد با آفریقا» گفت: وزارت امور خارجه با ایجاد ستاد دیپلماسی استانی، به دنبال تبدیل ظرفیتهای محلی به فرصتهای ملی است.
کبریایی زاده افزود: تمرکز بر «منطق اقتصادی» به جای «احساسات» در روابط خارجی، محور اصلی این تحول است تا با انعقاد تفاهمنامهها و توافقنامههای رسمی، فعالیتهای تجاری استانها در سطح بینالمللی نظاممند و پایدار گردد.
وی در خصوص کار کرد دفاتر دیپلماسی استانی به خبرنگار روزنامه گفت: در وزارت خارجه دفتری به عنوان “دفتر امور هماهنگی و پیگیری نمایندگیهای استانی” داریم که در ۲۸ استان فعال هستند. در این دفاتر مسائل وزارت امور خارجه در خصوص تحول در رویکرد دیپلماسی استانی و تمرکز بر ظرفیتهای اقتصادی و فرهنگی استانها، تدوین شده است.
وی ادامه داد : دفاتر استانی وزارت خارجه پیشتر بر خدمات کنسولی متمرکز بودند، اکنون با تأکید وزیر امور خارجه (دکتر عراقچی)، به سمت پیگیری فعالانه همکاریهای اقتصادی، فرهنگی و در مواردی سیاسی- امنیتی تغییر جهت دادهاند.
کبریایی زاده هدف اصلی دفاتر استانی را هماهنگی با استانداریها و اتاقهای بازرگانی برای جلوگیری از پراکندهکاری و تدوین «نقشه راه دیپلماسی» برای هر استان دانست و گفت:
وزارت امور خارجه با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای منطقهای، برگزاری همایشهای تخصصی را در دستور کار قرار داده است که در شیراز بررسی روابط استان فارس با کشورهای حوزه خلیج فارس، در مشهد بررسی روابط استانهای خراسان با کشورهای آسیای میانه و افغانستان .
و اکنون در یزد برگزاری همایش روابط استان یزد با کشورهای آفریقایی را با همکاری اتاق بازرگانی انحام دادیم .
وی این همایش را خوب ارزیابی کرد و گفت: این نشست باعث شد تا ظرفیت های استان یزد بیشتر آشنا شویم ، این تعامل خوب بین استانداری و دستگاه های دولتی و بخش خصوصی ظرفیت سازی میکند و این اطمینان را میدهد تا همایش های مشابه را در اینجا برگزار گردد.
وی در پاسخ به پرسش سرمایهگذاری یزدی ها در خارج از کشور و استفاده از ظرفیت انها گفت: حضور تجار یزدی در خارج از کشور را تاریخی است، سرمایهگذاری یزدی ها مربوط به این زمان نیست، ظرفیت سازی هایی که خودشان کردند با توجه ماهیت یزدی ها در سخت کوشی و تلاش و فرصت سازی و عشق و علاقه به وطنشان باعث شد تداوم داشته باشد و سیر تاریخی را پشت سر بگذارد، سختکوشی و سابقه تاریخی حضور یزدیها در خارج از کشور به عنوان یک سرمایه انسانی و اقتصادی برای توسعه روابط بینالمللی استان تلقی میشود.
وی ادامه داد: با همکاری دفتر وزارت خارجه در یزد، استانداری و بخش خصوصی، نقشه راه دیپلماسی استان در حال تدوین است تا ظرفیتهای تجار و بازرگانان یزدی در هند، آفریقا و اروپا در چارچوب شطرنج روابط خارجی کشور قرار گیرد.
وی در پاسخ به انتقاد خبرنگار بشارت یزد در مورد عدم حضور معاونین وزارتخانه در یزد اظهار کرد: برنامهریزی برای حضور مقامات ارشد وزارت خارجه از جمله معاون اقتصادی و رئیس ستاد دیپلماسی اقتصادی کشور (دکتر جلالزاده) در استان یزد جهت دیدار با مسئولین و بخش خصوصی انجام خواهد گرفت.
وی در پاسخ به پرسش ساختار و کارکرد «شورای روابط خارجی استانها» گفت:
ریاست شورا بر عهده استاندار و دبیری آن بر عهده رئیس دفتر وزارت خارجه در استان است. این شورا وظیفه استحصال نیازهای واقعی استان در روابط خارجی، اتصال به دستگاههای متناظر در وزارت خارجه و بهرهگیری از ظرفیتهای خارج از کشور را بر عهده دارد همچنین پیگیری و نظارت بر رفتوآمدها و حمایت از فعالیتهای اقتصادی استان از طریق این شورا انجام میشود.
کبریایی زاده در پاسخ به پرسش پیگیری مطالبات و خسارات بینالمللی ناشی از جنگ توسط وزارت امور خارجه بیان کرد: وزارت امور خارجه از دفاتر استانی خواسته است تا با هماهنگی مراجع رسمی، خسارات وارده به زیرساختهای صنعتی و گردشگری استانها را مستندسازی کنند. این گزارشها در معاونت بینالملل وزارت امور خارجه تجمیع شده و به صورت رسمی و قانونی در مجامع بینالمللی پیگیری خواهد شد. استان یزد نیز در حال تکمیل گزارشهای مربوط به خسارات وارده در این حوزه است. منتها گزارش کمتری از یزد گرفتیم و از طریق معاونت بینالملل المللی پیگیر خواهیم بود.
مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه:
یزد نخستین الگوی استفاده از ظرفیتهای استانی برای ورود به بازارهای آفریقاست
مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه بر توسعه دیپلماسیهای تجاری ایران و آفریقا تاکید کرد و گفت: اولویت همکاریها بر اساس شاخصهایی مانند ظرفیتهای اقتصادی، نیازهای متقابل، سطح روابط سیاسی، امکان توسعه همکاریهای تجاری و سرمایهگذاری و آمادگی طرف مقابل برای گسترش مناسبات تعیین میشود.
اکبر خسروی نژاد به اهمیت برگزاری این اجلاس و بررسی موضوعات مختلف از جمله، فراهم کردن مجموعهای از زیرساختها و الزامات در حوزههای حمل و نقل، ارتباطات بانکی، بیمه، لجستیک و شناخت بازارهای آفریقا پرداخت.
حضور پایدار در آفریقا در گرو شناخت کامل بازار است
وی در پاسخ به این پرسش که «با وجود تلاشهای صورت گرفته همچنان سهم آفریقا از تجارت خارجی ایران محدود است؛ مهمترین مانع در این زمینه را در چه میدانید؛ عدم شناخت از بازار هدف و یا نبود زیرساختهای مراودات مالی و لجستیکی برای صادرات؟» گفت: واقعیت این است که توسعه تجارت با کشورهای آفریقایی نیازمند فراهم بودن مجموعهای از زیرساختها و الزامات است و نمیتوان تنها یک عامل را به عنوان مانع اصلی معرفی کرد. شناخت بازار، حملونقل، ارتباطات بانکی، بیمه، لجستیک و حضور مستمر فعالان اقتصادی، همگی در کنار یکدیگر قرار دارند و هر کدام در جای خود اهمیت دارند. با این حال، اگر بخواهیم بر یک موضوع تأکید بیشتری داشته باشیم، آن موضوع شناخت بازارهای آفریقاست. آفریقا یک بازار واحد نیست، بلکه ۵۴ کشور با شرایط اقتصادی، قوانین، فرهنگ تجاری و نیازهای متفاوت را در بر میگیرد. هرچه شناخت فعالان اقتصادی از این ظرفیتها بیشتر باشد، امکان حضور موفق و پایدار آنها نیز افزایش خواهد یافت. وزارت امور خارجه نیز در چارچوب مأموریتهای خود تلاش میکند با استفاده از ظرفیت نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران، برگزاری جلسات متعدد با فعالان بخش خصوصی و پیگیری برای برگزاری نشست های تخصصی در زمینه شناخت بهتر بازارها، برقراری ارتباط میان فعالان اقتصادی و تسهیل همکاریها را فراهم کند و همزمان موضوعات مرتبط با زیرساختهای تجاری را در تعامل با دستگاههای ذیربط پیگیری نماید.
وی در پاسخ به این سوال که «وزارت امور خارجه برای رفع این موانع و تسهیل تجارت چه برنامههایی برای هدایت بخش خصوصی در نظر گرفته است؟» بیان داشت: یکی از اولویتهای دیپلماسی اقتصادی کشور، حمایت از حضور مؤثر بخش خصوصی در بازارهای هدف است. در همین راستا، وزارت امور خارجه با همکاری دستگاههای اقتصادی، از ظرفیت سفارتخانهها، کمیسیونهای مشترک، هیأتهای تجاری، نشستهای تخصصی و ارتباط با اتاقهای بازرگانی برای شناسایی فرصتها و ایجاد ارتباط میان فعالان اقتصادی استفاده میکند. نشست هماندیشی همکاریهای اقتصادی استان یزد و آفریقا نیز در همین چارچوب برگزار میشود. هدف این نشست، ایجاد ارتباط مستقیم میان فعالان اقتصادی، معرفی ظرفیتهای متقابل و تعریف زمینههای همکاری عملیاتی است تا بخش خصوصی بتواند با شناخت و اطمینان بیشتری وارد بازارهای آفریقایی شود.
استفاده هدفمند از ظرفیت استانها برای توسعه دیپلماسی اقتصادی
خسروی نژاد در پاسخ به این پرسش که «علت انتخاب یزد به عنوان استان پایلوت برای دیپلماسی اقتصادی با آفریقا چه بوده است؟» گفت: استان یزد از ظرفیتهای قابل توجهی در حوزههایی مانند صنایع معدنی، فولاد، کاشی و سرامیک، نساجی، خدمات فنی و مهندسی، انرژیهای نو و شرکتهای دانشبنیان برخوردار است و بخش خصوصی این استان نیز تجربه ارزشمندی در فعالیتهای صادراتی دارد. نگاه وزارت امور خارجه این است که ظرفیتهای استانها به صورت هدفمند در خدمت توسعه دیپلماسی اقتصادی کشور قرار گیرد. بر همین اساس، یزد به عنوان یکی از استانهای دارای ظرفیت بالا برای توسعه همکاری با کشورهای آفریقایی مورد توجه قرار گرفته و امیدواریم تجربه این همکاری، زمینهساز استفاده بیشتر از توانمندی سایر استانهای کشور نیز باشد.
رقابت در بازار آفریقا یک واقعیت است
وی در پاسخ به این پرسش که «کدام کشورهای آفریقایی در اولویت همکاری اقتصادی ایران قرار دارند؟» بیان داشت: قاره آفریقا از تنوع اقتصادی و جغرافیایی بالایی برخوردار است و به همین دلیل، سیاست جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر نگاه متوازن به مناطق مختلف این قاره است.
اولویت همکاریها بر اساس شاخصهایی مانند ظرفیتهای اقتصادی، نیازهای متقابل، سطح روابط سیاسی، امکان توسعه همکاریهای تجاری و سرمایهگذاری و آمادگی طرف مقابل برای گسترش مناسبات تعیین میشود. در این چارچوب، کشورهای مهمی در شرق، غرب، شمال و جنوب آفریقا در دستور کار همکاریهای اقتصادی قرار دارند و تلاش میشود متناسب با ظرفیتهای هر کشور، همکاریهای مشترک توسعه یابد. ایرنا: با توجه به رقابت کشورهایی مانند چین و ترکیه، چه برنامهای برای یافتن شرکای تجاری توانمند و دائمی دارید؟ رقابت در بازار آفریقا یک واقعیت است و حضور موفق در این بازار مستلزم برنامهریزی بلندمدت، شناخت دقیق بازار و ایجاد روابط پایدار با شرکای محلی است. نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در کشورهای آفریقایی، ضمن شناسایی فرصتهای اقتصادی، تلاش میکنند زمینه ارتباط شرکتهای ایرانی با شرکای معتبر را فراهم کنند. همچنین برگزاری نشستهای تجاری، تبادل هیأتهای اقتصادی و توسعه ارتباط میان اتاقهای بازرگانی، از جمله اقداماتی است که به شکلگیری همکاریهای پایدار میان بخش خصوصی دو طرف کمک خواهد کرد. البته در این خصوص باید به برگزاری همایش سالانه ایران و آفریقا اشاره کنم که ظرفیت خوبی برای شبکه سازی و برقراری ارتباطات تجاری فعالان اقتصادی کشورمان با آفریقا را فراهم آورده است.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد:
یزد ظرفیت نقشآفرینی منطقهای و جهانی دارد
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد گفت: دیپلماسی استانی به معنای تمرکززدایی از سیاست خارجی نیست بلکه ابزاری هوشمند برای تقویت دیپلماسی ملی و فعالسازی ظرفیتهای منطقهای است.
سید عبدالرضا موسوی بفروئی با اشاره به تحولات نظام بینالملل اظهار کرد: در نظم نوین جهانی، دیپلماسی دیگر محدود به سطوح رسمی و پایتختها نیست، بلکه به شبکهای گسترده از تعاملات چندلایه میان دولتها، ملتها، نهادهای محلی و بازیگران غیردولتی تبدیل شده است.
وی افزود: در چنین شرایطی، «دیپلماسی استانی» بهعنوان یکی از رویکردهای نوین وزارت امور خارجه، جایگاهی مهم در تکمیل و تقویت دیپلماسی ملی پیدا کرده و بهمثابه بازوی اجرایی دیپلماسی عمومی در سطح داخلی عمل میکند.
موسوی بفروئی ادامه داد: تجربه کشورهایی مانند چین، هند و ترکیه نشان میدهد فعالسازی ظرفیت استانها و ایالتها در عرصه دیپلماسی اقتصادی میتواند قدرت ملی را چند برابر کند و ما نیز باید از توان و مزیت استانها برای تحقق اهداف سیاست خارجی بهره بگیریم.
وی بیان کرد: هر استان باید متناسب با موقعیت جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی خود، راهبردی ویژه در حوزه دیپلماسی اقتصادی و فرهنگی دنبال کند. البته سیاست خارجی، امری حاکمیتی است که در پایتخت تدوین میشود، اما استانها میتوانند بازوان قوی و مؤثری برای اجرای دیپلماسی در مناطق همجوار خود باشند.
دیپلماسی استانی، ابزار تقویت دیپلماسی ملی
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد با تأکید بر اینکه همه بخشها و نهادها باید برای شناسایی، شناساندن و بهرهبرداری از ظرفیتهای استانها همکاری کنند، گفت: دیپلماسی استانی به معنای تمرکززدایی از سیاست خارجی نیست، بلکه ابزاری هوشمندانه برای تقویت دیپلماسی ملی و فعالسازی ظرفیتهای منطقهای است.
وی با اشاره به دستاوردهای ایران در توسعه روابط اقتصادی با همسایگان عنوان کرد: ایران در سالهای اخیر، بهویژه در توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه، پیشرفتهای قابلتوجهی داشته است و کشورهایی همچون عراق، امارات، ترکیه، افغانستان و عمان از مهمترین مقاصد صادرات غیرنفتی ایران به شمار میروند.
موسوی بفروئی تصریح کرد: همچنین رشد صادرات خدمات فنی و مهندسی و توسعه گردشگری سلامت، نشاندهنده ظرفیت بالای کشور در تعاملات منطقهای است و دیپلماسی استانی میتواند این روند را تقویت کرده و به سازوکاری مؤثر برای توسعه روابط اقتصادی، فرهنگی و علمی میان استانها و کشورهای هدف تبدیل شود.
وی اضافه کرد: این رویکرد با مردمیسازی و بومیسازی سیاست همسایگی، ظرفیتهای مغفولمانده را فعال کرده و چالشهای تاریخی را به فرصتهای پایدار توسعه تبدیل میکند.
وی با بیان اینکه در ساختار جدید، نقش وزارت امور خارجه بهعنوان سیاستگذار کلان همچنان حفظ میشود، گفت: نکته کلیدی این است که اجرا و عملیات میدانی میتواند در سطح استانها بهتر از مرکز شکل گیرد.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد ادامه داد: استانها در این مدل، به بازوهای خط مقدم و اجرایی وزارت امور خارجه تبدیل میشوند و میتوانند واکنش سریعتری به نیازهای بازار و طرف مقابل نشان دهند.
موسوی بفروئی درباره حوزههای عملیاتی دیپلماسی استانی اظهار کرد: در بستر دیپلماسی عمومی، حوزههایی همچون دیپلماسی فرهنگی، علمی، شهری و ورزشی امکان عملیاتی شدن در سطح استانها را پیدا میکنند.
وی افزود: دیپلماسی فرهنگی با تکیه بر ظرفیتهای تمدنی و هویتی استانها، زمینهساز اعتمادسازی میان ملتهاست، دیپلماسی علمی از طریق ارتباط دانشگاهها و مراکز پژوهشی بستر توسعه همکاریهای فناورانه را فراهم میکند، دیپلماسی شهری نیز با محوریت شهرداریها و از طریق انعقاد تفاهمنامههای خواهرخواندگی میان شهرها فعال میشود و دیپلماسی ورزشی با بهرهگیری از زبان مشترک ورزش، ارتباطی مؤثر میان ملتها برقرار میسازد.
دیپلماسی اقتصادی از مهمترین ارکان دیپلماسی استانی است
وی دیپلماسی اقتصادی را یکی از مهمترین ارکان دیپلماسی استانی دانست و گفت: این حوزه در قالب اقداماتی همچون اعزام و پذیرش هیأتهای تجاری، بازدید سفرا و رایزنان بازرگانی و توسعه همکاریهای سرمایهگذاری و صادراتی نمود پیدا میکند.
موسوی بفروئی افزود: این تعاملات فرصت ارزشمندی برای معرفی ظرفیتهای محلی و ایجاد ارتباط مستقیم میان فعالان اقتصادی و تصمیمگیران بینالمللی فراهم میکند.
وی همچنین برگزاری نشستهای تخصصی، همایشهای اقتصادی، فرهنگی و دیپلماسی عمومی در سطح استانها را عامل همافزایی میان دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی دانست و تصریح کرد: این نشستها زمینهساز تدوین راهبردهای عملیاتی میشود.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد با اشاره به تجربه برخی استانها گفت: برگزاری نشستهای دیپلماسی استانی در استانهایی مانند خراسان رضوی و فارس نشاندهنده عزم جدی وزارت امور خارجه برای نهادینهسازی این رویکرد در کشور بوده است.
استانداریها نقش کلیدی در پیشبرد دیپلماسی استانی دارند
وی با تأکید بر نقش نهادهای استانی در تحقق این رویکرد گفت: شهرداریها با توسعه دیپلماسی شهری، دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری با تقویت دیپلماسی علمی و دستگاههای اجرایی با شناسایی مزیتهای نسبی، میتوانند بهصورت هماهنگ در تحقق اهداف دیپلماسی استانی نقشآفرینی کنند.
موسوی بفروئی افزود: در این میان، استانداریها نقشی کلیدی و مهم در هر استان ایفا خواهند کرد.
وی درباره تفاوت ظرفیت استانها نیز بیان کرد: ویژگیهای جغرافیایی استانها در نوع کارکرد دیپلماسی استانی مؤثر است؛ استانهای مرزی با توجه به همجواری با کشورهای همسایه، از ظرفیت ویژهای در توسعه تجارت، تعاملات فرهنگی و ارتقای امنیت منطقهای برخوردارند.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد ادامه داد: بازارچههای مرزی، تردد مسافری و گردشگری از جمله ابزارهایی هستند که میتوانند مرزها را به کانونهای توسعه و صلح تبدیل کنند.
یزد نمونهای قابل توجه در دیپلماسی استانی است
وی گفت: در مقابل، استانهای مرکزی با برخورداری از زیرساختهای صنعتی و خدماتی، نقش پشتیبان عمده اقتصادی در تعاملات بینالمللی ایفا میکنند و در این میان استان یزد بهعنوان یکی از استانهای برخوردار از ظرفیتهای صنعتی، فرهنگی و علمی، نمونهای قابلتوجه در حوزه دیپلماسی استانی محسوب میشود.
موسوی بفروئی افزود: یزد در تعامل با استانهایی مانند کرمان، سیستان و بلوچستان و اصفهان میتواند در شکلدهی به دیپلماسی منطقهای جنوبشرق و مرکز کشور نقشآفرینی کند.
وی یکی از سازوکارهای مهم در این زمینه را ایجاد «شورای هماهنگی و مدیریت روابط خارجی استان» دانست و اظهار کرد: این شورا گامی مهم در جهت انسجامبخشی به فعالیتهای بینالمللی در سطح استانهاست و میتواند با ایجاد هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و نهادهای مرتبط، مسیر فعالیتهای خارجی استان را هدفمند و اثربخش سازد.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد گفت: خوشبختانه این شورا در استان یزد از سال ۱۴۰۴ مجدداً شروع به کار کرده است.
یزد قلب ایران؛ پل ارتباطی ایران با شرق و غرب جهان
وی افزود: در کنار این ساختار، تعامل مستمر با وزارت امور خارجه، بهرهگیری از ظرفیت نمایندگیهای سیاسی کشور در خارج و برگزاری نشستها و رویدادهای تخصصی، از جمله اقداماتی است که میتواند جایگاه دیپلماسی استانی را در استانهایی مانند یزد بیش از پیش تقویت کند.
موسوی بفروئی در پایان تأکید کرد: دیپلماسی استانی نهتنها مکمل دیپلماسی ملی، بلکه یکی از ابزارهای کلیدی در تحقق توسعه متوازن و پایدار کشور است.
وی خاطرنشان کرد: با اتخاذ رویکردی جامع و همافزا، میتوان استانها را به بازیگران فعال در عرصه بینالمللی تبدیل کرد و از ظرفیتهای متنوع آنها در مسیر پیشرفت کشور بهرهبرداری کرد.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، ضرورت دارد دیپلماسی از چارچوبهای صرفاً متمرکز خارج شده و با تکیه بر توانمندیهای استانی، به جریانی فراگیر در سطح ملی تبدیل شود؛ جریانی که در آن، هر استان سهمی مشخص، فعال و مؤثر در تحقق اهداف کلان کشور ایفا کند.
وی گفت: دیپلماسی استانی، امروز دیگر یک ایده نیست، بلکه به واقعیتی در حال تحقق در ساختار دیپلماسی کشور تبدیل شده است.
